Daşary ýurtda hasaba alnan telefonlar üçin 1-nji noýabr döwri: Haýsy enjamlara tora girmek gadagan?

Maglumat tehnologiýalary we aragatnaşyk gullugy (BTK) tarapyndan ýerine ýetirilen düzgünleriň çäginde 1-nji noýabrdan daşary ýurtlardan getirilen we IMEI hasaba alynmazdan jübi telefonlary üçin möhüm proses başlandy. Kanuny 120 günlük ulanyş möhletini tamamlan enjamlaryň ykjam ulgamyna giriş, hasaba alynmasa kem-kemden kesilýär.

Haýsy enjamlar giriş çäklendirmelerini başdan geçirýärler?

Öçürmek töwekgelçiligi, esasanam tomus aýlarynyň başynda Türkiýede ulanylyp başlanan ýeke SIM telefonlary we ilkinji IMEI belgisiniň ulanyş hukuklaryny tükenen we ikinji setirde işlemegini dowam etdirýän goşa SIM telefonlary öz içine alýar. Iýul aýynyň başynda ulanylyp başlanan ýeke SIM enjamlar üçin 120 günlük möhlet oktýabr aýynyň ahyrynda we noýabr aýynyň başynda gutarsa-da, goşa SIM ýa-da e-SIM goldawly enjamlar üçin ikinji IMEI belgisi arkaly berlen goşmaça ulanyş möhleti mart aýyndan başlap gutarýar.

Hasaba alyş ýagdaýyny we tora girişini nädip barlamaly?

Enjamlaryň hasaba alyş ýagdaýyny, telefon belgisiniň ekranyna * # 06 # ýazmak arkaly alynýan 15 sanly IMEI belgisi arkaly elektron hökümet portaly arkaly sorap bilersiňiz. Aragatnaşykdan öçürilen enjamlar düýbünden işlemese-de, jaňlary, SMS we ykjam maglumat hyzmatlaryny diňe ykjam operator torlary arkaly alyp bilmeýärler; Şeýle-de bolsa, internet ulanylyşy we amaly programmalar Wi-Fi birikmesi arkaly işlemegini dowam etdirýär.

Daşary ýurtlardan getirilen jübi telefonlary üçin 120 günlük kanuny ulanyş döwri enjamyň ilkinji gezek Türkiýedäki ykjam ulgamlarda ulanylan senesinden başlaýar. Döwrüň ahyrynda hasaba alynmadyk enjamlar tora ýapyk bolsa-da, 2026-njy ýylda kesgitlenen 54 müň 258 TL IMEI hasaba alyş tölegi tölenen halatynda enjamlar hemişelik ulanylyp bilner. Ulanyş hukugy gutaran käbir enjamlaryň, senenama ýylyna baglylykda 2027-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan soň tora gaýtadan birikdirilmegi mümkin bolsa-da, bu enjamyň hemişelik hasaba alnandygyny aňlatmaýar.

Degişli kanunçylyga laýyklykda, oňaýsyzlyklaryň öňüni almak üçin enjam eýelerine häzirki hasaba alyş ýagdaýyny elektron hökümet arkaly yzarlamak we zerur bolanda IMEI hasaba alyş işini tamamlamak möhümdir. Amal we hereket edýän düzgünler barada jikme-jik maglumatlary BTK-nyň resmi aragatnaşyk kanallary we elektron hökümetdäki degişli hyzmat sahypalary arkaly alyp bilersiňiz.

Netije

Daşary ýurtlardan getirilen enjamlary ulanmakda 120 günlük çäkden geçmek, ykjam aragatnaşyk hyzmatlaryndan mahrum bolýan esasy kanuny çäklendirme. Ulanyjylar, enjamlaryň IMEI hasaba alyş ýagdaýyny yzygiderli barlamaly we ýokary hasaba alyş töleglerini göz öňünde tutup, enjamlarynyň kanuny statusyna eýe bolmaly.

Ulgam wagtlaýyn çözgüt gözleýän ulanyjylar üçin bir opsiýa döredip, senenama ýylynda bölekleýin täzelenmegi teklip etse-de, hemişelik aragatnaşyk dowamlylygyny üpjün etmegiň ýeke-täk kanuny usuly IMEI hasaba alnyşyny tamamlamakdyr. Bu ýagdaý, enjam isleglerinde kanuny borçnamalaryň çykdajy derňewiniň ähmiýetini açýar.

Mümkin täsirler

Noýabr aýyna çenli ýüzlerçe müň enjama toruň elýeterliliginiň ýitmegi ykjam operatorlaryň abonent traffiginiň gysga möhletli azalmagyna sebäp bolup biler. Mundan başga-da, ýokary hasaba alyş tölegleri sebäpli, ulanyjylaryň ikinji el bazaryndaky ýerli hasaba alnan enjamlara ýüz tutmagyna ýa-da bar bolan enjamlaryny Wi-Fi fokusly ulanmagyny dowam etdirmegine garaşylýar.

Hasaba alyş tölegleriniň ýokarlanmagynyň orta möhletde daşary ýurtlardan telefon getirmek tendensiýasyny peseldip biljekdigini we sarp edijileri ygtyýarly distribýutor kepillikleri bolan enjamlary satyn almaga höweslendirip biljekdigini çaklamak mümkin. Enjamlary ýapmak, esasanam ykjam maglumatlaryň üstünde işleýän işewürlik amallaryny ulanýan adamlar üçin goşmaça çykdajylary ýa-da enjamy çalyşmagyň zerurlygyny döredip biler.