ABŞ Eýran söweşi üçin ele salnan nebit tankerleri bilen töleg tölär: Taryhy kazyýetler ýene-de herekete geçdi

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky alty aýlyk harby dartgynlygyň ykdysady çykdajylary aýdyň bolansoň, Waşington administrasiýasy söweşiň çykdajylaryny ýapmak üçin adatdan daşary usul ulanýar. Bloomberg tarapyndan berlen maglumata görä, Ak tam Eýran bilen baglanyşykly nebit tankerlerini satmak arkaly millionlarça dollarlyk söweş býudjetiniň bir bölegini maliýeleşdirmegi maksat edinýär.

Asyr köne deňiz aýakgap kazyýetleri gaýtadan döredilýär

Bu meýilnamany durmuşa geçirmek üçin ABŞ-nyň Adalat ministrligi Birinji Jahan Urşundan bäri işsiz galan taryhy "deňiz baýrak kazyýetlerini" gaýtadan işlemäge taýýarlanýar. Bu ýörite kazyýetleriň üsti bilen halkara suwlarynda ele salnan Eýran bilen baglanyşykly gämiler we göterýän çig nebit çalt ABŞ-nyň emlägine öwrüler. Kazyýet işi tamamlanandan soň, ele salnan nebitiň bazara satylmagy we ummasyz girdejiniň göni ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň gaznalaryna geçirilmegi göz öňünde tutulýar.

Hormuz bogazynda petiklenen araçy we araçylyk traffigi

Urşuň täze tapgyra geçjekdigi ýa-da edilmejekdigi barada çekişmeler dowam edýärkä, global energiýa koridory bolan Hormuz bogazynyň howpsuzlygy we açylmagy esasy gün tertibine öwrüldi. Pakistandan, Ummandan we Katardan ýokary derejeli diplomatlar tarapyndan Tährana yzygiderli sapar etmek sebitdäki deňiz hereketini kadalaşdyrmaklyga gönükdirilen araçylyk başlangyçlaryny çaltlaşdyrdy. Eýran tarapy ABŞ-nyň gabawynyň soňlanmagyny we gepleşikler üçin uruş tölegleriniň tölenmegini talap edýär. Şeýle-de bolsa, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump sebitdäki harby artykmaçlyklaryny belläp, anyk habar berdi. Trump: "Hormuz bogazy açyk. Bizde gözegçilik we gabaw bar. Bogazyň her dýuýmyny görýäris. Eýran hiç zat alyp bilmeýär. Hiç zat geçmeýär."

Diplomatiýa çagyryşlar we gödek jogaplar

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi Waşingtony harby we ykdysady basyşlary bes etmäge çagyrdy we diplomatik kanallary açyk saklamak isleýändiklerini aýtdy. Arakçi Trump administrasiýasyna ýüzlenip: "Diplomatiýany gaýtadan ýola goýmak mümkin däl. Munuň üçin Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna ýönekeý bir hakykata düşünmeli: Basyş işlemeýär." Trump bu çagyryşy ret etdi we Eýranyň şertnama baglaşmak isleýändigini öňe sürdi. ABŞ-nyň içinde administrasiýany tankytlamak hem ýokarlanýar; Demokrat senator Adam Şiff sosial media hasabynda eden çykyşynda alty aý bäri takyk strategiýanyň ýokdugyny, söweş çykdajylarynyň ýokarlanandygyny we amerikan esgerleriniň maşgalalaryndan daşdadygyny we urşuň gyssagly bes edilmegini isledi.

Aňtaw hasabatlarynda syýasy manipulýasiýa aýyplamalary

Beýleki tarapdan, Liwanda ýerleşýän Al Maýadeen telewideniýesi bilen söhbetdeş bolan diplomatik çeşmeler ABŞ-nyň aňtaw gullugynyň Eýran söweşi baradaky analizleriniň Prezident Trump-nyň syýasy garaşmalaryna laýyklykda dolandyrylandygyny öňe sürdi. Trumpyň talaplaryna laýyklykda hasabat taýýarlamakdan ýüz öwüren aňtaw hünärmenleriniň köpüsiniň işden aýrylandygy mälim edildi. Milli aňtaw müdirliginiň çäginde işleýän Russiýanyň, Hytaýyň we Europeanewropa Bileleşiginiň analitikleriniň ýatyrylandygy öňe sürülse-de, noýabr aýynda geçiriljek ABŞ-nyň aralyk saýlawlarynyň tutuşlygyna Eýran söweşiniň netijeleri bilen emele geljekdigi çak edilýär.