2027 Merkezi hökümetiň býudjet kanuny teklibi Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi

2027-nji ýylyň 16-njy oktýabrynda Merkezi hökümetiň 2027-nji ýyldaky býudjet kanuny teklibi, degişli tablisalar we 2026-njy ýyldaky ýyllyk ykdysady hasabat, Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi. Döwlet dolandyryş edaralarynyň girdejilerini we çykdajylaryny öz içine alýan bu teklip, indiki ýyl üçin döwletiň maliýe meýilnamasynyň esasy düzgünlerini we bölünişigini öz içine alýar.

2027-nji ýylyň býudjetinde goýumlar nähili paýlandy?

2027 Merkezi hökümet býudjet kanuny teklibiniň birinji maddasyna görä, umumy býudjetiň çäginde döwlet dolandyryş edaralaryna 27,030,965,309,000 türk lirasy, ýörite býudjet dolandyryş edaralaryna 2,358.571,921,000 türk lirasy we 115,219,571,000 türk lirasy gözegçilik we gözegçilik edaralaryna berildi. Girdejileriň çaklamalary umumy býudjet üçin 23,149,878,626,000 türk lirasy hökmünde kesgitlenilen hem bolsa, ýörite býudjet administrasiýalary we gözegçilik edaralary üçin Gazna esbaplaryny goşmak bilen umumy girdejiler degişli tablisalarda jikme-jik görkezildi.

Býudjetiň ýerine ýetirilişinde häkimiýetler näme?

Býudjet kanuny teklibi prezidente ýylyň dowamynda ýüze çykyp biljek zerurlyklar üçin dürli ygtyýarlyklary we goşmaça ygtyýarlyklary berýär. Işgärleriň çykdajylaryny ýapmak, ätiýaçlyk gaznalaryny ulanmak, maýa goýumlaryny çaltlaşdyrmak we tebigy betbagtçylyk çykdajylaryny ýapmak ýaly ýagdaýlarda, Strategiýa we Býudjet müdirliginiň býudjetindäki degişli administrasiýalara pul geçirimleri geçirilip bilner. Mundan başga-da, döwlet dolandyryş edaralarynyň maýa goýum taslamalary 2027-nji ýyldaky Döwlet maýa goýum maksatnamasynyň ýörelgelerine laýyklykda amala aşyrylar we maýa goýum çykdajylarynda tertip-düzgün we netijelilik kabul edilýär.

2026-njy ýylyň 16-njy oktýabrynda Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlenen 2027 Merkezi hökümet býudjet kanuny teklibi, döwletiň maliýe dolandyryşyny, çykdajy ygtyýarlyklaryny we döwlet dolandyryş edaralarynyň girdeji-çykdajy balansyny kadalaşdyrýan esasy kanuny tekstdir. Teklip, umumy býudjet administrasiýalaryndan başlap, kadalaşdyryjy edaralara çenli bölünip berilýän serişdeleriň we býudjetiň ýerine ýetiriliş ýörelgeleriniň giň toplumyny öz içine alýar.

Merkezi hökümet býudjeti, 5018-nji Jemgyýetçilik Maliýe Dolandyryşy we Dolandyryş Kanunynyň çäginde taýýarlanýar we býudjet ara alyp maslahatlaşmalary Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň we Baş Assambleýasynyň degişli komissiýalarynda geçiriler. Amalyň ahyrynda kanuna öwrüljek býudjet 2027-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girer we ýylyň dowamynda döwlet edaralarynyň çykdajylary we işleri üçin kanuny esas döreder.

Netije

Berlen býudjet teklibi Türkiýeniň 2027-nji ýyldaky döwlet maliýe maksatlaryny we ileri tutulýan ugurlaryny görkezýär. Pul serişdelerini ulanmakda tertip-düzgüne esaslanýan düzgünler, esasanam maýa goýum çykdajylary we işgär çykdajylary sebäpli berk gözegçilik mehanizminiň saklanjakdygyny görkezýär. Tebigy betbagtçylyklar we adatdan daşary ýagdaýlar üçin bölünip berlen ätiýaçlyk serişdeleri býudjetiň çeýeligini ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Mümkin täsirler

Býudjet teklibiniň kabul edilmegi 2027-nji ýylda döwlet edaralarynyň maýa goýum taslamalarynyň tizligine we hyzmat mümkinçiliklerine gönüden-göni täsir edip biler. Hususan-da, infrastruktura taslamalary, goranyş senagatyna maýa goýumlary we sosial kömek üçin bölünip berlen pullar degişli pudaklarda ykdysady hereketi döredip biler. Mundan başga-da, býudjet düzgün-nyzamynyň düzgünleri döwlet çykdajylarynyň inflýasiýa täsirini ödemek üçin gural bolup biler.