2027 Merkezi hökümetiň býudjet kanuny Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi: Iň uly paý Bilime berildi

Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan gol çekilen 2027-nji ýylyň Merkezi hökümetiniň býudjet kanuny teklibi, konstitusiýa laýyklykda düýn Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygyna hödürlendi. Wise-prezident Cevdet Ýylmaz, býudjeti “çydamlylyk, abadançylyk we özgerişlik” býudjeti hökmünde häsiýetlendirse-de, býudjet çykdajylarynyň 27 trillion 276 milliard lira we 2027-nji ýylda 23 trillion 408 milliard lira bolmagyna garaşylýandygyny mälim etdi.

Okuw býudjeti jemi näçe boldy?

2027-nji ýyldaky býudjetiň iň uly paýy Bilime berildi, Milli Bilim ministrligi we ýokary okuw jaýlary üçin jemi 3 trillion 747 milliard lira bölünip berildi. Milli bilim ministrligine 2 trillion 459 milliard lira, ýokary okuw jaýlaryna 872 milliard lira bölünip berlen bolsa, bu görkeziji býudjetiň 13,7 göterimine gabat gelýär.

Goranyş we şäher öwrülişikleri nähili üýtgedi?

Goranmak senagatynyň ekosistemasyny güýçlendirmek üçin ýarag we ok-däri satyn almak üçin bölünip berlen pulda 229 göterim ösüş gazanyldy. Goranyş we howpsuzlyk pudagy üçin 3 trillion 454 milliard lira göz öňünde tutulsa-da, betbagtçylyga garşy durnuklylygy ýokarlandyrmaga gönükdirilen şäher öwrülişikleri 176 göterim ýokarlanyp, 276 milliard lira boldy.

Ankaradaky Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlenen 2027-nji ýyldaky býudjet teklibinde ösüşiň 4,2 göterime, inflýasiýanyň bolsa ýylyň ahyrynda 21 göterime çenli peselmegine gönükdirilendir. Işe girmek üçin 657 müň adamyň köpelmegine garaşylýan býudjetde oba hojalygy üçin 1 trillion 305 milliard lira, maýa goýumlary üçin 2 trillion 849 milliard lira bölünip berildi.

Merkezi hökümetiň býudjet prosesi, GNAT meýilnamalaşdyrmak we býudjet komissiýasyndaky ara alyp maslahatlaşmalardan soň Baş Assambleýada geçiriljek sesler bilen soňky görnüşini alýar. Raýatlar we degişli gyzyklanýan taraplar, Türkiýäniň Milli mejlisiniň resmi web sahypasynda býudjet ara alyp maslahatlaşmalarynyň jikme-jikliklerini yzarlap we býudjet kanunynyň kabul edilişine gözegçilik edip bilerler.

Netije

2027-nji ýylyň býudjeti, Türkiýanyň ykdysady ösüş maksatlaryny hem-de betbagtçylyga garşy göreş we goranyş senagaty ýaly strategiki ugurlara gönükdirmegi maksat edinýändigini görkezýär. Býudjetdäki bilimiň paýyny saklamak, adam resurslaryna berilýän ähmiýetiň durnukly syýasat hökmünde kabul edilýändigini görkezýär.

Ykdysady maglumatlaryň gowulaşmagyna garaşmak we inflýasiýany peseltmek maksatlary býudjetiň makroykdysady durnuklylygy üpjün etmek maksady bilen taýýarlanandygyny subut edýär. Maýa goýumlaryna bölünip berlen paýy köpeltmek önümçiligi goldamak we bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmak strategiýasynyň bir bölegi hökmünde kabul edilip bilner.

Mümkin täsirler

Goranmak pudagyna bölünip berlen ýokary maliýe serişdeleri we şäher özgertmeleri degişli pudaklarda işleýän kompaniýalar üçin täze iş mümkinçiliklerini we mümkinçilikleri artdyryp biler. Goranyş çykdajylarynyň köpelmegi, içerki önümçilik ekosistemasyny güýçlendirmek arkaly daşary ýurt garaşlylygyny hasam azaldyp biler.

inflýasiýany 21 göterime çenli azaltmak maksady, bazarlara bolan ynam gurşawyny goldap biler we maýadarlaryň uzak möhletleýin meýilnamalaryna oňyn täsir edip biler. Bilim býudjetiniň köpelmegi, mekdep infrastrukturasyna we akademiki okuwlara gowulaşmagy mümkin.