Argentina bilen Çiliniň arasyndaky Magellan krizisi çözüldi: Häkimiýet hukuklary gaýtadan hasaba alyndy

Soňky günlerde Çili bilen Argentinanyň arasynda barha artýan diplomatik dartgynlyk döwlet baştutanlarynyň derejesinde geçirilen möhüm sammit bilen çözüldi. Çiliniň prezidenti Hose Antonio Kast we Argentinanyň prezidenti Hawier Milei Çiliniň paýtagty Santýagodaky taryhy La Moneda köşgünde birleşip, iki ýurduň arasyndaky serhet we özygtyýarlylyk gepleşiklerini bes etdi.

Harby beýannama bilen başlaýan diplomatik krizis

Iki goňşy ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar, Argentinanyň Howa güýçleriniň baş sekretary Brigada generaly Gustawo Walwerde -iň aýdan sözleri bilen dartgynlaşdy. Walwerde, Çiliniň mutlak gözegçiligi astyndaky Magellan bogazynda Argentinanyň hem özygtyýarly hukuklarynyň bardygyny öňe sürdi we bu Santýago administrasiýasynyň berk reaksiýasyna sebäp boldy. Harby esasly dartgynlygy azaltmak we iki ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy saklamak üçin ýolbaşçylar gyssagly ýygnak geçirmek kararyna geldiler.

Taryhy şertnamalaryň güýji tassyklandy

Duşuşykdan soň iki ýurduň hökümetleri tarapyndan çap edilen bilelikdäki beýannamada serhet dawalaryny çözýän taryhy resminamalara salgylanyldy. Beýanatda "Iki döwlet baştutany Magellan bogazynyň kanuny düzgüniniň 1881-nji ýyldaky serhet şertnamasy we iki döwlet üçin hem güýje girýän 1984-nji ýyldaky Parahatçylyk we dostluk şertnamasy bilen kesgitlenýändigi we bu ýazgylaryň Çiliniň tutuş bogazda özygtyýarlylygyny kesgitleýändigi barada ylalaşdylar". Aýdyldy. Şeýlelik bilen, Buenos Aýresiň administrasiýasy Çiliniň bogaz üstündäki garaşsyzlygyny ýene bir gezek ykrar etdi.

Özara goldaw: Folklend we Malwinada ünsi

Sammitde diňe Magellan bogazy meselesi däl, eýsem iki ýurduň sebitleýin özygtyýarlylyk tezisleri hem goldanyldy. Çiliniň bogazynda Çiliniň özygtyýarlylygyny biragyzdan ykrar etmegine jogap hökmünde Çiliniň prezidenti Joseoze Antonio Kast öz ýurdunyň däp bolan pozisiýasyny gaýtalady. Kast, Çiliniň Argentinanyň Folklend (Malwinas), Günorta Jorjiýa, Günorta Sandwiç adalary we Angliýanyň Angliýa bilen özygtyýarlylyk dawasy bolan bu adalaryň töweregindäki uly deňiz sebitleri baradaky talaplaryna doly we adaty goldawyny dowam etdirjekdigini aýtdy. Bu ädim iki ýurduň arasyndaky diplomatik deňagramlylygy saklamakda möhüm ädim hasaplandy.