Antalýada howanyň üýtgemegi we gyş keselleri ara alnyp maslahatlaşylýar

Antalýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi konferensiýasy global klimat krizisiniň jemgyýetiň saglygyna ýetirýän täsirlerini gün tertibine getirdi. 6 yklymdan 95 ýurduň liderlerini birleşdiren sammitde dümew we dem alyş ýollarynyň ýokaşmagy, möwsümleýin geçişler bilen birlikde garaşylýandan has ir ýüze çykýan mesele ara alnyp maslahatlaşyldy.

COP31 sammitinde howanyň we saglygyň arasyndaky baglanyşyk

Dünýäniň dürli künjeklerinden ýolbaşçylar howanyň üýtgemeginiň adam saglygyna ýetirýän zyýanly täsirlerine baha bermek üçin Antalýada duşuşdylar. Maslahatyň çäginde geçirilen ýygnaklarda howanyň üýtgemeginiň möwsümleýin aýlawlary bozýandygy we bu ýagdaýyň ilatyň saglygyna gönüden-göni howp salýandygy nygtaldy.

Gyş kesellerine garşy hünärmenleriň duýduryşlary

Içerki lukmançylyk boýunça hünärmen Dos. Doktor Ridwan Siwritepe pasyllaryň üýtgemegi bilen köpelýän gyş kesellerinden raýatlara duýduryş berdi. Dos. Doktor Siwritepe dümewden we şuňa meňzeş dem alyş ýokançlyklaryndan goramak üçin gündelik durmuşda ulanyp boljak ýönekeý, ýöne täsirli çäreleriň has sagdyn geçmeginde aýgytly rol oýnaýandygyny aýtdy.

2026-njy ýylyň 11-nji noýabrynda Antalýada geçirilen COP31 konferensiýasy howanyň üýtgemeginiň saglyga ýaramaz täsirlerini halkara derejesinde ara alyp maslahatlaşmak üçin açdy. Hünärmenler möwsümleýin üýtgemeler sebäpli ýüze çykýan kesel tolkunlaryna garşy aýratyn çäreleri görmelidigini ýatladýarlar, dünýä derejesinde çözgüt gözlemek dowam edýär.

Howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly saglyk problemalary, Bütindünýä Saglyk Guramasy we degişli milli saglyk edaralary tarapyndan ýakyndan gözegçilik edilýän mesele bolmagyny dowam etdirýär. Möwsümleýin kesellerden goralmak üçin raýatlara arassaçylyk düzgünlerine üns bermek, deňagramly iýmitlenmek we alamatlar ýüze çyksa saglyk edaralaryna haýal etmän ýüz tutmak maslahat berilýär.

Global howanyň üýtgemegi saglygymyza nähili täsir edýär?

COP31 konferensiýasynyň esasy netijesi, klimat krizisiniň diňe bir daşky gurşawa däl, eýsem göni biologiki we sosial saglyk meselesine öwrülendigi. Möwsümleriň üýtgemegi keselleriň ýaýramagynyň tizligini we döwürlerini üýtgetdi we şahsyýetleriň immun ulgamlaryny has ir süzüp başlady.

Gyş keselleri ilatyň saglygyny nädip üýtgedip biler?

Irki başlanýan gyş keselleri geljek döwürde saglygy goraýyş ulgamlaryna agyrlygy artdyryp, töwekgelçilik toparyndaky adamlaryň has seresap bolmaly döwrüni döredip biler. Umuman jemgyýetde ýokaşma derejesiniň ýokarlanmagy, işçi güýjüniň ýitmegine we jemgyýetçilik durmuşynda çäklendirmelere sebäp bolup biler.