“Aliexpress” we “Temu” söwdalarynda täze döwür: Gümrük serhedi üçin KDK-dan möhüm ädim

Daşary ýurt elektron söwda platformalarynda aýratyn söwda edýän millionlarça sarp edijini ýakyndan gyzyklandyrýan möhüm ösüş boldy. Ombudsman instituty (KDK) Aliexpress, Temu we şuňa meňzeş global saýtlardan sargytlara gümrük çäklendirmelerini gowşatmak üçin Söwda ministrligine resmi maslahat berdi. Poçta we gyssagly ýükler arkaly ýurda girýän arzan bahaly önümleriň boşadylma çäkleriniň gözden geçirilmegini talap edýän edara, bar bolan gümrük düzgünleriniň sarp edijilere ýetirýän ýaramaz täsirini azaltmagy maksat edinýär.

Pensiýa çykan torna ussasynyň amaly amaly ýerine ýetirýär

Global elektron söwda saýtlarynda gümrük päsgelçiliklerini KDK gün tertibine getiren amal manyly şahsy programma bilen başlandy. Ösen elektron taslamalary we tehniki orta mekdepde okaýan agtyklarynyň mekdep taslamalary üçin daşary ýurtlardan material almak isleýän pensiýa torbasy ussasy gümrük tarapyndan petiklendi. Şikaýatlaryny resmi edaralara ýetirýän raýat; Sensor, integral zynjyr, wyklýuçatel modullary we PCB (zynjyr) kartoçkalary ýaly möhüm tehnologiki bölekleri poçta arkaly ibermekde uly kynçylyk çekendigini aýtdy.

Söwda ministrligi tarapyndan durmuşa geçirilen iň soňky gümrük kanunlary sebäpli şeýle tehniki materiallara elýeterliligiň mümkin däldigini öňe sürüp, pensiýa çykan ussat nägileligini çözmek üçin Ombudsmen institutyna resmi ýüz tutdy. Bu programma, gümrük düzgünleriniň aýratyn ulanyjylara çäklendiriji täsirini ýene bir gezek açdy.

"Gümrük düzgünleri tehnologiki ösüşe päsgel berýär"

Arza beriji, häzirki gümrük çäklendirmeleriniň diňe şahsy söwda erkinligini çäklendirmek bilen çäklenmän, eýsem tehniki bilim alýan talyplaryň we içerki tehnologiýalary öndürmäge synanyşýan ýaş zehinleriň hem ýoluny bökdeýändigini aýtdy. Tehnologiki we bilim enjamlarynyň täjirçilik importynyň çäginden aýry saklanmalydygyna ünsi çeken şikaýatçy, ýaşlaryň öz taslamalarynda gümrükhanada zerur bolan daşary ýurt garaşly tehniki materiallaryň saklanmagynyň ýurtdaky innowasiýa we tehnologiki ösüş tagallalaryna gönüden-göni zyýan ýetirýändigini aýtdy.

Bu nägilelikleri aradan aýyrmak üçin, daşary ýurtlardan aýry-aýry satyn alyşlar üçin boşadyş çäginiň 150 ýewro çenli ýokarlandyrylmagy, aýlyk sargyt bukjasynyň kwotasynyň ýokarlandyrylmagy we aýry-aýry importlara girizilen häzirki çäklendirmeler gyssagly ýeňilleşdirilmegi talap edildi. Programmany içgin gözden geçiren KDK, täjirçilik maksatlary bolmadyk şeýle ýük daşamak üçin düzgünleriň ýeňilleşdirilmegi barada karar berdi.

Gümrükdäki gizlin çykdajylar we näbellilik gutarar

Ombudsman instituty tarapyndan taýýarlanan maslahatda iň soňky gümrük düzgünlerine laýyklykda täjirçilik häsiýeti bolmadyk kiçi göwrümli şahsy ýüklemeler üçin ýönekeýleşdirilen gümrük düzgüniniň doly ýok edilendigi görkezildi. Bu ýagdaýyň sarp edijiler üçin uly kanuny näbellilik döredendigi aýdylsa-da, raýatlaryň söwda wagtynda näçeräk maliýe jogapkärçiligini çekjekdigini öňünden bilmek konstitusiýa hukugydyr.

Şeýle hem kararda sarp edijileriň sargyt etmezden ozal gümrük salgydy, deklarasiýa tölegi, saklaýyş çykdajylary, gümrük geňeş hyzmatlarynyň tölegi, çalt ýük operatory komissiýasy we ýerine ýetiriş barlagy ýaly ýüze çykyp biljek ähli goşmaça çykdajylary aç-açan görüp bilmelidigi nygtaldy. Halk köpçüligi, Söwda ministrliginiň KDK-nyň bu resmi maslahatyna laýyklykda Aliexpress we Temu ýaly platformalardan söwda etmegi ýeňilleşdirjek täze düzgün çykarjakdygyna sabyrsyzlyk bilen garaşýar.