Ankarada geçirilen taryhy sammitden soň möhüm ösüş: ABŞ-nyň Goranmak ministri Hegsetiň Ysraýyla eden sapary ýatyryldy

NATO-nyň 36-njy döwlet we hökümet baştutany Ankarada geçirilen sammitden soň, global diplomatiýada örän işjeň döwürler boldy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen Ankaradaky gatnaşyklaryny tamamlan ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegset garaşylmadyk karar bilen Ysraýyla garaşylýan saparyny ýatyrdy. Hegseth, F-35 söweş uçarlarynyň Türkiýä iberilmegi we sebitleýin howpsuzlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin Tel Awiw şäherine gitmegi meýilleşdirýärdi.

Näme üçin Hegsetiň möhüm Ysraýyl aragatnaşyklary yza süýşürildi?

Ysraýyl metbugatynda giňişleýin orun alan wakalara görä, ABŞ-nyň Goranmak ministri Pit Hegsetiň ertir boljakdygyna garaşylýan Ysraýyla eden sapary soňky minutda programmadan aýryldy. Resmi häkimiýetler sapary ýatyrmagyň sebäbi barada entek jikme-jik maglumat bermediler. Şeýle-de bolsa, ABŞ-nyň metbugatynda geçirilen derňewlerde Hegsetiň Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen duşuşmagy we Eýranyň howpy we Türkiýäniň F-35 maksatnamasyna gaýtadan goşulmagy mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşmagy meýilleşdirýändigi nygtaldy.

Türkiýäniň goranyş pudagyndaky güýji we F-35 uçarlaryny satyn almak prosesi Ankarada geçirilen taryhy sammitde gün tertibine getirilen hem bolsa, Waşington bilen Tel Awiwiň arasyndaky duýdansyz üýtgeşme diplomatik lobbileri herekete getirdi.

F-35 Netanýahudan ABŞ metbugatyna diplomatiýa

Türkiýanyň F-35 programmasyna gaýdyp gelmek ähtimallygy Tel Awiwiň administrasiýasynda çynlakaý oňaýsyzlyk döretdi. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu Amerikanyň halkyna täsir etmek üçin ABŞ habar beriş serişdelerine yzygiderli söhbetdeşlik geçirdi. “Fox News” we “CNN” -den soň “Newsmax” kanaly bilen söhbetdeşlikde Netanýahu F-35 söweş uçarlaryny Türkiýä bermegiň uly ýalňyşlyk boljakdygyny öňe sürdi.

Netanýahu, Türkiýanyň Egeýdäki Gresiýa garşy alyp barýan syýasatlaryna we Ysraýyla garşy ritorikasyna salgylanyp, "Meniň pikirimçe, Türkiýanyň F-35 ýaly ösen tehnologiýa ýaraglaryna eýe bolmagy sebitiň durnuklylygyny düýpli bozar" -diýdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen ýakyn dostlukly gatnaşyklaryna ünsi çekip, Netanýahu bu meseläni "iki dostuň arasyndaky pikir tapawudy" diýip häsiýetlendirdi.

"Harby artykmaçlyk" aladalary Tel Awiwde agdyklyk edýär

Ankarada geçirilen 36-njy NATO sammitinde ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Türkiýanyň F-35 maksatnamasyna gatnaşmagyna ýaşyl yşyk beren sözleri Ysraýyl tarapynda jaň jaňlarynyň ýaňlanmagyna sebäp boldy. Netanýahunyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň üsti bilen alyp barýan lobbi işlerinden başga-da, Ysraýylyň Daşary işler ministri Gideon Saar hem bu mesele boýunça berk çykyş etdi.