Akylly sagatlarda “uzakdan diňlemek” howpy: Gulak asmak üçin jeza türme!

Tehnologiýanyň çalt ösmegi bilen gündelik durmuşyň aýrylmaz bölegine öwrülen akylly sagatlar, hödürleýän käbir aýratynlyklary sebäpli çynlakaý howpsuzlyk we kanuny diskussiýalary döredýär. Bazarda 1500-den 6 müň lira aralygynda bahada elýeterli bolan bu enjamlary “uzakdan diňlemek” we “uzakdan gözegçilik” ýaly funksiýalar şahsy durmuşyň eldegrilmesizligini we goralmagyny çäklendirýär. Bu aýratynlyklaryň dürli elektron söwda platformalarynda marketing elementleri hökmünde aç-açan ulanylýandygy bellärliklidir. Mysal üçin; 3 müň 904 lira satylan KTOOLS markasynyň "ICON SMART WATCH SW1455H" modeliniň önüm beýanynda "uzakdan diňlemek", "uzakdan gözegçilik" we "uzakdan öçürmek" mümkinçilikleriniň bardygy aýdyň görkezilýär. Bu ýagdaý ulanyjylary we daş-töweregindäki adamlary bilmän kanuny howp astynda goýýar.

Şahsy maglumatlary goramakdaky "aç-açan razyçylygyň" borjy

Akylly enjamlar arkaly amala aşyrylýan şular ýaly gözegçilik we diňleýiş çäreleriniň kanuny ölçeglerine baha bermek bilen, Maglumat hukuklary birleşiginiň prezidenti we aklawçy Kürşat Ergün şahsy maglumatlary gaýtadan işlemekde "aç-açan razylyk" elementiniň möhümdigini aýtdy. Türk hukuk ulgamyna laýyklykda, her bir adamyň özüne degişli maglumatlaryň gaýtadan işlenýändigini, haýsy maksat bilen we nädip işlenýändigini bilmäge hukugynyň bardygyny ýada salýan Ergün, bu işde razyçylygyň hökmanydygyny aýtdy. Ergün: "Uzakdan diňlemek akylly sagadyň üsti bilen amala aşyryljak bolsa, bu ýagdaýy ulanyja gaty düşnükli, düşnükli we aýdyp bolmajak görnüşde habar bermek kanuny borçdyr. Daşky gurşaw adamyň habary, bilimi we razyçylygy bolmazdan diňlense, bu çäre göni kanuna garşy".

Hukuk jogapkärçiligi Öndürijä-de, Ulanyja-da degişlidir

Hukuk borçnamalary nukdaýnazaryndan enjamy öndürýän ýa-da ony satmak üçin hödürleýän kompaniýalaryň jogapkärçiligine we bu tehnologiýany ulanýan şahslaryň jogapkärçiligine dürli tarapdan baha berilmelidigi görkezildi. Aklawçy Kürşat Ergün Şahsy Maglumatlary Goramak Kanunynyň (KVKK) çäginde öndüriji we satyjy kompaniýalaryň jogapkärçiligine ünsi çekdi we şeýle diýdi: "Enjam satýan kompaniýa ulanyja zerur hukuk maglumatlary bermese, maglumatlaryň fonda nähili işlenýändigini aç-açan düşündirmese we zerur kiberhowpsuzlyk çärelerini ulanýan bolsa, KK-nyň çäginde administratiw we kanuny jogapkärçilik bolar. razylygy bolmazdan başga birine, göni diňlemek hereketini eden adamyň şahsy jenaýat jogapkärçiligi güýje girýär. "

Gulak asmagyň bahasy gaty ýokary: Türme jeza çäresi Türkiýäniň Jenaýat kodeksi

Ergün, satuw wagtynda önümiň "uzakdan diňlemek" aýratynlygynyň bardygyny aýdyp, hereketiň kanuny bolmagy üçin ýeterlik däldigini we başga bir möhüm jikme-jigi paýlaşandygyny aýtdy. Sagadyň eýesiniň bu aýratynlygy ulanmak baradaky tassyklamasynyň, diňlenýän adamyň töweregindäki adamlaryň gepleşiklerine razydygyny aňlatmaýandygyny aýdyp, Ergün duýduryş berdi: "Bar bolan we ýagdaýdan bihabar üçünji taraplaryň gepleşikleri diňlenýän ýa-da razylyk almazdan ýazylan halatynda, Türk Jenaýat Kodeksiniň (TCK) düzgünleri diňleýän adama ulanylyp bilner." Bikanun maglumatlary gaýtadan işleýän ýagdaýynda, KVKK-nyň administratiw jerimeleri, şeýle hem Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň 133, 134 we 135-nji maddalaryna laýyklykda azatlykdan mahrum etmek jezasynyň ýerine ýetirilişine baglylykda Ergün has duýgurlygyň bolmalydygyny, esasanam ene-atalaryň çagalaryny halaýandyklaryny we çagalaryň sagadynyň çäklendirilmeýändigini aňlatmaýandygyny aýtdy. ýol. "