Mazmuna geç
17 Oktýabr 2026, Şenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Medeniýet we sungat

8 müň ýyllyk zenan şekilleri: täze daş asyry däp-dessurlarynyň yzlary

Kanlytaş depesinde tapylan 8000 ýyllyk zenan heýkeljikler neolit ​​döwrüniň däp-dessurlaryny açyp görkezýär.

Eskişehir, Afyonkarahisar we Kütahya welaýatlarynyň çatrygynda ýerleşýän Kanlytaş depesinde geçirilen arheologiki gazuw-agtaryşlar sebitdäki iň gadymy ilatly nokatlaryň biri barada möhüm tapyndylary açýar. 2013-nji ýyldan bäri Anadolu uniwersiteti tarapyndan geçirilen bu gazuw-agtaryş işlerinde täze daş asyry döwründen galan dört sany heýkeljik tapyldy.

Kanlytaş depesinde tapylan tapyndylar

Bu arheologiki gözleglere ýolbaşçylyk eden prof. Doktor Ali Umut Türkcan heýkeljikleriň takmynan 8 müň ýyllyk taryhynyň bardygyny aýtdy. Heýkeljikleriň Merkezi Anadolyda täze daş asyrynyň soňky döwründe ulanylýan ynançlar we däp-dessurlar barada möhüm maglumatlary berýändigi aýdylýar.

Prof. Doktor Türkcan, Kanlytaş depesiniň Merkezi Günbatar Anadolyda Badger medeniýeti diýlip atlandyrylýan iň gadymy oturymly ýerlerden biridigini aýtdy. Bu zenan heýkeljikler gazuw-agtaryş işlerinde ýüze çykarylan dörtburç binalaryň we giňişlikleriň gatynda tapyldy.

Heýkeljikleriň aýratynlyklary we manysy

Tapylan heýkeljikleriň ululygy 5-12 santimetr arasynda üýtgeýär. Iň uly heýkeljigiň uzynlygy 12-13 santimetr, beýlekileri bolsa 5-6 santimetr. Prof. Dr. Türkcan bu heýkeljikleriň Anadolyda giňden ýaýran neolit heýkeljiklerini ulanmak däbine laýyk gelýändigini, ýöne käbir aýratynlyklary sebäpli tapawutlanýandygyny aýtdy.

Heýkeljikleriň baş bölekleriniň bilkastlaýyn döwülen bolmagy ähtimal. Bu ýerler ýapylanda ses bermek maksady bilen galdyrylan bolmagy mümkin. Şeýle däp-dessurlar täze daş asyry döwrüniň möhüm ilatly ýerlerinden biri bolan Çatalhöýük -de-de görlüpdir. Bu nukdaýnazardan, esasanam öňki ugugoslawiýa sebitinde Balkan geografiýasynda tapylan irki aýal heýkeljiklere meňzeýär. Prof. Dr. Türkcan, Kalytaş depesi we Porsuk medeniýeti, Balkanlarda görülýän Winça medeniýetiniň öňdebaryjylary hökmünde kesgitlenilendigini we bu pikiri goldaýan radiokarbon bilen tanyşmagyň netijeleriniň bardygyny aýtdy. Kanlytaş depesinde alnan maglumatlar bu däp-dessuryň dowam edýändigini we Merkezi Anadolydan Günbatara alyp barýan medeni däp-dessurlar barada möhüm maglumatlary berýändigini görkezýär.

Prof. Doktor Türkcan, tapyndylaryň giňişleýin ylmy monografiýa we aýratyn maglumat kitaby hökmünde neşir ediljekdigini aýtdy we bu gözlegleriň ylmy dünýä goşant goşjakdygyny aýtdy.

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Medeniýet we sungat

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!