Azerbaýjanda Erdogan: Garabag ýeňşiniň alty ýyllygy

Prezident Rejep Taýyp Erdogan Garabag ýeňşiniň ýyl dönümi mynasybetli şu gün Azerbaýjana bir günlük resmi sapar edýär. Şuşada Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew bilen duşuşjak Erdogan resmi garşylama dabarasyndan soň ýeke-ýekeden duşuşar. Alyýewiň Türk döwletleri guramasynyň Ankaradaky sammitine gatnaşmazlygy sebäpli öňe sürlen aýyplamalardan soň ýüze çykan bu ýüzbe-ýüz gatnaşyk iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň geljegi üçin möhümdir.

Erdogan Şuşada, Hojalyda we Hankendi bilen nähili aragatnaşyk gurar?

Şuşadaky resmi ýygnaklardan soň Prezident Erdogan Hojaly şäherine barar we ol ýerde Genosid ýadygärligine baryp, gül desselerini goýar we muzeýe baryp görer. Saparyň indiki duralgasy Hankendi bolar. Hankendi oryeňiş ýadygärligindäki maksatnamasyndan soň, Erdogan Türkiýe Respublikasynyň Baş tokaý müdirligi tarapyndan dolandyrylýan Türkiýe-Azerbaýjan halkara tokaý okuw merkezini we çagalar bagyny açar. Taslama barlaghanalar, ýyladyşhanalar we nahal öndürýän ýerler ýaly tehniki infrastruktura desgalaryny öz içine alýar.

oryeňiş güni habarynda haýsy ünsi tapawutlandyrýar?

Prezident Erdogan Azerbaýjanyň 8-nji noýabrda ýeňiş gününiň altynjy ýyllygynda Prezident Ylham Alyýewe hat iberdi. 30 ýyllyk basyp alyşdan soňky ýeňşiň türk dünýäsi üçin buýsançdygyny aýdýan hatynda Erdogan: "Iki millet, iki döwlet" düşünişmek esasynda alyp barýan iň ýokary derejämiz bilen düşünişmek esasynda ikitaraplaýyn gatnaşyklarymyzda we halkara arenasynda ýakyn hyzmatdaşlykda we raýdaşlykda işlejekdigimize doly ynanýaryn.

Prezident Rejep Taýyp Erdogan, Azerbaýjana eden saparyndan başga-da düýn ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen telefon arkaly söhbetdeşlik geçirdi. Duşuşykda Türkiýe-ABŞ ikitaraplaýyn gatnaşyklary, sebit we global ösüşler ara alnyp maslahatlaşyldy. Erdogan Eýran-ABŞ dartgynlygynyň diplomatiýa arkaly çözülmelidigini öňe sürse-de, Türkiýäniň Ukraina-Russiýa urşuny bes etmek üçin diplomatik tagallalara goşant goşjakdygyny aýtdy.

Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasyndaky diplomatik prosesler Şuşa Jarnamasyna esaslanýan strategiki hyzmatdaşlygyň çäginde öňe gidýär. Iki ýurduň arasyndaky ýokary derejeli saparlar sebitleýin howpsuzlyk we ykdysady ösüş taslamalaryna gözegçilik etmek üçin adaty diplomatik mehanizm hökmünde işleýär.

Netije

Prezident Erdoganyň Garabag ýeňşiniň altynjy ýyllygyndaky bu sapary, Ankara-Baku liniýasyndaky strategiki hyzmatdaşlygyň we "Bir millet, iki döwlet" gözýetiminiň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini görkezýär. Esasanam Alyýewiň öňki sammite gatnaşyp bilmänsoň ýüze çykan çaklamalar, bu sapar bilen diplomatik hyzmatdaşlygyň güýçli habary bilen çalşyrylýar.

Mundan başga-da, sebitde tokaý hojalygy we ösüş taslamalarynyň açylmagy, Türkiýäniň Garabag şäheriniň durkunyň täzelenmegine goşan goşandynyň dowam edýändigini görkezýär. Bu ýagdaý, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň diňe bir syýasy däl, eýsem tehniki we daşky gurşaw ugurlarynda-da çuňlaşýandygyny görkezýän görkeziji hökmünde kabul edilýär.

Mümkin täsirler

Erdogan bilen Alyýewiň arasyndaky gepleşikleriň iki ýurduň arasynda goranyş we energiýa hyzmatdaşlygy şertnamalaryna täze itergi bermegine garaşylýar. Sebitdäki durnuklylygy goramak üçin görülmeli bilelikdäki ädimler Günorta Kawkazda hemişelik parahatçylygy ýola goýmak üçin alnyp barylýan işlere oňyn täsir edip biler.

Beýleki tarapdan, Erdoganyň ABŞ-nyň prezidenti Trump bilen duşuşygy we parahatçylyga berýän ünsi Türkiýäniň global diplomatik hereketindäki roluny güýçlendirip biler. Türkiýäniň, esasanam Ukraina-Russiýa urşy we Eýran-ABŞ dartgynlygy ýaly meselelerde araçylyk işleriniň ýakyn wagtda halkara platformalarynda öňe çykmagy ähtimal.