ABŞ-Eýran taryhy sammiti Şweýsariýada başlandy

BREAKING NEWS: ABŞ we Eýranyň wekiliýetleri diplomatik gatnaşyklarda täze döwre başlamak üçin Şweýsariýada duşuşdylar. Bu möhüm ýygnakdan öň iki tarap hem diplomatiýany nygtasa-da, ABŞ-nyň Ysraýyla beren duýduryşlary ünsi çekdi. Ysraýyl metbugaty Waşingtonyň Tel Awiwiň dartgynlygy azaltmagyny isleýändigini öňe sürse-de, Eýran Liwana duýgurlygyny bildirdi.

Şweýsariýadan gelen diplomatik signallar

Kataryň Daşary işler ministrligi Şweýsariýada gepleşikleriň başlandygyny yglan etdi we ýygnaklaryň Memorandumda görkezilen ähli meseleleri öz içine alýan giňişleýin ylalaşyga geljekdigine umyt baglaýandyklaryny aýtdy. Bu beýannama prosesiň nähili möhümdigini açýar.

Şweýsariýanyň Bürgenstok daglyk sebitinde geçirilen bu taryhy gepleşikler Eastakyn Gündogarda täze sahypa açyp biler. Gepleşikleriň esasy maksady Liwanda atyşygyň bes edilmegi, Eýranyň doňdurylan emläkleri we nebit söwdasy bolar.

Liwan krizisi we Eýranyň garaýşy

Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ysmaýyl Bekaýy Ysraýylyň Liwana garşy hukuk bozulmalaryna ünsi çekdi we bu meseläniň ýygnaklaryň esasy gün tertibi boljakdygyny aýtdy. Bekaýi: "Liwandaky borçnamalaryň bozulmagy sebitdäki parahatçylyk tagallalaryna zyýan ýetirýär" -diýdi. Kadalaşdyrmakdan başga meseleler boýunça ylalaşygyň bolmajakdygyny aýtdy. Bu ýagdaý, Hormuz bogazynyň açylmagy ýaly strategiki meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmagyna hem täsir edip biler.

Hormuz bogazy we strategiki şertnamalar

Gepleşikleriň görnüşi, irden araçylar bilen ikitaraplaýyn duşuşyklar we günortan dörtburçlyk sessiýalary hökmünde meýilleşdirildi. Bu aralykda, Hormuz bogazyny açmak meselesi hem stoluň üstünde bolar.

Eýranyň metbugaty Ysraýyl Liwana garşy hüjümlerini dowam etdirse, Hormuz bogazyny açmagyň mümkin däldigini aýdýar. Eýran çeşmesi Tesnim habar gullugy bilen söhbetdeşlikde ABŞ öz borçnamalaryny ýerine ýetirmese, Eýranyň gepleşikleri bes etjekdigini aýtdy.

Özara düşünişmek we geljekki ädimler Memorandumy

Düşünişmek Memorandumynyň 13-nji maddasyna laýyklykda ABŞ-nyň 1-nji maddasyndaky borçlaryny ýerine ýetirmese, 5-nji madda ulanylmajakdygy aýdylýar. Bu, Hormuz bogazyny açmazlygy aňladýar.

Resmiler Eýranyň doňdurylan emläklerini boşatmagyň we Katar bilen baglaşylan şertnamanyň çäginde bu ädimleri ätmegiň möhümdigini nygtaýarlar. Ol 1-nji maddanyň durmuşa geçirilmegi, Liwandaky söweşiň gutarmagy we gabawyň ýatyrylmagy ýaly şertleri öz içine alýar.

Eýran gepleşikleriň üstünlikli bolmagy üçin nebit we nebithimiýa önümlerine bolan çäklendirmeleri aýyrmagy göz öňünde tutýar.