Ministr Ýumakly: Türkiýä emeli et importy gadagan edildi

Oba hojalyk we tokaý hojalygy ministri İbrahim Ýumakly Bursada žurnalistleriň soraglaryna jogap berip, Türkiýäniň oba hojalygy we maldarçylyk babatdaky syýasatyny düşündirdi. Onuň emeli et önümlerine bolan berk garaýşy aýratyn ünsi özüne çekdi we olaryň ýurda girizilmeginiň mümkin däldigini aýtdy.

Gurban baýramyndan öňki taýýarlyklar

Gurban baýramy golaýlap gelýär we ministr Ýumakly bu döwür üçin ähli taýýarlyk işleriniň tamamlanandygyny yglan etdi. Türkiýede ýeterlik haýwan bar bolsa-da, raýatlaryň dini düzgünlere laýyk gelýän sagdyn haýwanlara elýeterliligini üpjün etmek üçin barlaglaryň güýçlendirilendigi mälim edildi. Ministrlik raýatlara haýwanlaryň saglyk ýagdaýyny barlamak üçin TarımCebimde (Meniň oba hojalyk jübim) programmasyny maslahat berýär.

Emeli et we Türkiýäniň berk pozisiýasy

Ministr Ýumakly Türkiýäniň emeli et meselesindäki garaýşyny aýdyň beýan etdi. Ol şeýle önümleriň ýurda girmegine rugsat berilmejekdigini we wagtal-wagtal ýüze çykýan dezinformasiýanyň hakykaty görkezmeýändigini nygtady. Ýumakly emeli etiň Türkiýäniň gün tertibinde mesele däldigini we bolmajagyny aýtdy.

Urşuň oba hojalygyna we dökün üpjünçiligine täsiri

ABŞ/Ysraýyl-Eýran çaknyşygyndan soň, Türkiýe dökün üpjünçiliginde kynçylyklaryň öňüni almak üçin görýän öňüni alyş çäreleri bilen ünsleri özüne çekýär. Söwda ministrligi bilen hyzmatdaşlykda daşary söwda çäreleri we gümrük salgydynyň azaldylmagy amala aşyryldy, şeýle hem ammiak selitrasy döküniniň önümçiligine gaýtadan rugsat berildi. Türkiýe alternatiw bazarlary gözlemekde soňky tapgyrda.

Önümçilik garaşylýan zatlar we oba hojalyk doňunyň täsiri

Geçen ýyl sowuk howa sebäpli uly hasyl ýitgisine sezewar bolan Türkiýe şu ýyl has bereketli möwsümiň boljakdygyna garaşýar. Däne we gök önüm/miwe önümçiliginde oňyn ösüşler syn edilýär. Ministrlik önüm öndürijileri goldamagyny dowam etdirýär we geljek ýyl üçin umyt beriji habarlary berýär.

Ýaşlar we oba hojalygy: Geljege maýa goýmak

Ýaşlaryň oba hojalygyna bolan gyzyklanmasyny artdyrmak üçin Ministrlik ýaşlar üçin dürli goldaw maksatnamalaryny guraýar. Oba hojalygyny ösdürmek üçin maýa goýumlarynyň çäginde ýaşlara we aýallara ileri tutulýan uly grant goldawy berilýär. Mundan başga-da, ýaşlary oba hojalyk işlerinde has işjeň rol oýnamaga höweslendirmek üçin Oba hojalyk we tokaý hojalygy ýaşlar geňeşi ýaly taslamalar durmuşa geçirildi.

Oba hojalygyny ösdürmek taslamalary we maldarçylygy goldamak

Türkiýäniň et önümçiliginde öz-özüni üpjün etmek derejesi 90 göterim töweregidir. Bu derejesi ýokarlandyrmak we importa garaşlylyk duýgusyny azaltmak üçin "Oba hojalygyny ösdürmek üçin maldarçylygy goldamak taslamasy" ýaly höweslendirmeler hödürlenýär. Iri şahly mallarda we goýunlarda önüm öndürijilere uly maliýe artykmaçlyklary berilýär.

Tokaý ýangynlary we taýýarlyk

Tomus aýlarynyň golaýlamagy bilen, tokaý ýangynlaryna garşy taýýarlyk işleri tamamlandy. Şu ýyl ýangynlara garşy göreşde 28 uçar, 119 dikuçar we 14 uçarsyz uçar ulanylar. Bu işe takmynan 28,000 tokaý hojalygy işgäri we 138,000 meýletinçi gatnaşar.

Azyk barlaglary we sarp edijileriň howpsuzlygy

Azyk howpsuzlygyna ygrarlylygy bilen tanalýan Ministrlik Türkiýede her ýyl takmynan 1,3 million barlag geçirýär. " Ygtybarly Azyk " mobil programmasy sarp edijilere barlag prosesine gatnaşmaga mümkinçilik berýär. Gaplamalarda ýalňyşdyryjy sözlere rugsat berilmeýär, bu bolsa sarp edijileriň howpsuzlygynyň iň ýokary derejesini üpjün edýär.

Eksport önümleri we galyndylary dolandyrmak

Ýewropa Bileleşigine eksport edilýän önümlerde laýyk gelmezlik baradaky hasabatlaryň azalmagy bilen ünsleri özüne çeken Türkiýe pestisidleriň ulanylyşyny azaltmak üçin yhlasly tagalla edýär. Önümleriň howpsuzlygy Galyndy hereket meýilnamasy we B-Resept ulgamy ýaly innowasion tejribeler arkaly ýokarlandyrylýar.

Ýaramlylyk möhleti we maslahat berilýän sarp ediş senesi

Ministrlik soňky döwürde ýaramlylyk möhletleri (SKT) we iň gowy ýaramlylyk möhletleri (TETT) bilen baglanyşykly jedeller barada beren beýanatynda bu iki möhletiň arasyndaky tapawutlary aýdyň düşündirdi. Ol SKT möhletinden geçen önümleriň iýilmeli däldigini, TETT möhletinden geçen önümleriň bolsa hil häsiýetleriniň diňe peselmeginiň mümkindigini nygtady.

Oba hojalygynda meýilnamalaýyn önümçilike geçmek

2024-nji ýyldan başlap, Türkiýe oba hojalygynda meýilnamalaýyn önümçilik ulgamyna geçdi. 13 strategik önümi we ot-iým ekinlerini öz içine alýan bu ulgam suw serişdelerini netijeli ulanmaga gönükdirilendir. Şeýle meýilnamalaşdyryş usuly maldarçylyk önümçiliginde hem ornaşdyrylýar we ilkinji oňyn netijeler eýýäm görünýär.