ABŞ-nyň Eýrana howa zarbasy: Hormuz bogazynda dartgynlyk ýokarlanýar

Hormuz bogazynda ýük gämisine pilotsyz uçaryň hüjüminden soň sebitdäki dartgynlyk ýene-de güýçlendi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Eýranyň bu hüjümi amala aşyrandygyny we ýaraşyk şertnamasynyň bozulandygyny öňe sürdi. Trump ar alyş ähtimallygyna ünsi çekip, ABŞ goşuny howa zarbalaryna başlandygyny habar berdi. Dört uçarmansyz howa hüjüminiň nyşany bolan ýük gämisi barada beren beýanatynda Trump üç sany uçaryň ABŞ güýçleri tarapyndan atylandygyny, ýöne olaryň biriniň gäminiň ýokarky gatyna degip, zeper ýetendigini aýtdy. Eýrana jogap boljakdygyny ýa-da ýokdugyny soranlarynda, Trump "soonakyn wagtda taparsyňyz" diýip jogap berdi. Beýanatda ABŞ-nyň harby uçarlarynyň Eýranyň raketa we pilotsyz howa ulaglaryny saklaýan ýerlerini we kenarýaka radar desgalaryny nyşana alýandygy mälim edildi. Şeýle hem, CENTCOM sebitdäki söwda gämileri üçin ygtybarly geçiş koordinasiýasyny üpjün edendiklerini we ABŞ goşunynyň sebitde taýyn we hüşgär bolmagyny dowam etdirýändigini aýtdy. Eýranyň döwlet telewideniýesi, harby çeşmelere esaslanýan habarlarynda Taheruyi Pýeriň duşman tarapyndan hüjüm edilendigini habar berdi. Şeýle hem Eýranyň medaragly Güýçleriniň sebitden rugsatsyz geçmäge synanyşýan käbir gämilere duýduryş atandygy habar berildi. Eýran tarapyndan berlen beýanatda "Bu çozuş jogapsyz galmaz we saýlanan wagtymyzda we ýerimizde çalt we aýgytly jogap bereris" diýilýär.

gapma-garşy habarlar

Şeýle-de bolsa, Fars habar gullugy Ynkylap goragçylary goşunynyň metbugat sekretaryndan alnan maglumatlara esaslanyp, Ynkylap goragçylary bilen baglanyşykly beýanatlaryň dogry däldigini mälim etdi. "Fars" habar gullugy bu inkärden soň käbir metbugat guramalary paýlaşan habarlaryny yzyna aldy. UKMTO-nyň beýanyna görä, Ummanyň kenaryndan ýüzýän ýük gämisine çeşmesi entek kesgitlenmedik ok degdi. Gäminiň köpri bölegine zeper ýeten hem bolsa, ekipa amongda ölen ýa-da şikes ýetmedi. Bu hüjüm daşky gurşawyň hapalanmagyna sebäp bolmady, ýöne bu waka boýunça derňew başlandy we sebitdäki gämilere seresap bolmak üçin duýduryş berildi.

Eýran-ABŞ gepleşikleri howp astyndamy?

Eýran bilen ABŞ Pakistanyň araçylygy astynda geçirilen gepleşikleriň netijesinde 14-nji iýunda 14 maddalyk şertnama baglaşdy. " Yslamabat ylalaşygy " diýlip atlandyrylýan bu şertnamada söweşi bes etmegi we meseleleri gepleşikler arkaly çözmegi göz öňünde tutýardy. Şeýle-de bolsa, häzirki dartgynlyk bu şertnamanyň geljegine howp salýan ýaly görünýär. Taraplaryň Eýranyň ýadro programmasy we sanksiýalary aýyrmak ýaly meseleler boýunça has giňişleýin ylalaşyga gelmek üçin 60 günlük gepleşik etabyna başlamagyna garaşylýar.

Geljekki mümkinçilikler

Häzirki wakalar ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygy güýçlendirdi. Iki tarapyň strategiki hereketleri Eastakyn Gündogarda has giň konflikte sebäp bolup biler. Bu ýagdaý halkara jemgyýetçiliginiň ünsüni sebite çekýär we diplomatik tagallalaryň has-da ýokarlandyrylmalydygyny görkezýär. Taraplaryň ýakyn günlerde alyp barjak ýoly sebitdäki parahatçylyk we durnuklylyk üçin möhüm ähmiýete eýe.