Afrikada ölüm howply epidemiýa duýduryşy: Her 30 minutdan bir ömri talap edýär!

Afrika yklymynyň merkezinde ýerleşýän Kongo Demokratik Respublikasy soňky ýyllarda iň agyr saglyk krizislerinden biri bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Quicklyurtda çalt ýaýran wirus epidemiýasy ölenleriň sanyny günsaýyn artdyrýan bolsa-da, halkara jemgyýetçiliginde duýduryş jaňlarynyň ýaňlanmagyna sebäp bolýar. DRK Jemgyýetçilik Saglyk Instituty tarapyndan yglan edilen iň soňky maglumatlara görä, soňky 24 sagatda 101 sany täze kesel ýüze çykaryldy we tassyklanan hadysalaryň umumy sany 4 müň 945-e ýetdi. Birleşen Milletler Guramasy (BMG) sebitdäki ýagdaýyň agyrlygyny görkezýän elhenç maglumatlary paýlaşdy we epidemiýanyň ýurtda her 30 minutda takmynan bir adamyň ölümine sebäp bolandygyny habar berdi.

epidemiýanyň merkezi: Ituri welaýaty we çalt ýaýramagy

The Guardian tarapyndan berlen maglumata görä, epidemiýanyň taryhynda iň çalt ýaýraýan döwür KDC-de başdan geçirilýär. 26urduň 26 ştatynyň 6-syna ýaýran bu howply kesel, esasanam demirgazyk-gündogar sebitlerinde gözegçiliksiz ýaýramagyny dowam etdirýär. Epidemiýanyň ilkinji gezek habar berlen we Uganda bilen serhetde ýerleşýän Ituri welaýaty bu keseliň merkezidir. Onlyurduň hemme ýerinde hasaba alnan umumy ýagdaýlaryň 3400-den gowragy diňe bu serhet sebitinde ýüze çykaryldy. Healtherli saglygy goraýyş edaralary serhetýaka sebitlerde hereketiň wirusyň ýaýramagyny aňsatlaşdyrýandygyny duýdurýarlar.

Bejergi ýa-da sanjym ýok howp: Bundibugyo warianty

KDC-de bu ölüm howply suratyň aňyrsynda wirusyň seýrek we örän howply "Bundibugyo" warianty bar. Meseläniň iň aladalandyrýan tarapy, bu anyk warianta garşy dünýäde tassyklanan lukmançylyk sanjymynyň ýa-da göni bejeriş usulynyň ýoklugydyr. Bu ýagdaý wirusa ýokaşan näsaglaryň diri galmagyny kynlaşdyrýan hem bolsa, saglygy goraýyş işgärleriniň elini hem baglanyşdyrýar. Wildabany haýwanlardan adamlara ýokaşýandygy mälim bolan bu ölüm howply wirus, gan, beden suwuklyklary we wirus ýokaşan ýüzler bilen göni aragatnaşyk arkaly adamdan adama çalt geçýär.

Global saglyk duýduryşy we serhetaşa howp

Epidemiýa abanýan howp diňe KDC bilen çäklenmän, serhetlerden geçdi. KDC-iň goňşusy Uganda-da duýduryş ýagdaýy döredildi. Ugandanyň häkimiýetleri paýtagt Kampalada azyndan 20 hadysanyň anyklanandygyny habar berdiler. Sebitde bu çalt ýaýramagyndan soň Bütindünýä Saglyk Guramasy (Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy) DRC we Ugandadaky epidemiýa ýagdaýy sebäpli maý aýynda dünýä derejesinde iň ýokary duýduryş derejesi bolan "halkara saglygy goraýyş adatdan daşary ýagdaý" yglan etdi. Waksina ýetmezçiligi, ýagdaýlaryň geometrik ýokarlanmagy we goňşy ýurtlara ýaýramagy sebitdäki saglyk krizisiniň aýylganç derejesini görkezýär.