Angliýada geçirilen taryhy sammit: Üç ýurt Angliýany terk etmek üçin güýçlere goşulýar

Angliýanyň syýasatynda taryhy öwrülişik bar. Angliýanyň daşyndaky üç esasy sebit bolan Şotlandiýada, Demirgazyk Irlandiýada we Uelsde garaşsyzlygy goldaýan partiýalar London administrasiýasyny terk etmek kararyny anyk ädim ätýärler. Şotlandiýanyň Milli partiýasynyň (SNP) lideri Jon Swinni , Sinn Feiniň lideri Mişel O'Nil we Pleýd Çimrunyň lideri Rhun ap Iorwerth Uelsiň paýtagty Kardiffde duşuşar we umumy ýol kartasyny kesgitlär. Bu taryhy sammite Irlandiýa Respublikasynyň milletçi partiýasy Sinn Feiniň lideri Meri Lou MakDonalds hem gatnaşar.

Kardiffdäki taryhy ýygnak: Garaşsyzlyk barada düşünişmek Memorandumyna gol çekiler

Plaid Cymrunyň lideri Rhun ap Iorwerth tarapyndan gurnalan bu möhüm ýygnakda ýurtlaryň öz ykbalyny kesgitlemek hukugy we Angliýany düzýän Angliýadan başga üç ýurduň umumy bähbitleri jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylar. Iňlis metbugat gazetiniň “The Telegraph” tarapyndan berlen maglumata görä, üç lider garaşsyzlyk referendumy baradaky talaplaryny resmileşdirjek sammitde bilelikdäki düşünişmek memorandumyna gol çeker. Bu taýýarlanan resminama bilen, Angliýanyň premýer-ministri Andy Burnhama edilýän basyşy artdyrmak we aýralyk baradaky talaplaryň halkara jemgyýetçiliginiň pikiri bilen has güýçli seslenmegi maksat edinilýär.

Häkimiýetdäki aýralykçy partiýalar: Angliýanyň syýasatynda täze deňagramlylyk

Uelsde we Şotlandiýada garaşsyzlygy goldaýan partiýalaryň parlamentde düýbünden köplügi bolmasa-da, özbaşdak häkimiýet başynda bolmak bilen dolandyryş häkimiýetini saklaýarlar. Demirgazyk Irlandiýada ýagdaý birneme çylşyrymly. Sebit mejlisinde separatistik artykmaçlygyň ýokdugy sebäpli "güýç paýlaşmak" modeli durmuşa geçirilýär. Bu sistema laýyklykda premýer-ministr we premýer-ministriň orunbasary dürli syýasy meýillerden saýlanýar we deň dolandyryş ygtyýarlyklaryna eýe. Demirgazyk Irlandiýada sebit premýer-ministri garaşsyzlygy goldaýan Mişel O'Nil, premýer-ministriň orunbasary Angliýa bilen birleşýän Emma Little-Pengelli. Iňlis premýer-ministri Burnham Demirgazyk Irlandiýanyň ilatynyň aglaba böleginiň Angliýanyň gol astynda galmagy makul bilýändigini öňe sürýär.

Täsin goldaw we "Soňky premýer-ministr" Trump-dan duýduryş

Iňlis premýer-ministri Andy Burnham ozalky resmi beýanatlarynda Demirgazyk Irlandiýanyň we Şotlandiýanyň bolup biläýjek garaşsyzlyk referendumlaryny hökman goldamajakdygyny we beýle başlangyçlaryň kanuny esaslarynyň ýokdugyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, Londony halkara arenasynda kynlaşdyrjak sözler gijikdirilmedi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Irlandiýanyň premýer-ministri Maýkl Martin bilen bolan duşuşygynda Demirgazyk Irlandiýanyň we Irlandiýa Respublikasynyň birleşmegini isleýändigini we munuň uly ösüş boljakdygyny aýtdy. Şotlandiýanyň sebit premýer-ministri Jon Swinney taryhy sammitden ozal ynamly çykyş etdi. Swinney, Angliýanyň taryhynda ilkinji gezek üç sebitiň hem garaşsyzlygy goldaýan hökümetler tarapyndan dolandyrylýandygyny görkezdi we "Burnham Angliýanyň soňky premýer-ministri bolmaga taýyn bolmaly" -diýip, Londona aç-açan garşylyk görkezdi.