ABŞ-da aralyk saýlaw tolgundyryşy: Wekiller palatasy we Senat oturgyç paýlamak boýunça saýlawlara ýolbaşçylyk edýär

Şu gün Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda saýlawçylar 435 orunlyk Wekiller palatasy we 100 orunlyk Senatda 35 orun üçin saýlawlara gatnaşýarlar. Theurt boýunça geçirilen gözlegleriň ortaça netijesi Demokratlaryň iki ganatda-da amatly ýagdaýdadygyny görkezýän hem bolsa, gutarnykly netijäniň kelläme bäsdeşlik bolýan möhüm saýlaw sebitlerinde ses beriş derejesi bilen aýdyňlaşdyrylmagyna garaşylýar.

Senat saýlawlarynda deňagramlylyk nädip üýtgäp biler?

RealClearPolitics (RCP) tarapyndan toplanan maglumatlara görä, demokratlaryň Senatda 47 orny, respublikanlaryň bolsa 44 ýeňiş gazanmagyna garaşylýar. Baş ýaryşyň dowam edýän 9 oturgyjynyň 8-siniň respublikan, 1-si Demokratik. Respublikanlaryň bu 9 ştatdaky azyndan 6 orny alsa, Senatda 50 orna çykmagy mümkin. Senatyň prezidenti bolup işleýän ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wansyň 50-50 deňlikdäki ýagdaýynda partiýasynyň peýdasyna berjek ses berişligi respublikanlaryň köplügini üpjün etmekde möhüm rol oýnap biler.

Wekiller palatasynda köplük nädip kesgitlener?

Wekiller palatasynda köplük gazanmak üçin 218 oturgyç gazanylmalydygyna garamazdan, RCP maglumatlary demokratlaryň 227 orny, respublikanlar bolsa 180 orny alyp biljekdigini çaklaýar. Iki partiýanyň arasynda 28 orun üçin bäsleşigiň dowam edýändigi we boşlugyň azalýandygy aýdylýar. Häzirki wagtda respublikanlar 53 orun, demokratlar senatda 45 orun, respublikanlar 218, demokratlar Wekiller palatasynda 214 orun bar.

Şu gün tutuş Wekiller palatasyny we Senatyň takmynan üçden birini kesgitlemek üçin ABŞ-da geçirilen orta möhletli saýlawlar geçirilýär. Saýlawda demokratlar öňde barjak ýaly görünse-de, boýn we boý etraplaryndaky netijeler kanun çykaryjy organyň soňky köplügini kesgitlär.

Saýlaw prosesi, ABŞ-nyň kanunlaryna laýyklykda, döwlet derejesinde sesleriň sanalmagyndan soň resmi netijeleriň yglan edilmegi bilen tamamlanýar. Senatda 50-50 baglanyşyk bolup biläýjek ýagdaýynda, wise-prezidentiň baglanyşyk güýji kanunçylyk işlerini alyp barmakda aýgytly mehanizm hökmünde işleýär.

Netije

Gözleg maglumatlary, demokratlaryň häzirki saýlaw atmosferasynda artykmaçlygynyň bardygyny görkezýän hem bolsa, respublikanlaryň, esasanam Senatda boýn-boýun ýaryşlarynda çykyş etmegi deňagramlylygy üýtgedip biler. Saýlawyň netijeleri ABŞ-nyň kanun çykaryjylyk prosesinde güýç deňagramlylygyna gönüden-göni täsir eder öýdýän we Wise-prezidentiň arasyndaky baglanyşyk güýji, Senatda kynçylyk ýüze çykan halatynda partiýalaryň strategiki maksatlaryna ýetmekde möhüm rol oýnar.

Mümkin täsirler

Saýlawyň netijeleri ABŞ-nyň içerki we daşary syýasatynyň gün tertibini kesgitleýän kanunlaryň kabul edilmegine gönüden-göni täsir edip biler. Demokratlar köplügi saklasa, häzirki administrasiýanyň alyp barýan syýasatlarynyň dowamlylygyna garaşylýar, respublikanlar köplük gazansa, kanun çykaryjylyk işlerinde has berk gözegçilik we oppozisiýa ugry berjaý edilip bilner. Bu ýagdaý, esasanam býudjet gepleşikleri we duşuşyklar sebäpli möhüm syýasy bäsdeşlik gurşawyny döredip biler.