Yükseköğretimde Bilgi Üretimi ve Dağılımının Geleceği Tartışıldı

Küresel krizlerin nedenlerini ve sömürgecilik mirasını irdeleyen "World Decolonization Forum", Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlendi. Etkinliğin dikkat çeken oturumlarından biri olan "Yükseköğretimde Bilgi Üretimi ve Dolaşımı", akademik dünyada bilgi üretiminin dinamiklerini masaya yatırdı.

Eğitimde Etik ve Bilginin Rolü

Notre Dame Üniversitesi'nden İslam Araştırmaları profesörü Ebrahim Moosa, medrese eğitiminin bilgi ile birey arasındaki bağa vurgu yapan bir yaklaşım sunduğunu belirtti. Moosa, Güney Asya'da aldığı medrese eğitiminin ahlaki değerler kazandırmada ne denli etkili olduğunu ve apartheid karşıtı mücadeleye olan katkılarını anlattı.

Modern üniversitelerin bilgi üretim süreçlerini eleştiren Moosa, bu kurumların bilgiye etik sorumluluk kazandırma noktasında yetersiz kaldığını dile getirdi. Batı'nın bilgi sistemini sorgulayan akademisyen, bu sistemin rekabet ve yok etme temelli olduğunu savundu.

Akademik Sistemde Sömürgecilik İzleri

Ottawa Üniversitesi'nden Uluslararası Kalkınma ve Küresel Çalışmalar profesörü Nadia Abu-Zahra, yükseköğretimdeki temel eğitim yöntemlerinin sömürge döneminden miras kaldığını ifade etti. Öğrencilerin kontrol altında tutulmasına yönelik bu sistemin, içerik, ders anlatımı, sınav ve not esaslı olduğuna dikkat çekti.

Abu-Zahra, üniversitelerdeki hiyerarşik yapının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, kolektif ve proje temelli öğrenme yöntemlerinin yaygınlaştırılması çağrısında bulundu. Eğitimin sadece temel becerilerle sınırlandırılmaması gerektiğini vurguladı.

Tarihin Emperyal Yansımaları

İbn Haldun Üniversitesi'nden Prof. Dr. Halil Berktay, Türkiye'deki tarih eğitiminin emperyal bir devam niteliğinde olduğunu belirtti. Osmanlı Devleti'nin sömürgecilik dönemine ait olmadığını ancak Batı modernitesine ayak uydurma çabalarının Tanzimat döneminde başladığını ifade etti.

Columbia Üniversitesi'nden Joseph Massad, ABD'deki akademik özgürlüğün özellikle Filistin konusunda baskı altında olduğunu dile getirdi. Massad, 1980'lerden bu yana akademik çalışmaların, Filistinlilerin 1948'de yaşadıklarını doğruladığını ve akademik bilgi ile medya bilgisi arasında büyük bir uçurum oluştuğunu söyledi.

Sonuç ve Geleceğe Bakış

"World Decolonization Forum"da dile getirilen görüşler, yükseköğretimde bilgi üretimi ve dağılımının daha etik ve eşitlikçi bir zemine oturtulması gerektiğini gözler önüne serdi. Gelecekte, akademik yapının bu doğrultuda yeniden şekillenmesi bekleniyor.