ABŞ-Eýran gatnaşyklarynda täze ykdysady uruş: Trump administrasiýasy basyşy ýokarlandyrýar

Waşington bilen Tähranyň arasyndaky diplomatik çözgüt baradaky umytsyz umytlar ABŞ-nyň administrasiýasyna Eýrana we bu ýurt bilen söwda gatnaşyklaryny saklaýan gatnaşyjylara garşy has berk embargo tolkunyny döretmäge itergi berýär. ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlyk harby howpdan daşgary hemmetaraplaýyn ykdysady blokada öwrülýär.

ABŞ-nyň administrasiýasyndan soýuzdaşlara aç-açan duýduryş: "Siz ýa-da biziň bilen, ýa-da garşy"

ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans Eýrana garşy göreşiň "täze tapgyra" ýetendigini mälim etdi we iň güýçli guralyň ykdysady sanksiýalardygyny aýtdy. Wans, bu strategiýany Tährana garşy ahyrky maksatlara ýetmegiň iň rasional usuly hökmünde häsiýetlendirdi. ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent soýuzdaş ýurtlara anyk habar iberdi we Waşingtonyň Eýranyň ykdysadyýetini düýbünden ýykmak maksadyna goldaw sorady. Bessent: "Bu re regimeimi agdarys. Soýuzdaşlarymyz we halkara jemgyýetçiligi indi karar bermeli; siz biziň bilen ýa-da garşy" -diýip, basyşyň derejesini açdy. Bessent 24-nji awgustda geçiriljek metbugat ýygnagynda bu täze ykdysady sanksiýa mehanizmleriniň jikme-jikliklerini halk bilen paýlaşjakdygyny mälim etdi.

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Eýranyň administrasiýasyndaky möhüm şahsyýetleriň öldürilmeginiň Tähran bilen bolup biljek gepleşikleri kyn ýagdaýa salýandygyny aýtdy. Trump: "Ylalaşyk gazanmak aňsat däl, sebäbi beýleki tarapda kimiň ýolbaşçylyk edýändigini hiç kim anyk bilmeýär"

Tutuş sebitdäki ýurtlar: Trump Aýlag we Ummana sanksiýalar bilen haýbat atýar

"Waşington Post" gazetindäki derňewlere görä, ABŞ-nyň prezidenti Trump, Eýrany dyzyna getirip bilmeýän bu işde diplomatik kynçylyklary başdan geçirýär. Bu ýagdaý, Trumpyň sebitdäki ýaranlaryna, esasanam Ummana garşy tankytlaryny hasam güýçlendirýär. Trump; Maliýe guramalary, hususy kompaniýalar, howa menzilleri ýa-da döwlet edaralary arkaly Eýran bilen hyzmatdaşlyk edýän ähli ýurtlaryň “gaty agyr ykdysady bahalary” tölejekdigini mälim etdi. Hünärmenler, Trumpyň bu gödek sözlerine Eýran syýasatynda çuňňur lapykeçligiň beýany hökmünde baha berýärler.

Waşingtonyň bu birtaraplaýyn howplaryna Pekiniň administrasiýasy berk garşylyk görkezdi. Hytaýyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Lin Jian sanksiýalaryň we basyş syýasatlarynyň haýsydyr bir meseläni çözüp bilmejekdigini öňe sürdi we bu ädimleriň dünýä derejesinde haýsydyr bir partiýanyň bähbidine hyzmat etmeýändigini aýtdy. ABŞ-nyň basyşlary Waşington bilen strategiki howpsuzlyk hyzmatdaşlygyny saklamaga we Tähran bilen diplomatik köprüleri açyk saklamaga synanyşýan Saud Arabystany, Katar we Birleşen Arap Emirlikleri (BAE) ýaly Aýlag ýurtlaryny kyn deňagramlylyk syýasatyna mejbur edýär.

Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakir Kalibaf ABŞ-nyň "taryhyň iň agyr sanksiýalary" diýip häsiýetlendirýän täze ykdysady çäklendirmelerine garşy durmak üçin täze strategiýalaryň gyssagly işlenip düzülmelidigini aýtdy. Kalibaf Eýranyň goranmak we harby kuwwatynyň ýokary derejededigini tassyklasa-da, döwletiň ýaşamagyny kepillendirmek üçin diňe harby güýjüň ýeterlik däldigini duýdurdy. ABŞ-nyň harby ýollar arkaly netijelere ýetip bilmejekdigine göz ýetirenden soň, ýene-de ykdysady fronta ýüzlenendigini mälim eden Kalibaf, eýranly işewür adamlaryň bu işde "ykdysady söweşiň esgerleri we serkerdeleri" roluny oýnandygyny aýtdy.