Ankaradaky Trump-dan Erdogana öwgi: "F-35-e meýlim oňyn"

ASENA ATATAĞAN / ANKARA - Ankarada geçirilen taryhy NATO sammitine gatnaşan ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, sammitden soň Türkiýedäki gatnaşyklary wagtynda Prezident Rejep Taýyp Erdogana minnetdarlyk sözlerini dowam etdirdi. Ankaradan 1,5 sagat gijä galmazdan ozal geçirilen metbugat ýygnagyna gatnaşan Trump, münberde "Super ýyldyzlar" diýip atlandyran ýakyn iş topary bilen bile boldy.

Sammitiň dowamynda Trump Prezident Erdogandan we NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte-den başga ýolbaşçylar barada çäkli ýatlatdy we mejlisler zalynda agzybirlik atmosferasynyň "ajaýyp däldigini" aýtdy. Türkiýe bilen ABŞ-nyň arasynda iň möhüm goranyş meseleleriniň biri bolan F-35 taslamasyna ünsi çekip, Trump "Men entek gutarnykly karar bermedim, ýöne bu meselä meýlim gaty oňyn. Sebäbi Türkiýe bize köp meselelerde çynlakaý kömek berdi" -diýdi. gideninden öwüldi

Erdogan we Türkiýe üçin öwgi sözleri: "Gaty güýçli lider"

Sammitden soň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump kameralaryň öňünde peýda boldy we Ankarada örän üstünlikli bir guramany terk edendiklerini aýtdy. Prezident Erdogan bilen köpden bäri dowam edip gelýän dostlugyna ünsi çekip, Trump "Prezident Erdogana sag bolsun aýdasym gelýär; ajaýyp şahsyýet we beýik lider. Örän güýçli şahsyýeti we häsiýeti bar. Türkiýe harby taýdan gaty uly we güýçli ýurt, şeýle hem NATO-da ikinji güýçli goşuny bar" diýdi.

Amerikanyň dünýä arenasynda ýene-de güýjüne gaýdyp gelendigini öňe süren Trump, bu ýagdaýyň ýaranlary bilen duşuşyklarynda aýdyň duýulandygyny aýtdy. Trump: "Gepleşiklerimizde bu hakykat ýene bir gezek ýüze çykdy: Amerika güýçlendi. Indi biz görşümizden has uly hormat alýarys"

ABŞ-nyň prezidenti, Türkiýäniň sebitdäki roluna we harby taýdan saklanmagyna ünsi çekip, Prezident Erdoganyň daşary syýasaty barada-da durup geçdi. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen Erdoganyň arasynda dürli pikirleriň bardygyny ýada salýan Trump, "Prezident Erdogan Netanýahunyň tarapdary däl, ýöne meniň şahsy haýyşym boýunça Eýran bilen söweşe gitmedi" -diýip, Ankaranyň strategiki deňagramlylygyň ähmiýetine ünsi çekdi. Munuň soňy betbagtlyk bolar diýmäň. Kommunizm doly betbagtçylykdyr. "

Howpsuzlyk barada çekişmeler we Eýranyň ölüm sanawy beýany

Saparyň öňüsyrasynda Kataryň özüne sowgat beren uçary bilen gaýdyp gelmejekdigi baradaky aýyplamalara jogap edip, Trump prezidentiň töwekgelçiligine ünsi çekdi. ABŞ-nyň prezidentlerine hyzmat etmek howpunyň statistik taýdan 5,2 göterimdigini mälim eden Trump, "Men Eýranyň sanawynda birinji orunda durýaryn. Evenöne bu ýagdaýa-da üns beremok, diňe borjumy ýerine ýetirýärin. Täze uçarymyz häzirki wagtda Europeewropanyň käbir esasy harby bazalaryna baryp görýär; esgerlerimiziň şol uçary görmegini isleýäris" -diýdi. Sammit programmasy tamamlanandan soň, Trump düýn 20.41-de Esenboğa howa menzilinden ýola çykdy we ABŞ-nyň Meriländ ştatyndaky Andrews harby bazasyna tarap ugrady.

ABŞ-dan Eýrana garşy täze hüjüm tolkuny: Hormuz bogazynda dartgynlylygyň ýokarlanmagy

Trumpyň "Eýran bilen ýaraşyk bes edildi, has güýçli urup bileris" diýen duýduryşyndan dessine ABŞ goşuny çäre gördi. ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) düýn agşam Eýranyň günorta sebitlerini nyşana alýan täze howa operasiýasyny başlady. Bu operasiýanyň maksady, Eýranyň Hormuz bogazynda raýat gämilerine howp abandyrmak ukybyny gowşatmakdygy mälim edildi.

Eýranyň döwlet metbugaty Bandar Abbas, Sirik, Çabahar we Kunarek şäherlerinde güýçli partlamalaryň eşidilendigini we howa goranyş ulgamlarynyň işjeňleşdirilendigini we duşman elementlerine jogap berendigini habar berdi. Hüjümler wagtynda sebitdäki keselhananyň hem zeper ýetendigi öňe sürülýän hem bolsa, Eýran mejlisiniň Milli howpsuzlyk we daşary syýasat komissiýasynyň başlygy Ybraýym Azizi muňa berk garşylyk görkezdi: "ABŞ-nyň administrasiýasy bu hüjümlere aşa jogap berjekdigimizi gowy bilmelidir."

Beýleki tarapdan, Trump Beştepe şäherinde NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte bilen geçirilen bilelikdäki metbugat ýygnagynda Eýranyň administrasiýasyny günäkärledi. Eýran resmilerini nyşana alan Trump: "Bu gutardy. Indi olar bilen işleşmek islämok, olar syrkaw we zalym adamlar tarapyndan dolandyrylýan ýigrenji jandarlar. Nuclearadro ýaraglary bolan bolsa, hökman ulanardylar" -diýdi. Journalistsurnalistlerden urşuň täzeden başlamagynyň mümkinçiligi barada soranlarynda, Trump: "Uruş täzeden başlar öýdemok, sebäbi biziň has ýokary we ösen harby enjamlarymyz bar."