Antalýa Solak etraby COP31 gatnaşyjylaryny garşy alýar

Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň aýaly Emine Erdoganyň howandarlygynda amala aşyrylýan “Zol galyndylary” taslamasynyň çäginde, Antalýanyň Aksu etrabynyň Solak goňşusy “Zol galyndylary obasy” diýlip atlandyryldy. 2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda COP31 howa konferensiýasy üçin şähere gelen ýerli we daşary ýurtly gatnaşyjylar töwerekde durmuşa geçirilýän ekologiýa taýdan arassa tejribäni gözden geçirmäge mümkinçilik aldylar.

Zol galyndy obasynda nähili üýtgeşmeler edildi?

Solak etrabynda geçirilen giňişleýin çäreler bilen köne binalar we mekdep binasy täzelendi we döwrebap keşbe eýe boldy. Mebel we egin-eşik, goňşulykda döredilen dokma we agaç ussahanalarynda gaýtadan işlenen materiallardan öndürilýär. Mundan başga-da, zeýtun çukurlaryndan alnan tebigy gum ulanylýan nol galyndylar çagalar seýilgähi gurulýar, organiki galyndylar kompost maşynynyň kömegi bilen dökünlere öwrülýär we ykdysadyýete getirilýär.

Myhmanlar durnukly durmuşy nähili başdan geçirýärler?

Aksu şäher häkimliginiň Medeniýet, sungat we jemgyýetçilik meseleleri boýunça müdiriniň orunbasary Zeýnep Demirel, goňşulykda gurlan öörük çadyrynda myhmanlara ýerli tagamlaryň hödürlenendigini we örörük medeniýetinde tebigata laýyk durmuş ýörelgesiniň girizilendigini aýtdy. Gaplamasyz bazarlaryň we gaýtadan işleýän stansiýalaryň ulanylmagy bilen, goňşy ýaşaýjylar galyndylaryň öndürilişini azaltmagy maksat edinýärler. Goňşularyň ýaşaýjylary Hafize eseşilorman, Nafiýe Uslu we Berrin Çom galyndylaryny aýyrmakda we gaýtadan işlemekde işjeň rol oýnandyklaryny mälim etdiler.

Antalýanyň Aksu etrabynda ýerleşýän Solak etraby, “Zol galyndylary” taslamasynyň çäginde ekologiýa taýdan arassa ýaşaýyş meýdanyna öwrüldi we COP31 konferensiýasy wagtynda halkara myhmanlara durnukly ýaşaýyş tejribesini hödürleýär. Daş-töwerekde geçirilen seminarlar, kompost ulgamlary we gaýtadan işlemäge gönükdirilen bazar tejribesi hem ýerli ilatyň durmuş derejesini ýokarlandyrýar, hem-de daşky gurşawy goramak baradaky düşünjäniň geljek nesillere geçirilmegini üpjün edýär.

Zir-zibil galyndylary taslamasy, Türkiýäniň hemme ýerinde galyndylary dolandyrmak we çeşmeleriň netijeliligi ýörelgelerini wagyz etmek maksady bilen Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň utgaşdyrylmagynda amala aşyrylýar. Localerli hökümetleriň işjeň gatnaşmagynda amala aşyrylýan şeýle özgertmeler taslamalary, goňşuçylyk derejesinde durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde möhüm model bolup durýar. Taslama barada jikme-jik maglumat we durmuşa geçiriş gollanmalaryna degişli ministrligiň resmi web sahypasy arkaly girip bilersiňiz.

Netije

Solak etrabynda bolup geçen özgerişlik, ýerli medeniýet bilen garyşanda ekologiýa taýdan arassa amallaryň näderejede netijeli bolup biljekdigini subut edýär. Taslamanyň üstünligi diňe bir tehnologiki maýa goýumlaryna däl, eýsem töwerekdäki ýaşaýjylary bu işe çekmäge we galyndylary dolandyrmak boýunça jemgyýetçilik habardarlygyny ýokarlandyrmaga esaslanýar.

Bu nusga programmasy galyndylaryň "zibil" däl-de, gaýtadan ulanylýan çeşme bolandygyny öz içine alýar. Yoruk medeniýetinde tebigata hormat goýmagyň häzirki zaman gaýtadan işlemek usullary bilen utgaşmagy, adaty we innowasiýa usullary bilen durnukly durmuşyň mümkindigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Solak etrabynda durmuşa geçirilen bu modeliň, Türkiýedäki beýleki oba ilatly nokatlary üçin salgylanma nokadyny döretmegine garaşylýar. COP31 gatnaşyjylary tarapyndan bu tejribelere gözegçilik etmek, halkara platformalarda ýerli daşky gurşaw taslamalarynyň ykrar edilmegini artdyryp biler we daşky gurşawa meňzeş hyzmatdaşlyga ýol açar.

Daş-töwerekdäki ussahanalar we bazarlar ýerli ykdysadyýete goşant goşar we ekologiýa taýdan sarp ediji bazasyny döreder. Şeýle taslamalaryň ýaýramagy uzak möhletde häkimlikleriň galyndylaryny dolandyrmak çykdajylaryny azaldyp, daşky gurşawyň hapalanmagyny azaltmak üçin möhüm goşant goşup biler.