1700 ýyl mundan ozal möhürlenen Mithras ybadathanasy Zerzewan galasynda tapyldy
Zerzewan galasynda geçirilen gazuw-agtaryş işlerinde 1700 ýyl ozal möhürlenen Mithrasyň möhüm ybadathanasy tapyldy. Bu açyş Rim döwrüni açýar.
Diýarbakyryň Çynar etrabynyň golaýyndaky Zerzewan galasyndaky Rim döwründen bäri möhüm Mithras ybadathanasynyň 1700 ýyl ozal möhürlenendigi kesgitlenildi. Bu taryhy açyş arheologlar tarapyndan geçirilen gazuw-agtaryş işleri arkaly tapyldy we ybadathanany ýapmak prosesi şol döwrüň hristian täsiri bilen baglanyşyklydy. Gala, esasanam Rim imperiýasy döwründe strategiki serhet garnizony hökmünde ulanylypdyr. 2014-nji ýylda başlanan giňişleýin gazuw-agtaryş işleri bu taryhy sebitiň ähmiýetini ýene-de bir gezek açyp görkezýär. Türk iş bilen üpjünçilik gullugynyň ( İŞKUR ) we hususy pudagyň goldawy bilen ýerine ýetirilen işler sebitiň syýahatçylyk potensialyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Gala ýerli we daşary ýurtly syýahatçylaryň ünsüni özüne çekýän möhüm syýahatçylyk merkezi hökmünde ünsi özüne çekýär. Galanyň töwereginde we onuň töwereginde geçirilen gazuw-agtaryş işleri geçmişiň yzlaryny şu güne çenli dowam etdirýär. Mundan başga-da, ýerasty ybadathana, 400 adamlyk gaçybatalga we 63 suw guýusy ýaly desgalar hem tapyldy. Doktor Aýtaç Koşkun -yň ýolbaşçylygyndaky topar tarapyndan gözden geçirildi. Ybadathananyň girelgesindäki ýazgy 3-nji we 4-nji asyrlarda ulanylan köne siriýa we arameý şriftlerine laýyklykda çözüldi.
criptionazgynyň çözgüdi
Ybadathananyň ýapylmagy barada möhüm maglumatlary berýän ýazgy Prof. Dr. Mehmet Sait Toprak tarapyndan içgin gözden geçirildi. Gadymy arameý ýazgylary bilen deňeşdirip, ybadathananyň Rim döwründe hristiançylygyň täsiri astynda möhürlenendigi ýüze çykypdyr.
Rim imperiýasy we Mithras ynanjy
Rim imperiýasy döwründe, esasanam 2-nji asyrda giňden ýaýran Mithras dini. 3-nji we 3-nji asyrlarda işjeň bolupdyr. Şeýle-de bolsa, hristiançylygyň ýaýramagy bilen bu ynanç gadagan edildi we ybadathanalar ýapyldy ýa-da ybadathana öwrüldi.
Hristiançylygyň döremegi
Rim imperiýasynda hristiançylygyň ýaýramagy Mitras ybadathanalarynyň ýapylmagyna sebäp boldy. Zerzewan galasyndaky ybadathana hem bu işiň bir bölegi hökmünde taryha girdi.
Ybadathananyň ýapylmagy
Mitras ybadathanasynyň girelgesindäki ýazgy ybadathananyň hristiançylygyň ösmegi bilen möhürlenendigini aňladýar. Criptionazgyda "ýeňilmezek gün hudaýy Mithras" aňlatmasy bar we bu söz hristiançylygyň Mithrasdan üstün çykmagyny alamatlandyrýar.
Arheologiki ähmiýeti
Bu açyş dünýä arheologiýasy üçin möhüm ähmiýete eýe. Ybadathananyň möhürlenmegi, Mithras ynanjynyň hristiançylygyň öňünde nädip pese gaçandygyny görkezýän anyk mysal hasaplanýar.
criptionazgynyň jikme-jiklikleri
Prof. Doktor ýazgynyň mazmunyny seljermek bilen ybadathananyň ýapylmagynyň simwoliki görnüşini açdy. Bu ýazgy gadymy arameý diliniň möhüm mysaly hasaplanýar.
Arheologiki gözlegler dowam edýär
Zerzewan galasynda geçirilen gazuw-agtaryş işleri bu taryhy mirasy gorap saklamak we geljekki nesillere geçirmek üçin uly üns bilen amala aşyrylýar. Bu gözlegler sebitiň taryhyny açmagy dowam etdirer.
Mitras ybadathanasynyň medeni mirasy
Rim imperiýasynyň soňky döwürlerinde hristiançylygyň ösmegi bilen möhürlenenligi sebäpli ybadathana dini we medeni geçişiň möhüm nyşany hasaplanýar. Zerzewan galasy taryh söýüjileri üçin açylmagyna garaşylýan hazyna.
Bu açyş dünýä arheologiýasy we medeni mirasy taýdan möhüm ähmiýete eýe. Mithras ybadathanasynyň ýapylmagy Rim imperiýasyndaky dini üýtgeşmeleriň anyk subutnamasy hökmünde taryha girdi. Geljekki okuwlar bu möhüm ugry has-da düşündirmäge goşant goşup biler.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!