ASELSAN-yň 198 hemra aragatnaşyk ulgamy taslamasy ABŞ metbugatynda giňişleýin ýer aldy

Türkiýanyň goranyş pudagyndaky içerki we milli tehnologiýa gözlegleri ABŞ-da ýerleşýän “Space Intel Report” neşiriniň gün tertibinde boldy. ASELSAN-yň 2030-njy ýyllaryň başynda 198 hemradan ybarat pes Earther orbitasyny (LEO) giň zolakly aragatnaşyk ulgamyny döretmek meýilnamasy Türkiýäniň kosmos esasly aragatnaşyk mümkinçiliklerini güýçlendirmek maksadyna möhüm ädim hökmünde baha berildi.

ASELSAN-yň kosmos taslamalary we girdeji maksatlary näme?

ASELSAN uzakdan duýmak we hemra aragatnaşygy ulgamlarynda ahyrky çözgütleri işläp düzmek maksady bilen gözleg işlerini çaltlaşdyrdy. 2025-nji ýylda kompaniýanyň umumy girdejisiniň 180,4 milliard lirasynyň takmynan 200 million dollary kosmos programmalary tarapyndan üpjün edilse-de, bu görkeziji geljek döwürde 2 esse artdyrylmagyna gönükdirilendir. Piter B. de Selding tarapyndan gol çekilen habarda kompaniýanyň ýer ulgamlaryndan aragatnaşyk infrastrukturasyna çenli toplumlaýyn gurluşy döretmegi maksat edinýändigi mälim edildi.

ASTRALINK we GÖKBAĞI taslamalary nähili işleýär?

Türkiýe kosmos aragatnaşyk strategiýasynda tapawutlanýan ASTRALINK ulgamy, Eartheriň pes orbitasyndaky hemra arkaly howpsuz harby aragatnaşyk infrastrukturasyny döretmegi maksat edinýär. 2026-njy ýylyň maý aýynda Goranmak senagatynyň prezidenti bilen gol çekilen GÖKBAĞI taslamasy, hemra aragatnaşygyny harby 5G we 6G tehnologiýalary bilen birleşdirip, ýerüsti ulgamlaryň ýeterlik däl sebitlerinde üznüksiz maglumat alyş-çalşyny üpjün edýär. Mundan başga-da, 2026-njy ýylyň 30-njy martynda LUNA-2 nanosatra arkaly kosmosa iberilmegi bilen, kompaniýa içerki önümler tejribesini internet programmalarynda güýçlendirdi.

ASELSAN ASTRALINK we GÖKBAĞI taslamalary bilen pes Earther orbitasynda giňişleýin aragatnaşyk toruny döretmek arkaly harby aragatnaşykdaky daşarky infrastruktura garaşlylygy azaltmagy maksat edinýär. Kompaniýa, içerki çeşmeler bilen işlenip düzülen hemra ulgamlaryny dizaýndan başlap programma üpjünçiligine, täze nesil 5G we 6G tehnologiýalary bilen birleşdirip, iş ugrundaky goşunlaryň ygtybarly aragatnaşyk zerurlyklaryny kanagatlandyrmagy maksat edinýär.

Türkiýe kosmos tehnologiýalarynda öňe gidişlik, Goranmak senagatynyň prezidentiniň utgaşdyrylmagynda amala aşyrylýan strategiki proses hökmünde amala aşyrylýar. ASELSAN tarapyndan amala aşyrylan taslamalar raýat we harby aragatnaşyk infrastrukturasyny lokallaşdyrmakda we kosmos ykdysadyýetindäki paýy ýokarlandyrmakda möhüm rol oýnaýar.

Netije

ASELSAN-yň kosmos maýa goýumlary Türkiýe goranyş pudagynda lokalizasiýa derejesini ýokarlandyrmak strategiýasynyň bir bölegi hökmünde tapawutlanýar. Kompaniýanyň diňe içerki enjamlarda däl, eýsem programma üpjünçiliginde we ýerüsti dolandyryş ulgamlarynda-da ahyrky içerki çözgütleri öndürmegi tehnologiki garaşsyzlygyň güýçlenýändigini görkezýär.

Kosmosa esaslanýan aragatnaşyk ulgamlary, esasanam harby amallarda daşary ýurt garaşlylygyny azaldar diýlip garaşylýar. ASTRALINK we GÖKBAĞI ýaly taslamalar Türkiýäniň dünýä kosmos senagatynda aktýor hökmündäki ornuny güýçlendirýän hem bolsa, ykdysady taýdan gymmat bahaly eksport potensialyny döredýär.

Mümkin täsirler

ASELSAN-yň 198 hemra ulgamy Türkiýanyň harby aragatnaşyk kuwwatyny ep-esli ýokarlandyryp we iş netijeliligini ýokarlandyryp biler. Bu ýagdaý, esasanam ýerüsti infrastrukturasy bolmadyk kyn geografiýalarda işleýänleriň aragatnaşyk howpsuzlygyna we tizligine gönüden-göni täsir edip biler.

Kosmos tehnologiýalarynyň bu giňelmegi içerki goranyş senagatynyň ekosistemasyny hem höweslendirip biler. Sputnik önümçiligi we programma üpjünçiligini işläp düzmek bilen meşgullanýan kiçi pudak kompaniýalary üçin täze iş mümkinçilikleri döräp biler we kosmos ykdysadyýetindäki Türkiýäniň bazardaky paýy kem-kemden artyp biler.