ABŞ-nyň Harby deňiz güýçleriniň Hytaýa garşy taryhy hereketi: Türk tarapyndan öndürilen Stambul synp frigatlary stolda!

Global harby deňagramlylygy düýpgöter üýtgetjek ägirt uly goranyş pudagy öňe çykdy. Amerikanyň Birleşen Ştatlary Hytaýyň Aziýa-Pacificuwaş umman sebitinde çalt ösýän deňiz güýjüni deňleşdirmek üçin täze nesil harby gämilerini gözledi. Ysraýyl metbugatynda giňişleýin orun alan analizlere görä, Waşington administrasiýasynyň radaryndaky iň güýçli wariantlaryň biri, Türkiýe tarapyndan içerki we milli çeşmeler bilen işlenip düzülen Stambul derejesindäki frigatlardy.

Waşingtonyň täze frigat gözlegi we Türkiýäniň strategiki roly

Hytaý deňizlerde agdyklyk etmegini giňeldensoň, ABŞ ýaranlaryň goranyş senagatynyň söweş flotuny çalt giňeltmek mümkinçiliklerine ünsi jemledi. Bu nukdaýnazardan görnükli ýurtlar Türkiye, Japanaponiýa we Günorta Koreýa boldy. ABŞ-nyň strategiki meýilnamasyna laýyklykda, ilkinji iki gämi gyssagly zerurlygy kanagatlandyrmak üçin daşary ýurt gämi abatlaýyş kärhanalarynda gurulmagy meýilleşdirilýär we indiki önümçilik amallary tehnologiýa geçirmek arkaly Amerikanyň gämi abatlaýyş kärhanalaryna geçirilmegi meýilleşdirilýär. Iýul aýynda geçirilen NATO sammitiniň çäginde Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň arasyndaky möhüm duşuşygyň Stambul synpynyň bu ägirt uly taslamada güýçli kandidat hökmünde stoluň başyna gelmeginde-de möhüm rol oýnandygy mälim edildi.

Stambul synpy, bahasy artykmaçlygy we köpçülikleýin önümçilik kuwwaty bilen tapawutlanýar

Türkiýäniň goranyş senagatynyň gözi bolan Stambul synp frigatlary, bäsdeşleri bilen deňeşdirilende ýokary çykdajylylygy we çalt önümçilik artykmaçlyklary bilen ünsi özüne çekýär. Uzynlygy takmynan 113 metr we süýşmesi 3 müň tonnadan gowrak bolan bu köp rolly gämiler Türkiýanyň abraýly MİLGEM taslamasynyň çäginde işlenip düzüldi. Ysraýyl metbugatynda geçirilen harby derňewlerde Stambul synpynyň iň uly artykmaçlygynyň pes önümçilik çykdajylary we çeýe önümçilik infrastrukturasydygy, şol bir wagtyň özünde birnäçe gäminiň Türkiýäniň hususy gämi abatlaýyş kärhanalarynda gurulmagyna mümkinçilik döredýändigi nygtaldy.

Localerli we milli tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan söweş güýji

Stambul synp frigatlary diňe bir gämi dizaýny bilen däl, eýsem toplumlaýyn ösen tehnologiýa milli ýarag we datçik ulgamlary bilen hem tapawutlanýar. Gämiler 16 öýjükli MIDLAS dik uçuş ulgamy, ATMACA gämä garşy raketalar, 76 millimetrlik ýarag we Türkiýäniň goranyş senagaty ägirtleri tarapyndan işlenip düzülen GOKDENIZ ýakyn howa gorag ulgamy bilen enjamlaşdyryldy. Frigatyň gözleri we gulaklary ýaly hereket edýän esasy datçik, ASELSAN tarapyndan gol çekilen ösen AESA radarydyr. Mundan başga-da, elektron söweşde, sonarda we beýleki möhüm kritiki ulgamlarda doly içerki çözgütler ileri tutulýar. Türkiye öz inwentarlary üçin jemi sekiz sany Stambul gämisini gurmagy maksat edinýän bolsa-da, Indoneziýa deňiz floty üçin iki sany frigatyň gurluşygyny dowam etdirýär. ABŞ-nyň Harby deňiz güýçleri, ýaranlarynyň bu subut edilen gämi gurluşyk mümkinçiliklerinden peýdalanyp, eltip beriş wagtyny gysgaltmagy we öz gämi abatlaýyş kärhanalarynyň kuwwatyny optimizirlemegi maksat edinýär.