2027-nji ýyldaky býudjet ara alyp maslahatlaşmalary Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynda meýilleşdiriş we býudjet komissiýasynda başlaýar

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasy (TBMM) Meýilnamalaşdyrmak we býudjet komissiýasy, 2027-nji ýylyň Merkezi hökümetiniň býudjet kanuny teklibi we 2025-nji ýylyň merkezi hökümetiniň soňky hasap kanuny teklibi we Hasap kazyýetiniň hasabatyna ara alyp maslahatlaşmaga başlar. Wise-prezident Cevdet Ýylmaz indiki sessiýa gatnaşar we agzalaryň býudjet bilen baglanyşykly soraglaryna, pikirlerine, tekliplerine we tankytlaryna jogap berer.

Býudjet gepleşikleri wagtynda gürlemek wagty nädip kesgitlenildi?

GNAT Meýilnamalaşdyrmak we býudjet komissiýasy tarapyndan kabul edilen prosessual karara laýyklykda, syýasy býudjet toparlary we komissiýa agzalary üçin 20 minut gürlemek, umumy býudjet meselesini ara alyp maslahatlaşmakda komissiýanyň agzasy bolmadyk deputatlar üçin 5 minut gürlemek wagty berildi. Döwlet dolandyryşynyň býudjetleri bilen baglanyşykly çekişmeleriň dowamynda syýasy partiýa toparlaryna 20 minut, komissiýanyň agzalaryna 10 minut, komissiýa degişli bolmadyk agzalara 5 minut berildi. Hökümetiň adyndan çykyş çykyşlary we deputatlaryň soraglaryna jogap bermek üçin 30 minut wagt berildi; Görkezilen möhletlerde giňeltmeleriň bolmajakdygy nygtaldy.

Duşuşyk senenamasyna haýsy edaralar girýär?

Geňeş sişenbe güni geçiriljek umumy çekişmelerden soň çarşenbe güni Türkiýäniň Milli mejlisiniň, Ombudsmen institutynyň we Hasap kazyýetiniň býudjetlerini ara alyp maslahatlaşar. Şol gün Daşary işler komissiýasy Türkiýe Respublikasy, Päkistan Yslam Respublikasy we Saud Arabystany Patyşalygy arasynda gol çekilen umumy goranyş baradaky Mekge şertnamasyny tassyklamak baradaky kanun taslamasyny hem duşuşar we gün tertibine girizer.

GNAT Meýilnamalaşdyrmak we býudjet komissiýasy sişenbe güni 2027 býudjet teklibi we 2025-nji ýyldaky soňky kanunçylyk teklibi boýunça işine başlar, wise-prezident Cevdet Ýylmazyň gatnaşmagynda parlament agzalarynyň baha bermegini alar we çarşenbe güni edaranyň býudjetlerini ara alyp maslahatlaşmagy dowam etdirer.

Býudjeti taýýarlamak, konstitusiýa we degişli kanunçylyga laýyklykda döwlet maliýe dolandyryşynyň aç-açanlygy we gözegçiligi ýörelgesiniň çäginde amala aşyrylýar. Komissiýa tapgyryndan geçýän teklipler soňra Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Baş Assambleýasyna iberilýär we gutarnykly tassyklama tabşyrylýar; Bu etapda deputatlar býudjet elementlerine üýtgetmeler girizip bilerler.

Netije

GNAT meýilnamalaşdyryş we býudjet toparynda başlajak gepleşikler Türkiýe 2027-nji ýyldaky maliýe meýilnamasynyň kanunçylyk gözegçiliginden geçjek möhüm prosesi görkezýär. Kesgitlenen wagt düzgünleri gepleşikleriň meýilleşdirilen möhletde netijeli tamamlanjakdygyny görkezýär.

Wise-prezident Cevdet Ýylmazyň gatnaşmagy, ýerine ýetiriji häkimiýet býudjet teklibiniň tankytlaryna gönüden-göni jogap berjek platforma döredýär. Bu ýagdaý, býudjet düzgün-nyzamy we jemgyýetçilik serişdelerini ulanmak babatynda aç-açan jogapkärçilik mehanizminiň ulanyljakdygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Gepleşikleriň netijesi 2027-nji ýylda döwlet edaralarynyň iş mümkinçiliklerine we ileri tutulýan maýa goýum ugurlaryna gönüden-göni täsir edip biler. Deputatlaryň teklipleri sebäpli býudjetde bolup biläýjek üýtgeşmeler, degişli döwlet dolandyryş edaralarynyň hyzmat beriş prosesinde täzeden seredilmegine sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, Daşary işler komissiýasynyň gün tertibinde goranyş şertnamasy ýaly halkara şertnamalaryň tassyklanmagy sebitleýin howpsuzlyk syýasatlarynda hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny açyp biler. Bu ösüşler ykdysady we diplomatik derejelerde uzak möhletleýin strategiki kararlaryň emele gelmegine goşant goşup biler.