Alymlaryň syrly ölümi: ABŞ-da şübheli wakalar

2023-nji ýylyň başyndan bäri ABŞ-da bir topar syrly ölüm we ýitirim bolmak köpçüligiň ünsüni özüne çekdi. Bu ýagdaýlar, ýadro we kosmos gözlegleri pudagynda işleýän alymlaryň, esgerleriň we beýleki işgärleriň şübheli ölümleri we ýitirim bolmagy baradaky dildüwşük teoriýalaryna itergi berdi. {{IMG_0}}

Gizlin ölümler we ýitip gitmekler

Ölümler we ýitirim bolmaklar, esasanam milli gözleg merkezlerinde işleýän adamlar, işleriň arasynda baglanyşyk bolup biljekdigi baradaky aladalary artdyrdy. Howpsuzlyk ygtyýarlyklary giňeldilen bu adamlar bilen bolup geçen wakalar köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde we jemgyýetçiligiň ünsüni özüne çekdi. {{IMG_1}}

Şübheli wakalar we aýyplamalar

Aýratyn ünsi çeken wakalaryň biri, 2023-nji ýylyň iýulynda NASA-da 25 ýyl işlän kometa we asteroid hünärmeni Maýkl Deýwid Hiksiň syrly ölümi boldy. Ölüminiň sebäbini aýan etmedik Hiksiň saglyk kynçylyklarynyň bardygy mälimdir. Hiksden soň, şol bir bölümde işleýän Frank Maýwald 2024-nji ýylda aradan çykdy we Monika Reza 2025-nji ýylyň iýunynda gezelençde ýitirim boldy. Bu wakalar halk köpçüliginde uly geň galdyryjylyk döretdi.

Dowam edýän derňewler

Ahyrynda, 2025-nji ýylyň iýun aýyndan bäri ýitirim bolan Melissa Kasiasyň Nýu-Meksikoda tapylmagy işleriň iň täze baglanyşygy boldy. Kasiasyň gapdalynda ýarag tapylsa-da, ölümiň takyk sebäbini anyklap bolmady. Kasias bilen bir desgada işleýän Entoni Çaweziň ýitirim bolmagy hem derňew işine goşuldy. Aýaly adamsynyň gizlin maglumatlary alyp biljekdigini, ýöne alnyp gaçylandygyna ynanmaýandygyny aýtdy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump hem bu wakalar zynjyryna çynlakaý mesele hökmünde garady we Ak tam federal guramalar bilen hyzmatdaşlykda işleýändigini aýtdy. {{IMG_3}}

Synlar we ylmy pikirler

FBI ýitirim bolan we ölen alymlaryň arasynda baglanyşyk tapjak bolanda, ABŞ-nyň Wekiller öýi hem baglanyşyklary derňemek üçin ýeňlerini aýlady. NASA entek milli howpsuzlyk töwekgelçiliginiň ýokdugyny we häkimiýetler bilen hyzmatdaşlyk edýändigini aýtdy. Hünärmenler bu hadysalaryň adatdan daşary däldigi bilen ylalaşýarlar.

Statistika we psihologiýa pudagyndaky hünärmenler statistiki taýdan seredilende şeýle ýitirimleriň we ölümleriň adaty däldigini aýdýarlar. Täze Zelandiýaly Robert Bartolomeý şeýle hadysalaryň giň hünär toparynda adaty hasap edilip bilinjekdigini öňe sürse-de, Angliýaly Deýwid Hand ýadro pudagynda işleýänleriň sanyna ýitgileriň statistik gatnaşygyna baha berdi.

Dildüwşük teoriýalarynyň sosial psihologiýasy

Angliýaly Karen Duglas dildüwşük teoriýalarynyň köplenç kast etmek synanyşyklary we duýdansyz ölümler bilen baglanyşyklydygyny aýdýar. Bu ýagdaýlar köpçülige täsir eden näbellilik hadysalary hökmünde hasaba alyndy.

Geljekde şular ýaly wakalar boýunça has köp gözlegleriň we derňewleriň geçirilmegine garaşylýar. Häkimiýetler şeýle syrly ýitirimleriň we ölümleriň hakykatlaryny ýüze çykarmak ugrundaky tagallalaryny dowam etdirýärler.