8 müň ýyllyk zenan şekilleri: täze daş asyry däp-dessurlarynyň yzlary

Kanlytaş depesinde tapylan tapyndylar

Bu arheologiki gözleglere ýolbaşçylyk eden prof. Doktor Ali Umut Türkcan heýkeljikleriň takmynan 8 müň ýyllyk taryhynyň bardygyny aýtdy. Heýkeljikleriň Merkezi Anadolyda täze daş asyrynyň soňky döwründe ulanylýan ynançlar we däp-dessurlar barada möhüm maglumatlary berýändigi aýdylýar.

Prof. Doktor Türkcan, Kanlytaş depesiniň Merkezi Günbatar Anadolyda Badger medeniýeti diýlip atlandyrylýan iň gadymy oturymly ýerlerden biridigini aýtdy. Bu zenan heýkeljikler gazuw-agtaryş işlerinde ýüze çykarylan dörtburç binalaryň we giňişlikleriň gatynda tapyldy.

Heýkeljikleriň aýratynlyklary we manysy

Tapylan heýkeljikleriň ululygy 5-12 santimetr arasynda üýtgeýär. Iň uly heýkeljigiň uzynlygy 12-13 santimetr, beýlekileri bolsa 5-6 santimetr. Prof. Dr. Türkcan bu heýkeljikleriň Anadolyda giňden ýaýran neolit ​​heýkeljiklerini ulanmak däbine laýyk gelýändigini, ýöne käbir aýratynlyklary sebäpli tapawutlanýandygyny aýtdy.

Heýkeljikleriň baş bölekleriniň bilkastlaýyn döwülen bolmagy ähtimal. Bu ýerler ýapylanda ses bermek maksady bilen galdyrylan bolmagy mümkin. Şeýle däp-dessurlar täze daş asyry döwrüniň möhüm ilatly ýerlerinden biri bolan Çatalhöýük -de-de görlüpdir. Bu nukdaýnazardan, esasanam öňki ugugoslawiýa sebitinde Balkan geografiýasynda tapylan irki aýal heýkeljiklere meňzeýär. Prof. Dr. Türkcan, Kalytaş depesi we Porsuk medeniýeti, Balkanlarda görülýän Winça medeniýetiniň öňdebaryjylary hökmünde kesgitlenilendigini we bu pikiri goldaýan radiokarbon bilen tanyşmagyň netijeleriniň bardygyny aýtdy. Kanlytaş depesinde alnan maglumatlar bu däp-dessuryň dowam edýändigini we Merkezi Anadolydan Günbatara alyp barýan medeni däp-dessurlar barada möhüm maglumatlary berýändigini görkezýär.

Prof. Doktor Türkcan, tapyndylaryň giňişleýin ylmy monografiýa we aýratyn maglumat kitaby hökmünde neşir ediljekdigini aýtdy we bu gözlegleriň ylmy dünýä goşant goşjakdygyny aýtdy.