Yapay Zeka İş Dünyasını Yeniden Şekillendiriyor: Hibrit Roller Ön Plana Çıkıyor

İstanbul

Küresel ölçekte yapay zeka ve teknoloji yatırımları için uzun vadeli olumlu beklentiler devam ederken, bu yeniliklerin özellikle iş dünyası ve insan odaklı alanlarda köklü değişikliklere yol açabileceği konuşuluyor.

Teknolojik ilerlemeler sayesinde yapay zekanın maliyetleri düşürme etkisiyle, bazı sektörlerde iş gücünü azaltabileceği üzerinde duruluyor. Uzun vadede bu durumun istihdam pazarına etkileri ve ekonomi politikaları tarafından ele alınması gereken bir konu olduğu ifade ediliyor.

Firmalar, maliyetleri düşürerek verimliliği artırmak amacıyla yapay zekanın yerleştirilebileceği pozisyonlardaki iş gücünü azaltma yoluna gidiyor.

Özellikle teknoloji sektöründe gözle görülür bir dönüşüm yaşanırken, Amazon, ocak ayında 16 bin çalışanını işten çıkardığını duyurdu. Bu, şirketin geçen yıl başlattığı toplamda 30 bin kişiyi işten çıkarma planının tamamlandığını gösteriyor.

Meta, Salesforce, Microsoft ve Google gibi büyük teknoloji firmalarında da son dönemlerde yüzlerce kişiyi kapsayan küçülme görülmeye başladı.

Yapay Zeka Yeni Becerilere Talep Artırıyor

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) raporuna göre, teknolojik ilerlemeler ve enerji dönüşümü küresel iş gücü piyasalarını yeniden şekillendiriyor.

Otomasyon, dijitalleşme ve yapay zeka alanındaki gelişmeler, belirli görevlerde insanları ikame etmenin ötesine geçerek, bulut bilişim kullanımı, veri görselleştirme ya da büyük veri analizine yönelik yeni becerilere olan talebi artırıyor.

Bu yeni beceriler, gelişmiş bilgi teknolojilerinden yeni iş, sosyal, idari ve sağlık alanlarına kadar uzanan bir yelpazede meslekleri, istihdamın yapısını ve ücretlerin seviyesini dönüştürüyor.

Bu becerilerin yayılımı ve çalışanların bu trendlere uyum sağlayıp sağlayamayacaklarını anlamak, ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği ve teknolojik yeniliklerin geniş bir kitleye yayılması açısından kritik önem taşıyor.

"Hesap Makineleri Öğretmenlerin Yerini Almadı, Eğitimi Dönüştürdü"

İş gücü piyasasındaki saha verileri de benzer bir dönüşümü işaret ediyor.

Kariyer.net CEO'su Fatih Uysal, yapay zekanın iş dünyasındaki etkisinin küresel çapta en çok tartışılan konular arasında yer aldığını belirtti.

Microsoft AI CEO'su Mustafa Süleyman'ın beyaz yaka rollerin geleceğine dair değerlendirmelerinin bu tartışmayı daha belirgin hale getirdiğini söyleyen Uysal, "Biz konuyu 'mesleklerin sonu' olarak değil, 'işlerin dönüşümü' olarak ele alıyoruz." dedi.

Uysal, tarih boyunca her büyük teknolojik devrimin, sanayi devriminden internet çağına kadar bazı görevleri ortadan kaldırırken, çok daha fazlasını yeniden tanımlayıp yeni uzmanlık alanları yarattığını vurguladı.

Kısa süre önce sosyal medyada gündeme gelen, matematik öğretmenlerinin hesap makinesine karşı protestosunu hatırlatan eski gazete küpürünü de benzer bir kaygı dönemi örneği olarak gösteren Uysal, "Hesap makineleri öğretmenlerin yerini almadı, eğitimi dönüştürdü. Yapay zekayı da bu perspektiften değerlendirmek gerekiyor." dedi.

Uysal, rutin, tekrarlayan ve veri yoğun işlerin otomasyonla dönüşürken, analitik düşünme, yaratıcılık, problem çözme, empati ve stratejik karar alma gibi insana özgü yetkinliklerin daha da değer kazandığını ifade etti.

Bugün iş ilanı verilerine bakıldığında bunun net bir şekilde görüldüğünü belirten Uysal, "Şirketler sadece teknik yapay zeka becerileri aramıyor, aynı zamanda teknolojiyi iş süreçlerine entegre edebilen, eleştirel düşünebilen ve değişime uyum sağlayabilen profesyoneller arıyor. Bu da beyaz yaka iş gücünün ortadan kalkmadığını, aksine evrildiğini gösteriyor." dedi.

Yapay Zeka İçeren İş İlanları Çeşitleniyor

Fatih Uysal, iş ilanlarındaki pozisyonların birleştiği ve daha hibrit rollerin ortaya çıktığı bir döneme girildiğini belirtti.

Bu sürecin en iyi örneğinin iş ilanlarında görüldüğünü ifade eden Uysal, "Yapay zeka içeren iş ilanları artık sadece teknoloji sektöründe değil, perakende, sağlık, endüstriyel otomasyon gibi birçok sektörde birçok farklı rol için aranmaya başlandı. Ayrıca hukuk sektörü, iş ilanlarının genel eğilimine kıyasla son iki yılda pozitif bir ayrışma gösterdi. Hukuk ilanlarının yıllık değişimlerinin genel trende göre 2024'te yaklaşık 28 puan, 2025'te ise 31 puan daha güçlü seyretmesi, bu alandaki talebin yapay zeka ile genişlediğini gösteriyor." dedi.

Uysal, bu tabloyu iş ilanlarının içeriklerinin de doğruladığını söyledi.

Hukukta yapay zeka ve ilişkili kavramların geçtiği ilanların 2024'te 1,5 kattan fazla arttığını belirten Uysal, bu durumun dönüşümün hızını somutlaştırdığını ifade etti.

Uysal, "Buna ek olarak, finans, pazarlama, insan kaynakları ve operasyon gibi alanlarda da yapay zeka, karar destek sistemleri, veri analizi ve verimlilik artışı sağlayan araçlar olarak konumlanıyor. Bu, profesyonellerin zamanlarını daha katma değerli işlere ayırmalarına imkan tanıyor." dedi.

"Yani mesele insanın yerini almak değil, insanın kapasitesini artırmak. Elbette bazı rollerin kapsamı daralacak, bazı yetkinlikler önemini yitirecek. Ancak yeni hibrit pozisyonların, teknoloji ile iş bilgisi arasında köprü kuran rollerin ve veri okuryazarlığı yüksek profesyonellerin yükselişine tanıklık ediyoruz. İş gücü piyasasında asıl belirleyici olan hızla değişen yetkinlik ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmek olacak." diye ekledi.