Yurt dışı kayıtlı telefonlarda 1 Kasım süreci: Hangi cihazlar şebeke erişimine kapatılıyor?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından uygulanan düzenlemeler kapsamında, yurt dışından getirilen ve IMEI kaydı yaptırılmayan cep telefonları için 1 Kasım itibarıyla kritik bir süreç başladı. Yasal 120 günlük kullanım süresini dolduran cihazların mobil şebeke erişimi, kayıt işlemi gerçekleştirilmediği takdirde kademeli olarak kesiliyor.

Hangi cihazlar erişim kısıtlamasıyla karşılaşıyor?

Kapanma riski, özellikle yaz aylarının başında Türkiye'de kullanılmaya başlanan tek SIM'li telefonlar ile birinci IMEI numarasına ait kullanım hakkını tüketip ikinci hat üzerinden çalışmaya devam eden çift SIM'li cihazları kapsıyor. Temmuz ayı başında kullanılmaya başlanan tek SIM'li cihazların 120 günlük süresi ekim sonu ve kasım başında dolarken, çift SIM veya e-SIM desteğine sahip cihazlarda ikinci IMEI numarası üzerinden sağlanan ek kullanım süresi de mart ayında başlayan kullanımlar için sona eriyor.

Kayıt durumu ve şebeke erişimi nasıl kontrol edilir?

Cihazların kayıt durumu, telefonun arama ekranına *#06# yazılarak öğrenilen 15 haneli IMEI numarası üzerinden e-Devlet kapısı aracılığıyla sorgulanabiliyor. İletişime kapatılan cihazlar tamamen işlevsiz hale gelmemekle birlikte, yalnızca mobil operatör şebekeleri üzerinden görüşme, SMS ve mobil veri hizmeti alamıyor; ancak Wi-Fi bağlantısı üzerinden internet kullanımı ve uygulamalar çalışmaya devam ediyor.

Yurt dışından getirilen cep telefonları için uygulanan 120 günlük yasal kullanım süresi, cihazın Türkiye'deki mobil şebekelerde ilk kez kullanılmaya başlandığı tarihte işlemeye başlıyor. Süre sonunda kayıt yaptırılmayan cihazlar şebekeye kapatılırken, 2026 yılı için belirlenen 54 bin 258 TL'lik IMEI kayıt harcının ödenmesi durumunda cihazlar kalıcı olarak kullanıma açılabiliyor. Kullanım hakkı dolan bazı cihazların, takvim yılı esasına göre 1 Ocak 2027 sonrasında yeniden şebekeye bağlanabilmesi ihtimali bulunsa da bu durum cihazın kalıcı kayıtlı olduğu anlamına gelmiyor.

İlgili mevzuat uyarınca, cihaz sahiplerinin mağduriyet yaşamaması adına e-Devlet üzerinden güncel kayıt durumlarını takip etmeleri ve gerekli durumlarda IMEI kayıt işlemlerini tamamlamaları önem arz ediyor. Süreçle ilgili detaylı bilgilere ve güncel düzenlemelere BTK'nın resmi iletişim kanalları ve e-Devlet üzerindeki ilgili hizmet sayfalarından erişilebiliyor.

Çıkarılacak sonuç

Yurt dışından getirilen cihazların kullanımında 120 günlük sınırın aşılması, mobil iletişim hizmetlerinden mahrum kalınmasına yol açan temel hukuki kısıtlamadır. Kullanıcıların, cihazlarının IMEI kayıt durumunu düzenli olarak kontrol etmeleri ve yüksek kayıt harçlarını göz önünde bulundurarak cihazlarını yasal statüye kavuşturmaları gerekmektedir.

Sistemin takvim yılı esasına göre kısmi yenilenme imkânı sunması, geçici çözüm arayan kullanıcılar için bir seçenek oluştursa da, kalıcı bir iletişim sürekliliği için tek yasal yol IMEI kaydının tamamlanmasıdır. Bu durum, cihaz tercihlerinde yasal yükümlülüklerin maliyet analizinin önemini ortaya koymaktadır.

Muhtemel etkiler

Kasım ayı itibarıyla yüz binlerce cihazın şebeke erişiminin kesilmesi, mobil operatörlerin abone trafiğinde kısa vadeli bir azalmaya neden olabilir. Ayrıca, yüksek kayıt ücretleri nedeniyle kullanıcıların ikinci el piyasasında yerli kayıtlı cihazlara yönelmesi veya mevcut cihazlarını Wi-Fi odaklı kullanmaya devam etmesi beklenebilir.

Kayıt harçlarındaki artışın, yurt dışından telefon getirme eğilimini orta vadede düşürebileceği ve tüketicileri yetkili distribütör garantili cihazlara teşvik edebileceği öngörülebilir. Cihazların kapanması, özellikle mobil veri üzerinden çalışan iş süreçlerini kullanan bireyler için ek maliyet veya cihaz değişikliği zorunluluğu yaratabilir.