2026-njy ýyldaky dünýä çempionatynda äpet final: Ispaniýa we Argentina taryhy duşuşyk üçin meýdançada

Demirgazyk Amerika yklymynyň iň uly üç ýurdy ABŞ, Kanada we Meksika bilen bilelikde guralan 2026-njy ýylda geçiriljek FIFA dünýä çempionatynda tolgunma iň ýokary derejesine ýetdi. Futbol janköýerleriniň sabyrsyzlyk bilen garaşýan taryhy finalynda Europeewropanyň güýçli wekili Ispaniýa bilen Günorta Amerikanyň ägirdi Argentina biri-biri bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Uly oýun ertir Nýu-Yorkorkuň Nýu-Jersi stadionynda Türkiýe wagty bilen 22.00-da oýnalar.

Taryhy bellemeler we finalçylaryň ajaýyp finala barýan ýoly

Iki äpet ýurt dünýä çempionatynyň taryhynda öň diňe bir gezek ýüzbe-ýüz bolupdy. 1966-njy ýylda Angliýada geçirilen ýaryşyň toparlaýyn tapgyrynda geçirilen bu duşuşykda Argentina meýdançadan 2-1 hasabynda üstün çykdy. Ertir oýnaljak final hem bu manyda taryhy täzeden ugradylýar.

thearyşyň H toparynda bäsleşýän Ispaniýa Urugwaýy 1-0, Saud Arabystanyny 4-0 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi we Cape Verde bilen deňsiz-taýsyz deňme-deň oýnandan soň 7 oçko bilen toparyň lideri boldy. Öküzler saýlama tapgyrynda tupan ýaly öwüsdiler; Soňky 32 tapgyrda Awstriýany 3-0, Portugaliýany soňky 16 tapgyrda 1-0, çärýek finalda Belgiýany 2-1, ýarym finalda Fransiýany 2-0 hasabynda ýeňip, finala çykmagy başardy.

Beýleki tarapda ýeňilmedik ady bilen ýaryşy dowam etdirýän Argentina bar. J toparynda Iordaniýany 3-1, Awstriýany 2-0 we Al Algeriri 3-0 hasabynda ýeňlişe sezewar eden tango oýunçylary, saýlama tapgyrlarynda-da saklanyp bilmedi. Soňky 32 tapgyrda Cape Verde adalaryny 3-2, soňky 16 tapgyrda Müsüri 3-2, çärýek finalda Şweýsariýany 3-1, ýarym finalda Angliýany 2-1 hasabynda ýeňlişe sezewar etdi we ýeňilmedik at bilen finala çykdy.

Kubok taryhynyň we jemleýji statistikanyň çempionlary

Dünýä çempionatynyň taryhynda iň üstünlikli topar 5 çempionlyk bilen Braziliýa, ondan soň Italiýa we Germaniýa hersi 4 çempionlyk. Argentina ýaryşda öň 3 gezek (1978, 1986, 2022) bagtly gutaran bolsa, Ispaniýa 2010-njy ýylda Günorta Afrikada taryhynda ýeke-täk çempionlygyny gazandy.

Şu ýyl 23-nji gezek geçiriljek bu ägirt uly ýaryşda, Argentina taryhynda 7-nji gezek finalda oýnamagy başarar. Tango oýunçylary öň 1930, 1978, 1986, 1990, 2014 we 2022-nji ýyllarda finala çykypdy. Ispaniýa ýaryş taryhynda ikinji finala çykýar; Ispanlar kubogy 2010-njy ýylda ilkinji we ýeke-täk soňky gezek gören muzeýine alyp gitdiler.

Dünýä çempionatynda ýeňiji bolmagy başaran taryhda bary-ýogy 8 ýurt bar. Bu kuboklary materiklere görä paýlamakda Europeewropanyň artykmaçlygy ünsi özüne çekýär. Europeanewropa yklymyndan 5 dürli ýurt şu wagta çenli çempionatyň şatlygyny başdan geçiren hem bolsa, Günorta Amerikadan diňe 3 ýurt bu buýsanjy dadyp gördi.

Iň gorkunç goraga garşy iň ýokary baha beriji çyzyk

Jemleýji oýun, iň az pökgi geçiren topara garşy ýaryşda iň köp pökgi geçiren topara garşy çykar. Soňky 7 oýunda 19 gezek gol salan Argentina, ýaryşyň iň köp gol salan toparydyr. Beýleki tarapdan Ispaniýa, ýaryşyň dowamynda bary-ýogy 1 pökgi geçirip, ajaýyp gorag görkezijileri bilen ünsi özüne çekýär. Bu döwürde ispanlar garşydaşyň toruna 13 pökgi galdyrdy.

Argentinanyň iň uly surnaý kartoçkasy, iň köp pökgi geçiren ýaryşyny fransuz ýyldyzy Kylian Mbappe bilen ýaryşda 8 pökgi bilen paýlaşýan meşhur oýunçy Lionel Messi bolar. Ispaniýanyň frontunda toparyna ýolbaşçylyk eden at 5 gol bilen Mikel Oýarzabaldy.

Ykbalyň öwrümi: Messiniň we Lamin Yamalyň birnäçe ýyldan soň duşuşygy

Bu ägirt finalda futbol taryhyna girjek duýgyly hekaýa hem bar. Lionel Messiniň 5 aýlyk bäbek bilen ICEUNISEF we FC Barselona gaznasy bilen bilelikde 2007-nji ýylda amala aşyrylan sosial jogapkärçilik taslamasynda düşüren suraty ýaryşyň dowamynda ýene-de gün tertibine geldi. Şol wagt 20 ýaşyndaky Messiniň gujagynda duran şol çaga, şu gün Ispaniýanyň milli ýygyndysynyň ýaş ýyldyzy Lamine Yamal -dan başga hiç kim däl. Birnäçe ýyl mundan ozal düşürilen bu şekil, iki ýyldyz dünýä çempionatynyň finalynda bäsdeş bolanda ajaýyp hekaýa öwrülýär.

Nýu-Yorkorkda köpçülikleýin jemleýji tolgunma we taryhy täzelikler

Soňky oýny kabul etjek 82 müň 500 adamlyk Nýu-Yorkork Nýu-Jersi stadiony bu ýaryşda 8-nji synagy bolar. 2010-njy ýylda gapylaryny açan häzirki zaman desgasynda öň toparçada 5 oýun we soňky 32 we soňky 16 tapgyrda hersi 1 oýun geçirildi.

2026-njy ýylda geçiriljek FIFA dünýä çempionaty hem ilkinji gezek taryhy şaýat bolar. Thearyşyň taryhynda ilkinji gezek çempion toparyň oýunçylaryna ýörite çempionat halkasy gowşurylar. Jemleýji oýundan soň derrew geçiriljek dabaradan soň çempion toparyň tälimçisine we toparyň kapitanyna wagtlaýyn göçürme halkalary gowşurylar. Soň bolsa, ýörite döredilen 30 çempionat halkasy topara gowşurylar.

Bu ägirt uly duşuşygy Sloweniýanyň futbol federasiýasyndan tejribeli emin Slawko Winçiç dolandyrar. Winçiniň kömekçileri Tomaz Klancnik we Andraz Kowaçiç bolsa, oýnuň dördünji emini Iordaniýaly Adham Makhadmeh bolar.