BDÖB-den Türkiýe çenli uly maýa goýum: Firstylyň birinji ýarymynda berlen 1,2 milliard ýewro maliýeleşdirmek

Europeanewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky (EBRD) Türkiýede strategiki maýa goýumlaryny haýal etmän dowam etdirýär. Geçen ýyl 54 dürli amallaryň çäginde 2,7 milliard ýewro maýa goýum bilen taryhy döwri yzda galdyran bu bank, şu ýylyň birinji ýarymynda Türkiýe ykdysadyýetine 1,2 milliard ýewro güýçli maliýeleşdirdi. BDÖB-nyň wise-prezidenti Matteo Patrone, global we sebitleýin üýtgemelere garamazdan, Türkiýäniň örän dinamik taslama howzunyň bardygyny we geçen ýyl maýa goýum derejesine ýylyň dowamynda çemeleşmegi maksat edinýändigini aýtdy.

Sebit krizislerine garşy Türkiýe üçin likwidlik we maliýeleşdiriş galkany

Global derejede konfliktleriň we geosyýasy töwekgelçilikleriň, esasanam Eastakyn Gündogarda bazarlaryň üýtgäp durýan döwründe, BDÖB krizis dolandyryş meýilnamalaryny aýgytly durmuşa geçirýär. Urşuň başyndan bäri Ukrainanyň hakyky ykdysadyýetini goldamak üçin 10 milliard ýewrodan gowrak pul geçirendiklerini mälim eden Matteo Patrone, Eastakyn Gündogardaky krizisiň täsirini azaltmak üçin giňişleýin gyssagly kömek çäresini tassyklandyklaryny habar berdi.

Bu ýörite bukjanyň Iordaniýa, Liwan, Yrak we Günbatar Şeriýa ýaly gönüden-göni täsir eden sebitlere, şeýle hem Türkiýe, Müsür we Kawkaz ýaly gytaklaýyn täsir eden ýurtlara gönükdirilendigini mälim eden Patrone, Türkiýedäki işleri barada möhüm maglumatlary paýlaşdy. BDÖB, Türkiýede krizis bilen baglanyşykly maliýe gowşaklyklaryny başdan geçirýän kompaniýalara likwidligi teklip edýän hem bolsa, paýtagt bazarlaryndaky dyknyşyk sebäpli alternatiw çeşme tapyp bilmeýän uzak möhletli maýa goýum taslamalaryna göni maliýe goldawyny bermegi dowam etdirýär.

Global üpjünçilik zynjyrynda Türkiýäniň strategiki roly we "nearakynlaşmak" mümkinçiligi

Gyzyl deňizde we Hormuz bogazynda barha artýan logistika töwekgelçiliginiň dünýä söwda ýollarynda çynlakaý bökdençliklere sebäp bolýandygyny bellän Patrone, Türkiye "ýakyn ýerlerde" howpsuz tranzit koridory hökmünde tapawutlanýandygyny aýtdy. Türkiýäniň bu ugurda diňe bir ýokary potensiala eýe bolman, eýsem ony artykmaçlyga öwürýändigini mälim eden Patrone, ýurduň senagat infrastrukturasyna ünsi çekdi.

Güýçli global bilelikdäki kärhanalaryň, esasanam awtoulag, ak harytlar we dowamly sarp ediş harytlary pudaklarynda Türkiýäniň gymmatlyklar zynjyryndaky ornuny güýçlendirendigini mälim eden Patrone, Tersan Topary bilen Türkiýäniň logistika kuwwatyny durnukly derejede ýokarlandyrmagy maksat edinýän möhüm maliýe şertnamasyna gol çekendiklerini ýatlatdy.

COP31: 5 milliard ýewro äpet platforma

Türkiye tarapyndan geçiriljek COP31 sammitine taýýarlyk barada durup geçen Patrone, Stambulda hususy pudagyň wekilleri we resmi häkimiýetler bilen geçirilen duşuşyklarda ýaşyl öwrülişigiň ileri tutulýan ugurdygyny aýtdy. BDÖB-nyň bu işdäki iň esasy nokatlarynyň biri bolan "Türkiýe senagatynyň dekarbonizasiýa maýa goýum platformasy" dygyny mälim eden Patrone, ullakan ýaşyl gaznanyň hoş habaryny berdi.

Patrone, bu platforma arkaly ýokary çykaryş intensiwligi bilen senagat pudaklarynda energiýa netijeliligini we uglerody azaltmak taslamalaryny durmuşa geçirmek isleýändiklerini aýtdy; Halkara guramalary, döwlet edaralary we hususy pudagyň gyzyklanýan taraplary bilen hyzmatdaşlykda jemi 5 milliard ýewro maýa goýmagy maksat edinýändiklerini mälim etdi. COP31 bu inisiatiwany dünýä derejesinde dowam etdirmek üçin taryhy mümkinçilik döreder diýlip garaşylýar.

Ykdysady syýasatlara we dezinflýasiýa prosesine ynam

Türkiýe ykdysadyýetindäki soňky üýtgeşmelere we ykdysady dolandyryşyň ädimlerine baha bermek bilen, Matteo Patrone daşarky zarbalaryň güýçli bolan häzirki üýtgäp durýan şertlerinde Türkiye öňki döwürler bilen deňeşdirilende has berk we berk pozisiýasynyň bardygyny aýtdy. Bu oňyn ýagdaýyň inflýasiýany dolandyrmakda aýgytly durmuşa geçirilýän rasional ykdysady syýasatlar sebäpli mümkin bolandygyny aýtdy.

Hakyky pudagyň we makroykdysady deňagramlylygyň garaşylýandan has durnukly ýerde durýandygyny mälim eden Patrone, daşarky faktorlaryň inflýasiýa basyş etmegini dowam etdirýändigini we bu ýagdaýyň dezinflýasiýa prosesini garaşylýandan birneme uzaldyp biljekdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Patrone Türkiýedäki dezinflýasiýa tendensiýasynyň esaslarynyň gaty güýçlidigini we orta möhletde okuwyň oňyn ugurda ösýändigini aýtdy.