ABŞ-nyň Eýran operasiýasy gymmat boldy: 38 milliard dollarlyk ägirt uly kanun we raketa krizisi

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky harby dartgynlygyň güýçlenmegi bilen Waşington administrasiýasy tarapyndan başlanan operasiýanyň ummasyz maliýe çykdajylary aýan boldy. ABŞ Kongresiniň Býudjet gullugy (CBO) fewral aýynyň ahyrynda Eýrana garşy başlanan "Operasiýa epiki gahar" çäginde harby işleriň ykdysady ölçegini gözden geçirdi. Taýýarlanan giňişleýin hasabatda; Geň galdyryjy derňewler 4 esasy sözbaşy bilen berildi: amal çykdajylary, mümkinçilik çykdajylary, global ykdysady täsirler we geljekde bolup biljek goşmaça çykdajylar.

Harby operasiýa Waşingtonyň bahasy 38 milliard dollar

Jemgyýetçilik guramasy tarapyndan neşir edilen resmi hasabatda 1-nji awgusta çenli Eýran bilen ýaragly çaknyşyklaryň operasiýa bahasynyň takmynan 38 milliard dollara ýetendigi çak edilýär.

Göz öňünde tutulýan ägirt býudjetiň fonunda; Bularyň arasynda konfliktlerde ulanylýan ok-därileriň täzeden üpjün edilmegi, söweş meýdanynda ýitirilen harby enjamlar, uçuş sagatlarynyň köpelmegi, meýdançadaky işjeň hereketler we ýangyç çykdajylarynyň ýokarlanmagy bar. Analitikler çaknyşyklar häzirki ugrunda dowam etse, çykdajylaryň çalt artjakdygyny çaklaýarlar. Hasabata görä, konfliktiň dowam edýän her bir goşmaça aýy üçin ABŞ-nyň býudjetinden 2 milliarddan 3 milliard dollar aralygynda pul çykarylar; Dartgynlyk hasam güýçlense, bu aýlyk mukdar has ýokary derejelere ýeter.

Möhüm duýduryş: ABŞ-nyň Howa gorag ätiýaçlyklary uly töwekgelçilikde

Pentagon frontundaky iň uly alada, harby ok-därileriň çalt azalmagy. Hasabatda, operasiýa çäginde sarp edilen howa goranyş raketalarynyň ABŞ üçin gaty çynlakaý mümkinçilik döredendigi görkezildi.

Roketa ätiýaçlyklarynyň azalmagy ABŞ-nyň harby sanawyny birnäçe ýyllap gowşadyp biljekdigi barada duýduryş berlen hem bolsa, bu ýagdaýyň Waşingtony ejiz galdyryp biljekdigi, esasanam ägirt uly ballistik we kruiz raketa arsenaly bolan Hytaý ýaly global aktýorlar bilen bolup biljek krizislerde ýüze çykyp biljekdigi nygtaldy.

Global energiýa koridorlarynda krizis we inflýasiýa howpy

Hormuz bogazynda we Gyzyl deňizde deňiz söwdasynyň bozulmagy dünýä energiýa bazarlaryna gönüden-göni täsir etdi. Hasabatda logistika liniýasyndaky bu bökdençlikleriň dünýä derejesinde çig nebitiň, benziniň, dizeliň we uçar ýangyjynyň bahasynyň ýokarlanandygy aýdylýar.

Energetika we logistika çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň sarp edijileriň bahalaryna çynlakaý basyş edýändigini görkezip, makroykdysady görkezijiler boýunça ajaýyp çaklamalary paýlaşdy. Şoňa laýyklykda 2027-nji ýylyň birinji çärýeginde şahsy sarp ediş çykdajylarynyň (PCE) baha indeksiniň inflýasiýasynyň öňki çaklamalardan 0,5 bal, esasy PCE inflýasiýasynyň bolsa 0,3 bal ýokarlanmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, hasabatda konfliktler sebäpli ýüze çykýan ýokary inflýasiýa derejesiniň ABŞ-nyň Gazna obligasiýalarynyň göterim mukdaryny ýokarlandyrandygy aýdylýar. Diplomatik proseslerden we daşary ýurt kömeginden gelip çykyp biljek beýleki goşmaça çykdajylaryň konfliktiň gidişine görä kesgitlenjekdigi, şonuň üçin entek anyk bir san görkezmek mümkin däldigi bellendi.