Aliağa, Türkiýäniň Eksportynda %8 Paý Sahibi

IMEAK Deňiz Söwda Palatasy (DTO) Aliağa Şöbäsi, fewral aýynyň adaty ýygnagyny öz binasynda geçirdi. Ýygnagyň esasy mowzuklary arasynda Aliağa portlarynyň 2025-nji ýylky öndürijiligi, 2026-njy ýylyň ýanwar aýynyň maglumatlary we pudaklaýyn ösüşler bar.

Ýygnakda söz alan IMEAK DTO Aliağa Şöbäsi Dolandyryş Geňeşiniň Başlygy Adem Şimşek, Aliağa portlarynyň Türkiýäniň umumy ýagdaýyny bahalandyryp geçdi.

Gämileriň Ugrak Sany Artýar

2025-nji ýyl boýunça Aliağa portlaryna ugran gämi sanynyň 6.224 bolandygyny bellän Şimşek, 2024-nji ýylda bu sanyň 6.086 bolandygyny goşdy. Bu, gämi sanynda %2,27'lik bir artma aňladýar we Aliağany Kocaeli'den soň ikinji orna ýerleşdirýär.

Şimşek, 2011-den bäri Aliağa portlaryna gelen gämi sanynyň yzygiderli artandygyny, bu döwürde %24,90'lyk bir artma hasaba alnandygyny belledi.

Egeý sebitindäki beýleki portlar hakynda hem maglumat beren Şimşek, İzmir Portunyň 1.337, Dikili Portunyň bolsa 304 gämi kabul edendigini aýtdy. Dikili Portunda gämi sany %60 artan bolsa, İzmir Portunda %12,56'lyk bir düşüş boldy.

2025-de Elleçlenen Ton Mukdary 88,7 Million

Aliağa portlarynda 2025-nji ýylda elleçlenen net ton mukdarynyň 88 million 699 müň 276 ton bolandygyny aýdan Şimşek, bu mukdaryň öňki ýyla görä %3,80 artandygyny aýtdy. Aliağa portlary, elleçleme tonajynda liderligini dowam etdirdi.

2025-nji ýylda ýükleme net tonunyň 35 million 871 müň 916 ton bolandygyny bellän Şimşek, geçen ýyla görä %4,84'lik bir artma hasaba alnandygyny aýtdy. Boşatma net tonunyň bolsa 52 million 827 müň 360 ton bolandygyny we bu kalemde %3,10 artma bolandygyny dile getirdi.

Eksport %288 Artdy

Adem Şimşek, 2004-nji ýylda 9,2 million ton bolan eksport ýüklemesiniň 2025-nji ýylda 35,9 million tona ýetendigini we %288'lik bir ösüş hasaba alnandygyny aýtdy.

Aliağa Gümrük Müdirliginiň 2020-de 12,6 milliard dollar bolan eksport mukdary 2025-de 21,8 milliard dollara çykdy. Bu bäş ýyllyk döwürde %72,5 ösüş gazanylandygyny belledi.

Import tarapynda bolsa, 2004-nji ýylda 17,4 million ton bolan boşatma mukdarynyň 2025-de 52,8 million tona ýetendigini aýtdy. Aliağa Gümrük Müdirliginiň 2020-de 8,5 milliard dollar bolan import mukdary 2025-de 13,5 milliard dollara çykyp, gümrükler arasynda 8-nji orunda ýerleşdi.

Türkiýäniň Eksportynda %8 Paý

Türkiýäniň umumy eksportynyň %8'iniň Aliağa Gümrük Müdirligi arkaly edilendigini aýdan Şimşek, 2025-nji ýyl boýunça Türkiýäniň umumy eksportynyň 273 milliard dollary, importynyň bolsa 365 milliard dollary aşandygyny habar berdi. Umumy 638 milliard dollarlyk daşary söwdanyň %5,5'ine deň gelen 35,3 milliard dollarlyk böleginiň Aliağadan amala aşyrylandygyny aýtdy.

2025-nji ýylda Aliağa portlarynda elleçlenen konteýner traffigi 1 million 701 müň 274 TEU bolup, geçen ýyla görä %19,72'lik bir düşüş bolandygyny we Aliağanyň 5-nji orunda ýerleşendigini aýtdy.

Ýanwar 2026 Maglumatlary

2026-njy ýylyň ýanwar aýynyň maglumatlaryna görä Aliağa portlarynda 119 müň 146 TEU konteýner elleçlendi, bu san öňki ýylyň şol döwrüne görä %24,56 azaldy.

Ýanwar aýynda umumy gross ton elleçleme mukdary 10 million 174 müň 624 ton bolup, net ton bolsa 7 million 414 müň 395 ton bolup geçdi. Ýanwar aýynda ýükleme net tonunyň 2 million 636 müň 169 ton bolandygyny bellän Şimşek, geçen ýyla görä %9,85'lik bir azalma bolandygyny aýtdy. Boşatma net tonunyň bolsa 4 million 778 müň 226 ton bolandygyny we bu kalemde %0,80 artma bolandygyny dile getirdi.

Ýanwar aýynda Aliağa portlaryna 460 gämi ugratdy. Bu san, geçen ýylyň şol döwrüne görä %11,88 azaldy we Aliağa, Kocaeli'den soň ikinji orundaky ýerini gorady.

Ýygnaga Aliağa Kenar Gorag Komandiri Üsteýmen Tugay Peker, Aliağa Sebit Port Başlygy Günhur Şanly, Aliağa Deňiz Port Şöbe Müdir Kadir Sonocak we Aliaport Port Hyzmatlary A.Ş. Müdir Faruk Altun hem gatnaşdy.