ABŞ Eýranyň uçuşyna rugsat berýän ýurtlary gorkuzýar: "Dollar ulgamyndan çykarylarsyňyz"

ABŞ-nyň administrasiýasy Eýrana ykdysady we maddy-tehniki basyşy ýokarlandyrmak üçin global awiasiýa pudagyny nyşana alýan gaty berk ädim ätdi. Eýranyň awiakompaniýalarynyň halkara arenasyndaky hereketini doly täzeden dikeltmegi maksat edinýän Waşington, bu kompaniýalara hyzmatlary dowam etdirýän üçünji ýurtlara garşy ykdysady sanksiýalar söweşini başlady.

ABŞ-nyň Gazna ministri Bessentden iki gün we açyk duýduryş

ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent Amerikanyň metbugatyna eden täsirli çykyşynda Eýranda ýerleşýän awiakompaniýalaryň girizilen sanksiýalar sebäpli dünýä derejesinde işlemeginiň mümkin däldigini aýtdy. Iki günlük döwri iň möhüm çäk hökmünde görkezip, Bessent: "Eýranyň ähli awiakompaniýalary gysga wagtyň içinde, ýagny iki günüň içinde bütin dünýädäki işini doly bes etmeli bolar" -diýdi. Bu ädim, raýat awiasiýa kanallaryny ulanyp, Eýranyň global integrasiýasyny düýbünden kesmegi maksat edinýär.

"Dollar ulgamyndan aýrylarsyňyz" howpy

Waşingtonyň sanksiýalary diňe bir eýran kompaniýalary bilen çäklenmeýär; Şeýle hem bu kompaniýalara maddy-tehniki we amaly goldaw berýän beýleki ýurtlary gönüden-göni nyşana alýar. Gazna sekretary Skott Bessent Eýran uçarlarynyň gonmagyna, ýangyç guýmagyna ýa-da bilet satmagyna rugsat berýän ýurtlaryň çekmeli agyr çykdajylaryny aç-açan yglan etdi. Bessent halkara jemgyýetçiligine aç-açan ultimatum berdi: "Bu uçarlar siziň ýurduňyza düşse, olara ýangyç berip bilmersiňiz, ýerüsti hyzmatlary edip bilmersiňiz we bilet satyp bilmersiňiz. Otherwiseogsam, global maliýeleşdirmegiň gany bolan dollar ulgamyndan bütinleý aýrylarsyňyz."

Maksatdaky 27 Eýran howa ýoly

ABŞ-nyň bu berk sanksiýalary tolkuny birden karar däl-de, meýilleşdirilen strategiýanyň bir bölegi hökmünde tapawutlanýar. Aslynda, Waşington administrasiýasy 8-nji sentýabrda Eýranyň awiasiýa pudagyny ysmazlyga gönükdirilen giňişleýin sanksiýalar bukjasyny yglan etdi. Bu bukjanyň çäginde bütin dünýäde uçuş amallaryny işjeň dowam etdirýän 27 sany Eýran howa ýoly kompaniýasy gönüden-göni nyşana alyndy we işleri düýbünden "bes edilmegi" maksat edinildi. Iň soňky beýannamalar bilen ABŞ-nyň bu 27 kompaniýa garşy gabaw çägini hasam çäklendirendigi we global maliýe güýjüni sanksiýa ýaragy hökmünde ulanmakdan çekinmejekdigi ýene bir gezek tassyklandy.