ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky Hormuz krizisi: Tähranyň "ABŞ-nyň territoriýasyny ederis" howpuna Tähranyň berk jogaby

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky geosyýasy dartgynlyk Hormuz bogazynyň üstünde aýdylan özara beýanatlar bilen täze ölçege geçdi. Tähran administrasiýasy ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň global energiýa koridorynyň iň möhüm nokatlarynyň biri bolan Hormuz bogazyny "ABŞ-nyň territoriýasy" diýip yglan etjekdigi barada görlüp-eşidilmedik howpy sebäpli diplomatik we harby ganatlardan gaty berk jogap aldy. Eýranyň Daşary işler ministriniň orunbasary Garibabadi, ABŞ-nyň sebitde agyr ýeňlişe sezewar bolandygyny, Waşingtonyň howplaryna garşy diýen ýalydygyny aýtdy.

Garibabadiden Trump-a gödek reaksiýa: "Hormuz bogazyny twitler bilen alyp bolmaýar"

Eýranyň Daşary işler ministriniň orunbasary Garibabadi, sosial media hasabynda beren beýanatynda ABŞ-nyň prezidenti Trump-nyň Hormuz bogazy baradaky aýdanlaryny berk tankytlady. Garibabadi Waşingtonyň haýbat atýan äheňine garşy Tähranyň yza çekilmejekdigini, "Hormuz bogazyny ne twit, ne uçar göterijisi, ne-de buýruk bermek, ne-de saýlaw çykyşy bilen ele salyp boljakdygyny ... Eýran howplardan gorkmaýar ýa-da güýç görkezmek bilen gorkuzyp bolmaýar" -diýdi.

"Bosfor diňe Eýranyň buýrugy bilen açylýar we ýapylýar"

Hormuz bogazynyň özygtyýarlylygy meselesinde barlyşyksyz garaýan Garibabadi sözüni şu sözler bilen dowam etdirdi: "Hormuz bogazy Eýranyňkydy we bolar we bolar. Bu bogaz diňe Eýranyň buýrugy bilen ýapylar we açylar, eger hakyky ýeňlişi kabul etmeseňiz we arzuwlardan ýüz öwürmeseňiz, Eýran gabawy dowam etdirer." Bu bogazyň doly gabawyny girizýändigi baradaky aýdanlaryna göni jogap. .Adyňyzda bolsa, Trump: "Eýrany doly ýeňenimden soň, Hormuz bogazyny ABŞ-nyň territoriýasy diýip yglan ederin" diýdi. Halkara gatnaşyklarynda görlüp-eşidilmedik talap bildirdi.

Harby ganatdan ýüz öwürmek: "Eýranyň rugsady bolmazdan geçmek mümkin däl"

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň sosial media hasabynda ABŞ-nyň Hormuz bogazyna "doly gözegçilik edýändigini" öňe sürmegi Eýranyň harby ýolbaşçylary tarapyndan hem ret edildi. Eýranda bolup biljek uruş we harby operasiýalary utgaşdyrýan iň ýokary derejeli harby bölüm Hatemul Anbiýa Merkezi merkeziniň metbugat sekretary Ybraýym Zulfikari, Trumpyň aýdanlaryny düýbünden ret etdi. Zulfikari öz beýanatynda "Hiç bir gäminiň Eýranyň rugsady we gözegçiligi bolmazdan Hormuz bogazyndan geçip bilmejekdigini" aýtdy we sebitde doly gözegçilik edýändigini ýatlatdy.

Krizisiň taryhy: 17-nji iýunda Memorandum we blokada dartgynlygy

Diplomatik düşünişmezlikler we harby çaknyşyklar sebitdäki dartgynlygyň esasyny düzýär. Eýran resmileri ABŞ-nyň Hormuz bogazyna goşulyşmagy, deňiz gabaw synanyşyklary we esasanam 17-nji iýunda Tähran bilen Waşingtonyň arasynda baglaşylan şertnamanyň şertlerini ýerine ýetirmezligi sebäpli bu bogazyň ulag üçin açylmajakdygyny ýygy-ýygydan aýdýarlar.