Ajaýyp granat gadaganlygy Sary ýabany protestlerden öň Fransiýada göterildi

Fransuz hökümeti, bir aý bäri dowam edýän orta mekdep çärelerinden we tutuş ýurt boýunça sary ýelekler tarapyndan meýilleşdirilen ýüzlerçe protestden öň howpsuzlyk çärelerini iň ýokary derejä çykardy. Içeri işler ministri Laurent Nunez ertir geçiriljek protestlerde hukuk goraýjy güýçleriň zerur hasap edilende bir çaga elini ýitirenden soň gadagan edilen ajaýyp granatlary ulanyp biljekdigini aýtdy.

Näme üçin haýran galdyryjy bomba ulanmaga rugsat berildi?

Içeri işler ministri Laurent Nunez howpsuzlyk güýçleriniň ertirki demonstrasiýalarda zerur bolsa granat ulanyp biljekdigini aýtdy. Göz öňünde tutulan karar, orta mekdebiň protestleri wagtynda bir çaganyň elini ýitirmegine sebäp bolan wakalardan soň girizilen gadaganlygyň gowşadylmagy hasaplanýar. Ministr Nunez tutuş ýurt boýunça 250 dürli çäräni we 80 aýry ýörişe taýýarlyk görendiklerini mälim etdi we takmynan ýüz müň adamyň diňe Pari Parisiň daşyndaky köçelere çykmagyna garaşylýandygyny aýtdy.

Orta mekdep okuwçylary nägileliklere nähili gatnaşýarlar?

Fransiýada bilim şertleriniň gowulaşmagyny talap edýän orta we uniwersitet okuwçylary, bir aýlap dowam eden protestlerini sary ýelek protestleri bilen birleşdirmek kararyna geldiler. Talyplaryň gatnaşmagynda giňelmegine garaşylýan demonstrasiýalarda howpsuzlyk bölümleri ýokary derejede gatnaşmaga garaşýarlar. 2018-nji ýylyň 17-nji noýabrynda ýangyç bahasynyň ýokarlanmagyna garşylyk hökmünde başlanan sary ýelek hereketinde 11 adam öldi we ýüzlerçe adam ýaralandy. Geçen aýda bolup geçen orta mekdepdäki protestlerde 1300-den gowrak adam ýaralanan bolsa, 8 müňe golaý ýaş tussag edildi.

Fransuz hökümeti, ertir geçiriljek we orta mekdep okuwçylary tarapyndan goldanyljak sary ýelek protestlerinden öň howpsuzlyk çäreleriniň çäginde gadagan edilen ajaýyp granatlary ulanmaga ýene bir gezek rugsat berdi. Içeri işler ministri Laurent Nunez halkyň arasynda 250 dürli nokatda demonstrasiýalaryň taýýarlanýandygyny we Pari Parisiň daşyndaky demonstrasiýalara takmynan ýüz müň adamyň gatnaşmagyna garaşylýandygyny aýtdy.

Fransiýada geçirilen demonstrasiýalar demokratik garşy çykmak hukugy bilen jemgyýetçilik tertibini goramagyň arasyndaky deňagramlylyk baradaky jedelleri ýene gün tertibine getirýär. Raýatlar ýerli häkimlikleriň we Içeri işler ministrliginiň resmi bildirişleri arkaly howpsuzlyk güýçleriniň gatyşmak usullary we nägilelik bildirýän ýerlerde çäklendirmeler bilen baglanyşykly häzirki wakalary yzarlap bilerler.

Netije

Hökümetiň protestlerden öň howpsuzlyk strategiýasyny berkitmek karary, sosial tolgunyşyklary dolandyrmakda gepleşik däl-de, hukuk goraýjy edaralaryň gatyşmak mümkinçiligini ýokarlandyrýandygyny görkezýär. Ajaýyp granatlar ýaly şikeslere sebäp bolup biljek gurallaryň, esasanam ýaşlary öz içine alýan demonstrasiýalarda gaýtadan ulanyljakdygy, demonstrasiýalarda zorlugyň mukdarynyň artmagynyň alamaty hökmünde okalýar.

Öňki protestlerde ölenleriň we agyr ýaralaryň bolandygyny göz öňünde tutup, howpsuzlyk güýçleriniň gatyşmak ygtyýarlygyny giňeltmek döwlet bilen demonstrantlaryň arasyndaky dartgynlygy hasam güýçlendirip biler. Bu ýagdaý, howpsuzlyk syýasatlary arkaly demokratik hukuklaryň gözlegini basyp ýatyrmak synanyşygynyň tankytlaryny güýçlendirýär.

Mümkin täsirler

Howpsuzlyk güýçleriniň haýran galdyryjy granatlary ulanmak hukugyny yzyna bermek demonstrantlara päsgelçilik döredip biler, şeýle hem gatyşma has kynlaşsa, protestleriň has güýçlenmegine sebäp bolup biler. Esasanam orta mekdep okuwçylarynyň gatnaşmagy bilen köpelýän mähelläniň içinde şeýle ok-därileriň ulanylmagy agyr ýaralanmak töwekgelçiligini döredip biler we hökümete garşy jemgyýetçilik reaksiýalaryny artdyryp biler.

Mundan başga-da, bu karara demonstrantlaryň hereketlerini üýtgetmegine ýa-da has radikal usullara ýüz tutmagyna garaşylýar. Howpsuzlyk bölümleri bilen demonstrantlaryň arasyndaky gapma-garşylyk töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy şäher merkezlerinde jemgyýetçilik durmuşyna we jemgyýetçilik tertibine ýaramaz täsir edip biler.