Bangladeşdäki taryhy saýlaw: Mirza Fahrul Islam Alamgir ýurduň täze prezidenti boldy

Birnäçe aýlap dowam eden syýasy tolgunyşyklardan we köpçülikleýin protestlerden soň Günorta Aziýanyň Bangladeş ýurdunda taryhy demokratik ädim ädildi. 35 ýyldan soň ýurtda geçirilen prezident saýlawlarynda ýeňiş oppozisiýa tarapyndan goldanan güýçli Mirza Fahrul Islam Alamgir boldy. Besturduň meşhur metbugat guramalarynyň biri bolan "Prothom Alo" gazetiniň beren maglumatlaryna görä, parlamentdäki ses berişlik netijesinde Alamgir Bangladeşiň täze prezidenti diýlip yglan edildi.

Mejlis saýlawlarynda we täze döwürde aşa köplük

Bangladeş mejlisinde prezident saýlawy üçin adatdan daşary işjeňlik boldy. Premýer-ministr we oppozisiýanyň lideri ýaly jemi 349 deputatyň ses beren taryhy sessiýasynda Mirza Fahrul Islam Alamgir 255 ses alyp, aglaba köplük bilen prezident saýlandy. Bangladeş saýlaw komissiýasy tarapyndan berlen resmi beýanatda täze prezidentiň, 35 ýyllyk arakesmeden soň geçirilen bu möhüm saýlawdan soň, anna güni geçiriljek resmi dabarada kasam kabul etjekdigi habar berildi. Saýlawda oppozisiýa bileleşiginiň güýçli dalaşgäri, “Jamaat-e-Islami” partiýasynyň ýolbaşçylygyndaky guramanyň wekili Oli Ahmed bary-ýogy 88 ses alyp, ýaryşda ýeňildi.

Köçeleri söweş meýdanyna öwürmek kwota krizisi

Bangladeşi bu taryhy saýlawlara alyp baran proses, soňky taryhdaky iň ganly we iň meşhur hereketleriň birine şaýat boldy. Iýul aýynyň ortalarynda, 1971-nji ýylda Garaşsyzlyk söweşinde gulluk eden gahrymanlaryň çagalaryna we garyndaşlaryna döwlet sektorynda 30% kwota paýlamak karary uniwersitet okuwçylarynyň ýolbaşçylygyndaky uly nägilelige sebäp boldy. Julyokary Kazyýet iýul aýynyň ahyrynda bu kwota nyrhlaryny düýpgöter peseldensoň, dartgynlygyň azaljakdygy çaklanyldy we demonstrasiýalaryň gutarandygy yglan edildi. Şeýle-de bolsa, wakalar ol ýerde durmady.

Şeýh Hasinanyň gaçmagy we Muhammet usunusyň döwri

Zorlukly hadysalara jogapkär hökümet tarapyndan Jamaat-i Yslami partiýasynyň we onuň ýaşlar guramasynyň gadagan edilmegi halkyň gaharyny hasam artdyrdy. Bu gezek ýüzlerçe müň demonstrant köçelere çykdy we wakalarda ölen ýüzlerçe adam üçin "adalat" talap etdi. Hukuk goraýjy edaralar bilen demonstrantlaryň arasyndaky çaknyşykda müňlerçe adam tussag edilipdi, ölenler köpeldi. Wakalar gözegçilik edip bolmajak derejä ýetenden soň, ýurdy uzak wagtlap demir ýumruk bilen dolandyrýan premýer-ministr Şeýh Hasina resmi ýaşaýyş jaýyndan çykyp, harby dikuçar bilen Hindistana gaçybatalga berdi. Hasinanyň gaçmagy bilen derrew demonstrantlar premýer-ministriň köşgüne hüjüm etdiler. Peaceurtda tertibi dikeltmek üçin Parahatçylyk boýunça Nobel baýragynyň eýesi ykdysatçy Muhammet usunus 8-nji awgustda wagtlaýyn hökümetiň başlygy hökmünde kasam kabul etdi we işe başlady. Mirza Fahrul Islam Alamgiriň prezidentlige saýlanmagy ýurtda kadalaşmak üçin ädilen iň uly ädim hasaplanýar.