Aýallara garşy zorluga garşy göreşde täze başlangyçlar ara alnyp maslahatlaşyldy

Ankarada geçirilen aýal-gyzlara garşy zorluga garşy göreş boýunça utgaşdyryjy geňeşiň 19-njy mejlisi Içeri işler ministri Mustafa Çiftçiniň ýolbaşçylygynda möhüm habarlar we strategiýalar bilen tamamlandy. Duşuşykda aýal-gyzlara garşy zorlugyň öňüni almak, häzirki tejribä baha bermek we täze strategiýalary kesgitlemek boýunça ädimler ara alnyp maslahatlaşyldy. Ministr Çiftçi bu meselede döwletiň aýgytlylygyny nygtady: 'Aýalyň ömri howpsuzlygy, maşgala rahatlygy, çaganyň geljegi üçin biziň üstümize düşýän her bir borjumyzy aýgytly ýerine ýetireris.'

Aýallara garşy zorluga garşy göreşde nol çydamlylyk çemeleşmesi Mahinur Özdemir Göktaş we Din meseleleriniň prezidenti Safi Arpaguş hem gatnaşdy. Ministr Çiftçi aýal-gyzlara garşy zorluga “çydamlylygyň” çemeleşmesiniň ähmiýetine ünsi çekdi. Zorlugyň öňüni almak üçin goraýjy, öňüni alyş we öňüni alyş mehanizmleriniň has güýçli ulanylmalydygyny mälim eden Çiftçi, bu ädimleriň Türkiýäniň abadançylygyna goşant goşjakdygyna ynanýandygyny aýtdy. Çiftçi aýal-gyzlaryň jemgyýetçilik durmuşynda oýnaýan ornuna ünsi çekip: 'Aýallara garşy edilýän islendik zorluk, adam mertebesine zyýan ýetirýän, maşgala gurluşyny sarsdyrýan we jemgyýetçilik wy consciencedanyna zyýan berýän çynlakaý hukukdyr.' Bu meseläniň kanun, wy consciencedan we rehimdarlyk bilen hereket edilmelidigini aýtdy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda döwletiň duýgurlygynyň iň esasy ugurlarynyň biri aýal-gyzlara garşy zorluga garşy göreşmekdigini aýtdy.

Täze tehnologiki mümkinçilikler: KADES we elektron goltuklar

Duşuşykda zorluk pidalaryny tehnologiýa ulanmak arkaly goramak meselesine-de ünsi çekdi. Ministr Çiftçi KADES programmasynyň aýallara adatdan daşary ýagdaýlarda howpsuzlyk bölümlerine tiz baryp ýetmäge mümkinçilik berýändigini aýtdy. Programma 9 milliondan gowrak adam tarapyndan göçürildi we 2 milliondan gowrak hasabat gelip gowuşdy. Bu maglumatlar tehnologiýany adam ömrüni goramak üçin nädip netijeli ulanyp boljakdygyny görkezýär. Şeýle hem, elektron goltuklaryň ulanylmagy zorluk töwekgelçiligi bolan aýallar üçin möhüm howpsuzlyk çäresidir.

Milli hereket meýilnamasy we institusional ösüş

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş 5-nji Milli Hereket meýilnamasynyň çäginde dörediljekdigini habar berdi. Bu irki gatyşmagyň we öňüni alyş mehanizmlerini hasam güýçlendirer. Göktaş zorluga garşy göreşiň diňe bir guramanyň tagallasy bilen däl, eýsem tutuş jemgyýetiň bilelikdäki tagallalary bilen hem mümkindigini aýtdy. Şeýle hem, "Aýallara el ýok" kampaniýasynyň çäginde millionlarça erkeklere habarlylyk okuwynyň berlendigini aýtdy.

Adalat we çalt gatyşmak

Adalat ministri Akin Gürlek aýal-gyzlara garşy zorluga garşy göreşiň diňe kanuny kadalar bilen däl, eýsem netijeli durmuşa geçirilmegi, çalt göreş we jemgyýetçilik habarlylygy arkaly hem gazanyp boljakdygyny aýtdy. Gürlek aýallara garşy zorlukly jenaýatlar üçin berilýän jezalaryň artdyrylandygyny we kanuny düzgünleriň netijeli durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Şeýle hem, pidalaryň adalat ygtyýaryna kazyýet söhbetdeşlik otaglaryny giňeltmek ýaly amallar arkaly berkidilendigini aýtdy.

Din we jemgyýetde aýal-gyzlara düşünmek

Din işleri boýunça prezident Safi Arpaguş Yslamyň zorlugy we adam mertebesine zyýan berýän dürli pikirleri ret edýändigini aýtdy. Arpaguş, aýallaryň mertebesini kemsidýän düşünişmelere garşy tutanýerli tutulmalydygyny aýtdy. Zorlugyň sosial psihologiýa çynlakaý zyýan ýetirýändigini we bu meseläni çözmekde erkekler bilen aýallaryň aýrylmaly däldigini aýtdy.

Netije we geljekki perspektiwalar

Aýallara garşy zorluga garşy göreşde güýçli institusional infrastrukturany döretmekden başga-da, sosial düşünjäniň ýokarlandyrylmalydygyna ýene-de bir gezek ünsi çekdi. Bu ugurda kabul edilen her bir karar durmuşy halas edip, maşgalanyň geljegini kesgitläp biler. Duşuşyk bu ugurda kabul edilmeli kararlaryň tutanýerlilik bilen durmuşa geçirilmelidigini we hyzmatdaşlykda işlemelidigini ýene bir gezek görkezdi.