ABŞ-dan Palestina wiza barýer: Mahmud Abbasyň BMG sammitine gatnaşmagy ses berler

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň palestinaly diplomatlara we döwlet işgärlerine girizen wiza çäklendirmeleri halkara diplomatiýasynda täze jedele sebäp boldy. Geçen ýyl Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasynyň öňüsyrasynda Waşington administrasiýasy palestinaly prezidentleriň köpüsi, şol sanda Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbasyň wiza islegini ret etdi we Abbasa Nýu-Yorkorkda dünýä liderleriniň sammitine gatnaşmaga rugsat bermedi. Bu diplomatik päsgelçilikden soň, ähli gözler BMG Baş Assambleýasynda geçiriljek möhüm ses berişlige gönükdirildi.

BMG Baş Assambleýasynda Mahmud Abbasa möhüm ses bermek

193 agza ýurtdan ybarat Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy, Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbasyň indiki hepde geçiriljek ýyllyk sammite wideo habary arkaly gatnaşjakdygyny ýa-da ýokdugyny kesgitlemek üçin penşenbe güni saýlawlara gatnaşar. Geçen ýylyň sentýabr aýynda geçirilen ýokary derejeli Baş Assambleýanyň mejlisinde palestinaly lider Abbas şuňa meňzeş päsgelçilik bilen ýüzbe-ýüz bolupdy we Nýu-Yorkorka gidip bilmeýändigi sebäpli wideo konferensiýasy arkaly dünýä liderlerine ýüzlenmeli boldy.

Parahatçylyk gepleşikleriniň şowsuzlygy we Palestiniň täsiri

Palestina resmileri, ABŞ-nyň töwellaçylygynda onlarça ýyl bäri geçirilen diplomatik gatnaşyklaryň we parahatçylyk gepleşikleriniň anyk netije bermändigini nygtaýarlar. Resmi beýannamalarda Waşingtonyň tarapgöý garaýşynyň Ysraýylyň basyp alyşlygyny bes etmek üçin ýeterlik däldigi we halkara hukugyna laýyklykda garaşsyz Palestina döwletiniň gurulmagyny üpjün edip bilmeýändigi aýdylýar. Wiza çäklendirmeleri ABŞ-nyň Palestina tarapynda bitarap araçy roluny düýbünden ýitirendiginiň ýene bir subutnamasy hasaplanýar.

1947 BMG-nyň Merkezi şertnamasy we ABŞ-nyň howpsuzlyk esaslary

Halkara hukugynyň kadalaryna we 1947-nji ýylda gol çekilen BMG Baş edara Ylalaşygy laýyklykda ABŞ kabul ediji ýurt hökmünde daşary ýurt diplomatlarynyň BMG-nyň Nýu-Yorkorkdaky ştab-kwartirasyna arkaýyn girmegini üpjün etmeli. Şeýle-de bolsa, Waşington administrasiýasy; Milli borçnamany, ekstremizme garşy göreşi we daşary syýasatyň ileri tutulýan ugurlaryny görkezip, bu borçnamany ýatyryp biljekdigini we wiza arzalaryny ret etmäge hukugynyň bardygyny öňe sürýär. Bu ýagdaý, BMG-ä agza ýurtlaryň arasynda diplomatik eldegrilmesizligiň we özygtyýarly hukuklaryň bozulmagy bilen baglanyşykly çynlakaý çekişmelere sebäp bolýar.