Ankarada geçirilen taryhy sammit: F-35 we CAATSA Erdogan bilen Trumpyň arasyndaky diplomatiýa

Ankara, 17 ýyldan soň ABŞ-nyň prezidentini myhman almak bilen diplomatiýanyň taryhynda iň işjeň günleriň birini başdan geçirdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Türkiýa eden möhüm sapary wagtynda iň ýokary derejeli döwlet myhmanlaryna ulanylýan ýörite protokol düzgünleri bilen garşylandy. Prezident Rejep Taýyp Erdogan Trump-ny Ankara howa menzilinde garşy alanda, Prezident toplumynda ajaýyp, görlüp-eşidilmedik "A görnüşi" resmi garşylama dabarasy geçirildi. Iki lider möhüm we ýeke-täk delegasiýa gatnaşyklaryndan öň metbugat agzalarynyň öňünde çykyş edip, dünýä gün tertibini düzjek möhüm beýanatlar berdiler.

NATO sammiti, Gaza we Eýrana bilelikdäki diplomatik tagallalar

Prezident Erdogan, Ankarada geçirilen NATO liderleriniň sammitiniň ähmiýetini belläp, Türkiýedäki ähli soýuz liderleriniň duşuşygynyň we ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen bilelikdäki işiň dünýä syýasatyna täze bir dem aljakdygyny aýtdy. Sebitdäki parahatçylygy ornaşdyrmak üçin köp işleýändiklerini mälim eden Erdogan, esasanam Eýran-ABŞ gatnaşyklaryny konstruktiw derejä çykarmak üçin çäreleri görýändiklerini aýtdy. Gazetdäki gumanitar krizisi çözmek we hemişelik parahatçylygy üpjün etmek meselesinde bu sammite uly ähmiýet berýändiklerini mälim eden Erdogan, NATO liderleriniň sammitinden alynjak kararlaryň dünýä parahatçylygy üçin peýdaly netijelere eýe boljakdygyna ynanýandygyny aýtdy.

F-35 we CAATSA sanksiýalarynda gyzgyn ösüş: "Dostlarymyza sanksiýa bermek islemeýäris"

Duşuşygyň iň strategiki mowzuklaryndan biri, Türkiýeniň goranyş pudagynda geljegi we KAAN milli söweş uçarynyň hereketlendirijisi bilen ýakyndan gyzyklanýan F-35 söweş uçary taslamasy boldy. Prezident Erdogan, Trump-nyň F-35 baradaky ozalky wadalaryny ýatlap: "Jenap Trump hemişe beren wadalarynyň arkasynda durýar. KAAN taslamasy barada eziz dostum bilen ýene-de duşuşarys we bu ýerde bize beren hoş habaryny gaýtalajakdygyna ynanýaryn." ABŞ-nyň prezidenti Trump, Türkiýe bilen gatnaşyklaryny "beýik" diýip häsiýetlendirdi. CAATSA sanksiýalaryny ýatyrmak üçin degişli ministrler bilen işjeň işleşýändiklerini düşündiren Trump: "Dostlarymyza sanksiýa girizmek islemeýäris. Theagdaý gaty ýönekeý". Hünärmenler S-400 howa gorag ulgamlarynyň ýagdaýynyň CAATSA sanksiýalaryny ýeňip geçmekde we F-35 maksatnamasyna gaýdyp gelmekde möhüm rol oýnamagyny dowam etdirýärler.

Turkuaz halysynda dostlukly söhbetdeşlik we "Haýwan" geçelgesi

Iki lideriň arasyndaky çyn ýürekden geçirilen gepleşikler Ankara howa menzilinde durky täzelenen Döwlet myhmanhanasynyň öňünde geçirilen kabul edişlikde ünsi çekdi. Prezidentiň terjimeçisi Fatima Gülham Abuşanab, dört minut töweregi firuzeli halyda el-aýak gezip, biri-biri bilen elleşip, biri-biriniň egnine degen Erdogan bilen Trumpyň arasyndaky gyzgyn söhbetdeşlige ýoldaş boldy. Howa menzilindäki ikitaraplaýyn gatnaşyklardan soň, Trump birnäçe gün ozal ýük uçary bilen Ankara ýörite getirilen "Monster" ady bilen tanalýan ýokary howpsuzlykly prezident edarasynyň ulagynda Prezident toplumyna ugrady. ABŞ-nyň prezidentiniň sapary, halkara uçar we awiasiýa höwesjeňleri, uçary düşen pursatyndan başlap onlaýn uçuş yzarlaýyş programmalary arkaly yzarlandy.

Jemgyýetçilik toplumynda taryhy ilkinji: Hoş geldiňiz garawullary /

Türk döwletiniň däp-dessuryny görkezýän möhüm täzelik, Prezident toplumynda resmi garşylama dabarasynda edildi. Taryhdaky 16 türk döwletine wekilçilik edýän baýdaklardan, harby bölümlerden we janly toparlardan başga-da Janissariýler ilkinji gezek dabara garawulyna goşuldy. Milli Goranmak Uniwersitetiniň rektory we tanymal taryhçy Erhan Afýonku bu ädimiň taryhy ähmiýetine ünsi çekdi we şeýle diýdi: "Europeewropanyň gijeki düýşi bolan Janissariýalar, ABŞ-nyň prezidentini 200 ýyldan soň ilkinji gezek döwlet dabarasynda garşy aldy. Bu gaty dogry we ýerlikli tejribe."

Täze 800 million dollar "Howa güýçleriniň biri" dizaýny

Iki lideriň firuzeli halyda eden söhbetdeşliginiň esasy nokatlarynyň biri, Trumpyň täze prezident uçarydy. Trumpyň: "Bu uçaryň ilkinji uçuşy, düýbünden täze" -diýip, Erdogan "Hawa, bilýärin, Katardan gelendigini eşitdim" -diýdi. Trump uçaryň bahasynyň 800 million dollar bolandygyny aýtdy. Kennedi döwründäki çaga gök dizaýnynyň soňuna çykýan täze reňk shemasynda aşakdaky jikme-jiklikler bar:

Ak UPPER BODY: Uçaryň ýokarky bölegi adatça ak reňkde bolýar we "Amerikanyň Birleşen Ştatlary" ýazgysy baş harplar bilen nagyşlanýar.

Gyzyl we altyn çyzyklar: Uçaryň göwresinde, gök we ak bölümleri bölýän, Trumpyň şahsy uçary (Trump Force One) tarapyndan ylhamlanan gyzyl we altyn zolaklar bar.

DARK NAVY BLUE BODY: Uçaryň aşaky bölegi goýy goýy gök reňk bilen doly örtülendir.

Tolkun aýagy: Trump şemalda hakyky tolkun duýgusyny berýän asimmetrik we egri baýdak motifini ulanmak üçin dik guýrukdaky kesgitlenen Amerikan baýdak şablonyny üýtgetdi. Pentagon, prezidentiň VIP flotunyň bu täze reňk shemasynda kem-kemden reňklenjekdigini habar berdi.