Ani harabalyklarynda täsin açyş: 'Hz.' Seljuk daşynda alty gezek. 'Muhammet' ýazýar

Karsda we UNESKO-nyň Bütindünýä medeni miras sanawynda ýerleşýän taryhy Ani harabalyklary, türk-yslam taryhyna yşyk açjak ajaýyp açyş boldy. Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý Aniniň Seljuk gonamçylygynda geçirilen arheologiki gazuw-agtaryş işlerinde "Muhammet pygamber" adynyň alty gezek Kufik kalligrafiýasynda ýazylan özboluşly bezelen daşyň tapylandygyny habar berdi. Bu manyly açyş, Mawlid Kandiliniň ruhy atmosferasynda köpçülige paýlaşyldy.

Soltan Alparslanyň mirasyndaky ajaýyp sungat eseri

Ministr Mehmet Nuri Ersoý sosial media hasabynda eden çykyşynda açyşyň ähmiýetine ünsi çekdi we Anadolynyň gapysyny açan taryhy prosese ünsi çekdi. Ersoý: "Mawlid Kandiliniň ruhy howasyny başdan geçiren bu mübärek gijede, 1064-nji ýylda Soltan Alparslany basyp almak bilen Anadolyda türk-yslam taryhyna gapy açan Anide özboluşly bir eser tapdyk" -diýdi. Discoveredüze çykarylan daşyň Seljuk sungatynyň we ynanç dünýäsiniň estetiki beýanydygyny mälim eden ministr Ersoý, bu eseriň ata-babalarymyzyň Muhammet alaýhyssalam (saw) üçin çuňňur söýgüsiniň iň anyk alamatlarynyň biridigini aýtdy.

Sekiz nokatly ýyldyz motifli we kufik kalligrafiýa bilen binagärlik bölegi

Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň paýlaşan tehniki jikme-jikliklerine görä, gazylan bezelen daşyň ölçegleri 51 x 21 santimetr . Ilkinji synaglar bu seýrek eseriň gonamçylyk meýdanynda ýerleşýän Seljuk mazarlarynyň birine degişli binagärlik eseridigini görkezýär. "Muhammet pygamber" ady daşyň ortasyndaky sekiz burçly ýyldyz motifini gurşap alýan ýazgy toparynda üç gezek görnüp dursa-da, bu mukaddes at umumy bezegde jemi alty gezek gaýtalanýar. Bu eser, estetiki hili bilen Seljuk daş daşynyň iň ýokary derejelerini görkezýär.

Anadolynyň ilkinji türk-yslam gonamçylygy we onuň taryhy ähmiýeti

Arheologiki gazuw-agtaryş işlerinden alnan netijeler Anidäki Seljuk gonamçylygynyň diňe bir gonamçylyk bolman, eýsem Anadolydaky ilkinji türk-yslam gonamçylygy we ilkinji türk şehitligini tassyklaýar. Ani harabalyklary; Anadolydaky türk-yslam siwilizasiýasynyň köklerini ilkinji ýeňiş metjidi, ilkinji metjit we ilkinji metjit ýaly ägirt uly gurluşlary bilen emele getirýär. Täze açylan bu taryhy daş, Aniniň türk-yslam şahsyýetini, şol döwrüň iman dünýäsini we gonamçylyk medeniýetini alyp barýan iň möhüm arheologiki resminamalaryň biri hökmünde taryha girýär.