Asad re fromiminden gaçyp barýarka diwaryň aňyrsynda gizledi: 15 ýaşly gizlin kitaphanada howpsuz we ygtybarly maglumatlar açyldy

2011-nji ýylda Siriýada ýüze çykan raýat urşunyň iň garaňky döwürlerinde Başar Assadyň re regimeimi tarapyndan girizilen güýçli senzura we kitap gadagançylygyna garşy adatdan daşary garşylyk hekaýasy peýda boldy. Homs şäherinde ýaşaýan Amr bin Mustafa Alwan, bahasyna ýetip bolmajak dini we pelsepe eserlerinden ybarat şahsy kitaphanasyny re regimeim güýçlerinden goramak üçin öýüniň bir otagynda guran gizlin diwaryň arkasynda gizledi. 15 ýyl töweregi wagtdan soň öýüne gaýdyp gelen Alwan guran diwaryny ýykdy we sözüň doly manysynda taryhy açýan kitaphanasyny gaýtadan dikeltdi.

Homsdaky uruş wagtynda kitaplary ýatda saklamak operasiýasy

2011-nji ýylyň ahyrynda Siriýadaky gapma-garşylyklar güýçlenip, medeni miras uly weýrançylyklara sezewar bolanda, Homs şäheriniň ýaşaýjylary durmuş howpsuzlygyny goramak üçin öýlerini terk etmeli boldular. Şeýle-de bolsa, Amr bin Mustafa Alwan üçin yzda galdyryp bolmajak gaty gymmatly hazyna bardy: Birnäçe ýyllap toplan dini, pelsepe we taryhy eserleri. Asad re regimeimi başgaça pikirleri we dini çeşmeleri nyşana alýan köp kitaby gadagan edensoň, Alwan özboluşly gorag usulyny döretdi. 2011-nji ýylyň oktýabr aýynda (10-njy aý) kitaphanasynyň öňünde kerpiç bilen täze diwar gurup, kitaplaryny doly surata düşürdi, soň bolsa şäheri terk etmeli boldy.

15 ýyldan soň çekiç urmagy bilen gudratly duşuşyk

Birnäçe ýyl sürgünden soň, Alwan doglan we önüp-ösen ýurduna we weýran bolan Homsdaky öýüne gaýdyp geldi we ilkinji eden işi, gizlän kitaphanasyny yzarlamakdy. 15 ýyl mundan ozal elindäki çekiç bilen uly tolgunma bilen guran beton diwary döwüp başlan Alwan, diwaryň aňyrsyndaky boşluga ýetende gözlerine ynanyp bilmedi. Uzak ýyllaryň, çygly howa şertleriniň we sebitdäki konfliktleriň bardygyna garamazdan, gizlin bölümdäki kitaplaryň asla zeper ýetmändigi we birinji gününde bolşy ýaly saklanandygy düşünildi. Alwan öz bagtyny aýdyp: "Bu diwary 2011-nji ýylyň 10-njy aýynda gurdum. 15 ýyldan soň gaýdyp geldim, Hudaýa şükür, hemme zat ýerbe-ýerdir, bular Gurhany ýat tutmak üçin rugsatlar."

Diwaryň ýykylmagy bilen ýüze çykan kitaphanada yslam dünýäsi we akademiki toparlar üçin örän gymmatly eserler bar. Dikeldilen eserleriň arasynda tafsir, hadys we fykh ugurlarynda esasy çeşmeler, şeýle hem Gurhany we Kurany ýat tutmak ygtyýarnamalarynyň köp golýazma nusgalary bar. Kitaphanada saklanyp galan käbir eserler: Tehzîbü't-Tehzîb , Tehzîbü'l-Kemâl , Taberî Tefsiri , Sahîh-i Buhârî Düşündiriş , Siýer-i Nebi , Mukaddes Kuranyň okalmagy . Alwanyň bu batyrgaý ädimi, medeni ýadyň urşuň weýrançylykly täsirlerinden goralyp bilinjekdigini görkezýän taryhy mysal hökmünde hasaba alyndy.