Antalýada COP31: Greenaşyl energiýa Türkiýeden hereket edýär

Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň Taraplaryň 31-nji konferensiýasy (COP31), Türkiýe tarapyndan gurnalan we Antalýada geçirilen, energiýa we transport temalary bilen dowam edýär. Maslahata ýolbaşçylyk eden Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum sammiti "durmuşa geçiriş COP" diýip kesgitledi we gelejek barada anyk kararlaryň Antalýadan geljekdigini aýtdy.

Gaýtadan dikeldilýän energiýa boýunça Türkiýe nirede?

Ministr Murat Kurum, Türkiýäniň elektrikleşdiriş maýa goýumlary bilen gazylyp alynýan ýangyçlardan çalt daşlaşýandygyny mälim etdi we ýurduň gaýtadan dikeldilýän energiýa pudagynda Europeewropada altynjy, dünýäde 11-nji orunda durýandygyny mälim etdi. Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu Döwlet howa menziliniň edarasy (DHMİ) tarapyndan dolandyrylýan 45 howa menziliniň uglerod akkreditasiýa şahadatnamasynyň alandygyny we bu ugurda Europeewropada öňdebaryjydygyny aýtdy.

energiýany özgertmek üçin 300 milliard dollar maýa goýum

Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, 2040-njy ýyla çenli gaýtadan dikeldilýän energiýanyň paýyny 77 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini mälim etdi. Bu özgeriş üçin takmynan 300 milliard dollar maýa goýumynyň göz öňünde tutulýandygyny mälim eden Baýraktar, “TAN” atly täze taslama bilen arassa energiýanyň Europeanewropa bazarlaryna geçiriljekdigini habar berdi. Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly, howpsuz azyk geljegi üçin global hyzmatdaşlygyň möhümdigini aýtdy.

2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda Antalýada dowam edýän COP31 sammitinde Türkiýäniň ýolbaşçylygynda energiýa netijeliligi, transport elektrikleşmesi we sebit energiýa koridorlary ýaly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Demirören Mediýa we Tehnologiýa Hünär we Tehniki Anadoly orta mekdebiniň okuwçylarynyň hem öz taslamalaryna gatnaşan bu çäre, howanyň üýtgemegine garşy göreşde halkara ýygnak nokadyna öwrüldi.

Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň çäginde guralan bu konferensiýalar, ýurtlaryň howa şertlerini täzeleýän we global daşky gurşaw syýasatlaryny kesgitleýän iň ýokary derejeli platforma. Sammitiň dowamynda kabul edilen kararlar we strategiki hyzmatdaşlyk, gatnaşyjy ýurtlaryň ýakyn ýyllarda energiýa we daşky gurşaw syýasatlaryna täsir eder.

Türkiýe energiýa eksportynda täze döwre girýärmi?

COP31-iň çäginde gol çekilen strategiki hyzmatdaşlyk we 300 milliard dollarlyk maýa goýum Türkiýäniň diňe bir içerki energiýa zerurlyklaryny kanagatlandyrmak bilen çäklenmän, Europeewropanyň arassa energiýa üpjünçisi bolmak ugrunda-da barýandygyny görkezýär. "Elektrik energiýasy TANAP" taslamasy, sebitdäki energiýa diplomatiýasynda ýurduň elini güýçlendirjek ädim hökmünde tapawutlanýar.

greenaşyl öwrülişik pudaga nähili täsir eder?

Dikeldilýän energiýa üçin 300 milliard dollarlyk maýa goýum, energiýa tygşytlylygy sebäpli 2040-njy ýyla çenli 240 milliard dollar tygşytlamaga garaşylýar. Bu ýagdaý uzak möhletde senagat çykdajylaryny azaldyp, Türkiýäniň uglerod yzyny azaltmak bilen eksportda bäsdeşlik artykmaçlygyny üpjün edip biler.