Ankarada geçirilen NATO-nyň möhüm sammiti: Geljek kesgitlenildi

7-8-nji iýul aralygynda Ankarada geçiriljek NATO liderleriniň sammiti, halkara howpsuzlyk syýasatlarynyň üýtgedilýän döwründe bolar. 32 ýurduň döwlet we hökümet baştutanlarynyň, esasanam ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň gatnaşmagy uly ünsi çekýär. Bu duşuşyk, sowuk söweşden soň NATO-nyň iň möhüm ýygnaklarynyň biri hökmünde häsiýetlendirilýär.

NATO-nyň geljegi ara alnyp maslahatlaşylýar

ANKASAM-yň prezidenti prof. ABŞ-nyň NATO-ny üýtgetmegi we üýtgedip gurmagy maksat edinýän bir işinde, Trumpyň şahsy gatnaşmagy bu niýetiň anyk görkezijisi hasaplanýar. Ankara ABŞ-nyň NATO-nyň çägindäki şertlerini täzeden kesgitleýän "dynç alýan" sahna öwrülip biler.

Möhüm çatryk

Bu sammit NATO-nyň çägindäki çatryklaryň hasam çuňlaşmagyna sebäp bolup biler. Ylalaşyk gazanyp bilmese, Europeanewropaly ýaranlar NATO-dan başga goranyş mehanizmlerini ösdürmäge ýüz tutup bilerler. Bu sammit diňe bir NATO-nyň däl, eýsem Günbatar dünýäsiniň hem geljegi üçin möhüm öwrülişik bolup biler. Türkiýe bu işde täze missiýa gazanmak üçin gurama ýolbaşçylyk edip biler.

Europeanewropa-Amerikan gatnaşyklarynda täze döwür

Pensiýa çykan ilçi Ümit Pamir Europeewropalylaryň goranmak jogapkärçiliginiň artýandygyny we Amerika garaşlylygynyň azalýandygyny nygtaýar. Bu ýagdaý Europeewropanyň täze howpsuzlyk gurluşyny gözleýändigini görkezýär. Sammit çylşyrymly halkara gatnaşyklarynyň çäginde geçirilýär we şonuň üçin-de möhüm ähmiýete eýe. ABŞ-nyň NATO-daky ileri tutýan ugurlaryny üýtgetmek Europeewropanyň theuwaş ummanda ikinji orunda durmagyna sebäp bolup biler. NATO-nyň Eastakyn Gündogardaky wakalary dolandyrmakdaky roly aýdyň bolup biler.

Ankarada adatdan daşary howpsuzlyk çäreleri

Sammitiň dowamynda Ankarada görüljek howpsuzlyk çäreleri diýseň ajaýyp bolar. Uçuş we kiber hüjümlerine garşy Beştepe we onuň töwereginde adatdan daşary howpsuzlyk çäreleri görüler. Howa goranyş ulgamlary birnäçe gatlakda ýerleşdirilse-de, F-16 uçarlarynyň duýduryş derejesi ýokarlanar. Mundan başga-da, käbir etraplardaky döwlet işgärlerine Ankara häkimligi tarapyndan administratiw rugsat berler.

Netijede, Ankarada geçirilen NATO sammiti halkara howpsuzlyk syýasatlarynyň üýtgedilmegine şaýat bolar. Bu ýygnak diňe bir NATO-nyň däl, eýsem global howpsuzlyk arhitekturasynyň geljegini hem kesgitläp biler. Sammitiň netijeleri halkara gatnaşyklarynda täze eýýamyň başlangyjy bolup biler.