Yeşil Mutabakat ile karbon fiyatlandırma dönemi başlıyor

Türkiye, 2026-2030 dönemini kapsayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile sanayi ve enerji sektörlerinde köklü bir dönüşüm sürecine giriyor. Toplam 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşan plan, Avrupa Birliği'nin 2050 karbon nötr hedefiyle uyumlu olarak piyasa temelli karbon fiyatlandırma mekanizmalarının hayata geçirilmesini öngörüyor.

Karbon fiyatlandırma sistemi nasıl işleyecek?

Türkiye, sanayi, enerji ve havacılık sektörlerinde sera gazı emisyonlarını düzenlemek amacıyla Emisyon Ticaret Sistemi'ni kurmaya hazırlanıyor. Bu sistemle uyumlu bir Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) mevzuat altyapısı oluşturulacak ve karbon kaçağı riski yüksek sektörler tespit edilerek risk düzeyleri belirlenecek. Ayrıca, gönüllü karbon piyasalarının geliştirilmesi için yüksek potansiyelli sektörlere destek verilecek.

Sektörel yeşil dönüşüm ve teknoloji transferi

Gıda, tarım, inşaat, plastik, otomotiv ve tekstil gibi pek çok sektör için Ulusal Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planı hazırlanacak. Yeşil Organize Sanayi Bölgesi sertifikasyon sisteminin yaygınlaştırılacağı süreçte, güneş, rüzgar ve küçük modüler reaktörler gibi düşük karbonlu enerji teknolojilerinin Türkiye'ye transferi desteklenecek. Atık yönetimi için ise Atık Ticareti Kurulu oluşturulacak.

Türkiye, 11 Kasım 2026 itibarıyla açıkladığı bu kapsamlı eylem planıyla, AB ile yakın diyalog içerisinde emisyon hesaplama yöntemlerini ve doğrulama süreçlerini standart hale getirmeyi amaçlıyor. Dijital Ürün Pasaportu veri tabanına erişim müzakereleriyle de sanayinin uluslararası rekabet gücünün korunması hedefleniyor.

Yeşil dönüşüm süreci, ilgili bakanlıkların koordinasyonunda yürütülecek olup, işletmelerin ve sanayicilerin bu yeni düzenlemelere uyum sağlaması için bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilecek. Süreçle ilgili güncel mevzuat takibi ve sektörel rehberlere erişim, ilgili kamu kurumlarının resmi internet sayfaları üzerinden sağlanabilecek.

Sanayicileri nasıl bir dönüşüm bekliyor?

Bu plan, Türkiye'nin ihracat odaklı sanayi yapısını küresel yeşil standartlara uyumlu hale getirme zorunluluğunu ortaya koyuyor. Karbon fiyatlandırmasının devreye girmesiyle birlikte, enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren firmaların üretim süreçlerini daha verimli ve düşük emisyonlu teknolojilerle yenilemesi, rekabetçi kalabilmeleri için temel bir gereklilik haline gelecek.

Sektörel maliyetler ve rekabet gücü nasıl değişebilir?

Karbon maliyetlerinin fiyatlara yansımasıyla birlikte, özellikle AB pazarına ihracat yapan sektörlerde maliyet yapılarında değişiklikler gözlemlenebilir. Ancak, yeşil teknoloji transferi ve atık yönetimi gibi alanlarda sunulacak desteklerin, uzun vadede işletmelere operasyonel verimlilik ve sürdürülebilir büyüme imkanı tanıması beklenebilir.