ABŞ-da F-35 duýduryşy: Hytaýyň Saud Arabystanynyň üsti bilen tehnologiýa içalyçylygy baradaky aladalar

Amerikanyň Birleşen Ştatlary (ABŞ) bilen Saud Arabystanynyň arasynda F-35 söweş uçarlarynyň meýilleşdirilen satuwy Waşingtonda howpsuzlyk meselesini döretdi. Nýu-Yorkork Taýms (NYT) habarlaryna görä, atlarynyň aýan edilmegini islemeýän ABŞ-nyň ýokary derejeli işgärlerine esaslanyp, Amerikanyň aňtaw bölümleri bu möhüm satuwyň töwekgelçiliklerini öz içine alýan giňişleýin baha beriş hasabatlaryny taýýarladylar. Aňtaw analitikleri Pekiniň Saud Arabystanyna harby we tehnologiki täsirini ulanyp, F-35 tehnologiýasyny ele alyp biljekdigini duýdurýarlar.

Pentagondan tankydy hasabat: Hytaýyň üns merkezinde howp abanýar

ABŞ Goranmak ministrliginiň (Pentagon) Goranmak aňtaw gullugy (DIA) tarapyndan taýýarlanan gizlin hasabatda Hytaýyň Saud Arabystanynyň üsti bilen amala aşyryp biljek içalyçylyk işleri jikme-jik görkezildi. Hasabatda Hytaý goşunynyň Saud Arabystanyň harby bazalaryna girmek mümkinçilikleri we Riýad administrasiýasynyň telekommunikasiýa infrastrukturasynda giňden ulanylýan Hytaýdan gelip çykan tehnologiýalar ara alnyp maslahatlaşyldy. Analitikler Pekiniň harby we howpsuzlyk hyzmatdaşlygy kanallaryny ulanyp, dünýäniň iň ösen söweş uçarlaryndan biri bolan F-35 kritiki ulgamlaryna aralaşmagynyň ähtimallygynyň ýokarydygyny öňe sürýärler.

F-35 tehnologiýasynyň howpsuzlygy we giriş çäklendirmeleri

Taýýarlanylan aňtaw hasabatynda F-35 söweş uçarlarynyň ýerleşdiriljek hangarlarynyň we hyzmat ediş desgalarynyň howpsuzlygyny nädip üpjün edip boljakdygy baradaky sorag öňe sürülýär. Uçaryň iň duýgur bölekleri bolan ösen radar we gözegçilik tehnologiýalarynyň goralmalydygy nygtalýar. Şunuň bilen baglylykda, F-35 tehnologiýasynyň ýerleşýän ýerlerine diňe ABŞ we Saud Arabystanynyň işgärlerine we ygtyýarly potratçylara rugsat berilmelidigi aýdylýar. Şeýle hem, Riýad administrasiýasynyň Hytaýyň harby we aňtaw işgärleri bilen gatnaşyklaryny azaltmalydygy aýdylýar.

Huawei we ZTE enjamlary ABŞ-ny aladalandyrýar

Waşingtony iň köp aladalandyrýan meseleleriň biri Saud Arabystanynyň häzirki telekommunikasiýa infrastrukturasydy. DIA hasabatynda Hytaýda ýerleşýän tehnologiýa ägirtleri Huawei we ZTE-e degişli enjamlaryň ýurduň telekommunikasiýa ulgamlaryndan, marşrutizator ulgamlaryndan we goranyş desgalaryndan doly arassalanjakdygy baradaky sorag orta atyldy. Hytaýda öndürilen şeýle enjamlaryň F-35 maglumat akymyny bozup ýa-da maglumatlaryň syzmagyna sebäp bolup biljekdigi barada aladalar bar. Bu möhüm hasabat, karar berýänler tarapyndan baha bermek üçin ABŞ-nyň köp sanly döwlet edarasyna, şol sanda Kongresiň edaralaryna iberildi.