ABŞ-dan gelen global söweş meýdany: Esgerlerimiz awtonom ulgamlaryň açyk nyşany bolar!

Global harby deňagramlylyk çalt üýtgeýän häzirki zaman dünýäsinde ABŞ-nyň goşunynyň iň ýokary derejesinden oýun üýtgedýän boýun aldy. ABŞ-nyň Baş sekretary general Dan Keýn emeli intellektiň, awtonom ulgamlaryň we ösen aragatnaşyk torlarynyň geljekdäki söweş meýdançalarynda kesgitleýji faktorlar boljakdygyny aýtdy. Keýn, Amerikan goşunlarynyň täze nesil howplaryna garşy konfliktler başlamazdan ozal doly taýyn bolmalydygyny aýtdy.

Emeli intellektiň we awtonom ulgamlaryň aw meýdançasy: Täze nesil howpy

Howa we kosmos güýçleri birleşigi tarapyndan gurnalan 2026-njy ýylyň howa, kosmos we kiber konferensiýasynyň açylyş dabarasynda çykyş eden general Dan Keýn geljekdäki çaknyşyk şertleriniň has çylşyrymly, öňünden aýdyp bolmajak we kyn boljakdygyny aýtdy. Tehnologiki üýtgeşmeleriň uruş düşünjesini düýpgöter üýtgedendigine ünsi çeken Keýn, Amerikan esgerleriniň öňünde durýan uly howpy aç-açan jemledi.

Baş ştabyň başlygy Keýn: "Mundan beýläk goşunlarymyzyň awtonom ulgamlar tarapyndan awlanjakdygyny, ähli spektr boýunça güýçli signallaryň petiklenjekdigini we hakyky wagtda üznüksiz gözegçilik ediljekdigini çaklamaly" -diýdi. Harby strategiýalaryň düýbünden täzelenmelidigini aýtdy. ABŞ goşunynyň 2,8 million adamdan ybarat ägirt uly meýletinçi güýjüniň, esasanam ýaş işgärleriň, konflikt ýüze çykmazdan ozal zerur boljak ýokary tehnologiýaly gurallaryň bolmagy möhümdir.

Bäsdeşler bilen ukrain tejribesi arasynda global tehnologiýa köprüsi

Keýn, Waşingtonyň global garşydaşlarynyň geografiki aralyklara garamazdan tehnologiýa, aňtaw, ýarag ulgamlary we ykdysady hyzmatdaşlyk arkaly has integrirlenendigini aýtdy we bu ýagdaýyň iň aýdyň mysaly hökmünde Russiýa bilen Eýranyň arasyndaky harby hyzmatdaşlygy görkezdi. Iki ýurduň Ukrainadaky söweş we Eastakyn Gündogardaky dartgynlylyk arkaly tehnologiki jogap beriş mehanizmini döredendigini mälim etdi.

Kaine, Moskwa administrasiýasynyň öňdebaryjy ok-därileri, möhüm emeli hemra suratlaryny we nyşana alýan maglumatlary Tährana geçirendigini aýtdy we Eýranyň, 2022-nji ýyldan başlap Ukrainanyň meýdançasynda ulanyljak Şahed görnüşli kamikaze uçarmansyz howa ulaglaryny Russiýa bilen üpjün edendigini ýatlatdy.

Deňiz düýbünden Aý orbitasyna çenli uzalyp gidýän uly söweş meýdany

General Dan Keýn häzirki zaman harby amallarynyň indi adaty gury ýer, deňiz we howa elementleri bilen çäklenmeýändigini aýtdy we täze söweş meýdanynyň deňiz düýbünden Aý orbitasyna çenli ägirt uly çuňluga ýetendigini düşündirdi. Emeli intellektiň, kiber mümkinçilikleriniň we awtonom tehnologiýalaryň söweş tizligini görlüp-eşidilmedik derejä ýetirendigini mälim eden Keýn, geljekde strategiki artykmaçlygyň ilki görüp, soň ýagdaýy seljerip, karar berip we mümkin boldugyça çalt hereket edip biljekdigini aýtdy.

ABŞ goşunynyň bu täze tehnologiki döwre uýgunlaşmak ugrundaky tagallalaryna mysal getirip, Keýn geçen iýun aýynda uzakdan dolandyrylýan pilotsyz deňiz ulagy bilen iki esgeriň üstünlikli halas edilen operasiýasyny paýlaşdy. Şeýle hem, Ukrainadaky güýçli elektromagnit bloklaýyş gurşawynda uçarmansyz howa ulaglaryny netijeli ulanmak boýunça geçirilen gözlegler barada durup geçdi we uçarmanlaryň ilkinji pikirini üýtgetdi.

"Wagt satyn alyp bilmeris"

Geljekdäki çaknyşyklary dolandyrjak ýaş harby ýolbaşçylaryň, hatda maglumat bombalanan ýagdaýynda-da arkaýyn karar bermek ukybynyň bolmalydygyny aýdyp, programma üpjünçiligi we torlar üýtgese-de, basyş astynda dogry karar berip biljek ýolbaşçylaryň zerurlygynyň hemişelikdigini aýtdy. Goşun näçe ösen awtonom torlara garamazdan, ygtybarly ýolbaşçylyk mehanizmi bolmasa bu tehnologiýalaryň diňe ýeterlik däldigini öňe sürdi.

Keýn Amerikanyň goranyş senagatyna we harby karar berýänlere duýduryş beren sözüni şu täsirli söz bilen tamamlady: "Bilelikde hereket etmeli we çalt hereket etmeli, sebäbi zerur päsgelçilik güýjüni döretmek üçin mümkinçilik penjiresi çalt ýapylýar. Durmuşda hemme zady diýen ýaly pul bilen satyn alyp bileris, ýöne wagt satyn almak mümkin däl."