ABŞ, Hormuz töwekgelçiligi sebäpli nebitiň bahasy baradaky çaklamalary ýokarlandyrýar

ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) Hormuz bogazynda dowam edýän üpjünçilik töwekgelçiligi sebäpli 2026-njy ýyldaky nebit bahasy baradaky çaklamalaryny täzeledi. Agentligiň soňky hasabatyna görä, Brent nebitiniň ortaça barrel bahasynyň şu ýyl 95.39 dollar boljakdygy çak edilýär. Geçen aý bu görkeziji 94,85 dollar diýlip yglan edildi. Bu baha geçen aý 85,68 dollar diýip çak edilipdi. Geljek ýyl üçin Brent nebitiniň ortaça barrel bahasynyň 79.39 dollar, WTI-iň bolsa 74.39 dollar bolmagyna garaşylýar. Bu ýagdaý, dünýä nebit bazarlarynda bahalaryň üýtgemegine sebäp bolup, bahalaryň ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Bogazy açmak baradaky ylalaşygyň ýakyn wagtda boljakdygy baradaky habar, maý aýynda Brent nebitiniň bahasynyň bir barreli ortaça 107 dollara çenli arzanladylandygyny habar berdi. Nebit ätiýaçlyklary global islegi kanagatlandyrmak üçin ulanylmagyny dowam etdirýär. Şeýle-de bolsa, Hormuz bogazy tomus aýynyň başyna çenli ýapyk bolar we ýylyň üçünji çärýeginde nebit akymlary ýuwaş-ýuwaşdan dowam eder diýlip çaklanylýar. Önümçilik we söwda akymlarynyň çaknyşykdan öňki derejelere gaýdyp gelmegi üçin 2027-nji ýylyň başynda gerek bolup biler. OECD-iň umumy suwuk ýangyç ätiýaçlyklary 2003-nji ýyldan bäri ýylyň ahyryna çenli iň pes derejä düşer diýlip çaklanylýar. EIA, häzirki üpjünçiligiň kesilmegi sebäpli paýnamalaryň çak edilýän döwürde çaknyşykdan öňki derejelere gaýdyp gelmejekdigini bahalandyrýar. Mundan başga-da, ikinji çärýekde global paýnamalaryň her günde ortaça 6,3 million barrele çenli azaljakdygy çaklanylýar. Esasanam Aziýa ýurtlarynda islegiň azalmagyna garaşylýar. Hormuz bogazynyň ýapylmagy bilen baglanyşykly sebitlerde isleg maglumatlary çäkli bolsa-da, häzirki görkezijiler islegiň garaşylýandan has azalandygyny görkezýär.

Global nebit islegi we önümçilik çaklamalary

EIA 2026-njy ýylda her gün ortaça 1,1 million barrele çenli azaljakdygyny çaklaýar. ABŞ-nyň gündelik çig nebit önümçiliginiň şu ýyl 13 million 720 müň barrele ýetmegine garaşylýar.

Geljek ýyl üçin nebit öndürmek we sarp etmek garaşmalary

ABŞ-da nebit önümçiliginiň geljek ýyl ortaça 14 million 150 müň barrele ýetjekdigi çak edilýär. Global nebit üpjünçiliginiň şu ýyl ortaça bir günde 98 million 990 müň barrele, nebitiň sarp edilişiniň bolsa 102 million 860 müň barrele garaşylmagyna garaşylýar. Geljek ýyl ortaça global üpjünçiligiň günde ortaça 109 million 320 müň barrele, sarp edişiň bolsa 105 million 320 müň barrele ýetjekdigi çaklanylýar.

Netijede, Hormuz bogazyndaky wakalar dünýä nebit bazarlarynda näbellilik döretmegini dowam etdirýär. Üpjünçiligiň kesilmegi we talaplaryň gysylmagy bahalaryň garaşylýandan has ýokary derejede galmagyna sebäp bolup biler. Şeýle-de bolsa, bogazyň açylmagy we üpjünçilik akymlarynyň kadalaşmagy bazarlarda deňagramlylygy gazanmaga kömek edip biler.