Yapay Zeka Havacılık Sektöründe Yeni Bir Çağ Başlatıyor

İstanbul Gelişim Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi'nden Prof. Dr. Sezer Cihan Kesken, yapay zekanın günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ve her sektörün bu dönüşüme uyum sağlamak zorunda olduğunu belirtti. Bu dönüşümün en yoğun hissedildiği alanlardan biri de havacılık sektörü. Kesken, yapay zekanın havacılıkta operasyonel yönetim, karar alma süreçleri ve maliyet kontrolü gibi alanlarda önemli katkılar sağladığını ifade etti.

Havacılıkta Dijitalleşmenin Etkileri

Kesken, Türkiye'de yapay zeka kullanımının hızla arttığını ve özellikle savunma sanayisindeki gelişmelerin havacılık sektörüne de önemli katkılar sunduğunu vurguladı. Önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde en büyük değişimlerin yolcu hizmetleri, bagaj süreçleri ve operasyon yönetiminde yaşanacağını belirten Kesken, yapay zekanın hava trafik kontrolü gibi alanlarda karar destek sistemleri olarak kullanılacağını kaydetti.

Yapay Zeka ve Yolcu Deneyimi

Yapay zekanın pasaport kontrolü ve check-in gibi süreçlerde kullanılması, bekleme sürelerini azaltarak yolculara kişiselleştirilmiş hizmetler sunuyor. Bu, rötarların önceden bildirilmesi ve bagaj süreçlerinin daha etkin yönetilmesi gibi avantajlarla yolcu memnuniyetini artırıyor. Kesken'e göre, yapay zeka havalimanı işleticilerinden yer hizmeti firmalarına kadar birçok sektöre kolaylık sağlıyor.

Gelecekte Pilotlar ve Yapay Zeka

Teknolojinin pilotlara destek sağlayacağını belirten Kesken, insan unsurunun önemini koruyacağını ve yapay zekanın pilotların farkındalığını artırabileceğini ifade etti. Tek pilotlu uçuş sistemleri ve yerden yapay zeka destekli uçuşların gündemde olduğunu ancak son karar alıcının her zaman bir insan olacağını düşündüğünü söyledi. Özellikle kargo uçaklarında bu sistemlerin denenebileceğini, ancak bunun uzun bir süreç olduğunu ve hukuki düzenlemelerin zaman alacağını belirtti.

Yapay Zeka ile Yeni Meslekler

Bilişim uzmanı Emre Özcan, yapay zekanın bazı işleri dönüştüreceğini ancak insan unsurunu tamamen ortadan kaldırmayacağını belirtti. Özellikle operasyon kontrol merkezleri ve bakım destek merkezlerinde önemli değişimlerin yaşanacağını, yapay zekanın rutin karar alma süreçlerinde önemli bir rol üstleneceğini ifade etti. Özcan, gelecekte 'havacılık yapay zeka analistleri' gibi yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

Veri Güvenliği ve Etik Sorunlar

Özcan, yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte veri güvenliğinin önem kazandığını ve havalimanlarında kullanılan biyometrik sistemlerin büyük miktarda kişisel veri ürettiğini vurguladı. Bu verilerin güvenli bir şekilde saklanmasının büyük önem taşıdığını belirtti. Türkiye'nin veri merkezleri alanında yaptığı yatırımların ve verilerin ülke içinde tutulmasına yönelik çalışmaların güvenlik açısından önemli adımlar olduğunu söyledi.

Bakım ve Onarımda Yapay Zeka

İstanbul Gelişim Üniversitesi'nden Öğretim Görevlisi Hasan İlker Çeliker, yapay zekanın havacılıkta bakım ve onarım süreçlerinde giderek daha fazla kullanılmaya başlandığını belirtti. Yapay zeka destekli sistemlerin insan kaynaklı hata riskini azaltmak ve bakım süreçlerini hızlandırmak amacıyla kullanıldığını söyledi. Böylece teknik personelin gözünden kaçabilecek ayrıntıların daha kolay tespit edilebildiğini ifade etti.

Yapay Zeka ve Havacılığın Geleceği

Yapay zekanın arıza tespiti ve bakım maliyetlerini azaltmada önemli katkılar sunduğunu belirten Çeliker, bakım süreçlerinin hem zaman hem de maliyet açısından kritik olduğunu vurguladı. Yapay zeka destekli uygulamalar sayesinde kontrollerin daha kısa sürede gerçekleştirilebildiğini ve olası arızaların erken aşamada tespit edilebildiğini söyledi. Bu, bakım planlamalarının daha verimli yapılmasına olanak tanıyor.

Yapay zekanın havacılık sektöründe giderek daha fazla yer bulduğunu ve gelecekte sektörde köklü değişikliklere yol açabileceğini söylemek mümkün. Ancak, nihai kararların ve fiziksel müdahalelerin hala uzman insanlar tarafından yapılması gerektiği gerçeği, insan unsurunun önemini koruyacağını gösteriyor.