Bejergi prosesinde täze döwür barada radiologyň beýany

rentgen şöhleleriniň tapylmagyndan 131 ýyl geçdi. Häzirki wagtda radiologiýa pudagy diňe bir keselleri anyklamakda däl, eýsem göni bejeriş amallarynda-da möhüm rol oýnaýar. Medipol Mega Uniwersitet hassahanasynyň radiologiýa hünärmeni Prof. Dr. 8-nji noýabrda Bütindünýä radiologiýa gününiň çäginde eden baha berişinde Çengiz Erol häzirki zaman lukmançylygynyň "görýän gözi" diýip kesgitleýän radiologiýanyň geljekde interwensiýa goşundylary we emeli intellektleriň integrasiýasy bilen has täsirli boljakdygyny aýtdy.

Häzirki zaman lukmançylygynyň anyklaýyş işlerinde radiologiýa nähili rol oýnaýar?

Radiologiýanyň ösüş prosesini suratlandyryp, professor Dr. Çengiz Erol, rentgen we angiografiýa enjamlary bu ugurdan emele gelýär; Ultrasonografiýa, kompýuterleşdirilen tomografiýa we magnit-rezonans (MR) ýaly usullar bilen baýlaşdyrylandygyny mälim etdi. Prof. Dr. Erol: "Häzirki wagtda bu usullaryň kömegi bilen häzirki zaman lukmançylygynyň diagnoz tapgyrynda hassalarymyza hyzmat edýäris. Radiologiýa häzirki zaman lukmançylygynyň görýän gözüdir" diýmek ýalňyş bolmaz. Hünärmeniň ady; Surat çekmek usullarynyň kelle agyry, döş agyrylary we garyn agyrylary ýaly şikaýatlar üçin möhümdigini, mamografiýanyň döş keseli ýaly keselleri ir anyklamakda aýrylmaz guraldygyny aýtdy.

interwensiýa radiologiýasy bilen bejeriş amallary nähili üýtgedi?

Prof. Doktor Çengiz Erol interwensiýa radiologiýasy tarapyndan hödürlenýän mümkinçiliklere ünsi çekip, indi iňňe deşiginiň üsti bilen diagnoz goýup we bejerip boljakdygyny aýtdy. Prof. Dr. Erol: "Indi diňe şekillendiriş usullary bilen diagnoz goýmaýarys. Şeýle hem bu usullary ulanmak bilen hassalarymyzyň bejergisine goşulýarys" -diýdi. Bu usul bilen çişlerden biopsiýalaryň alynyp bilinjekdigini, ýylylyk usuly bilen ownuk çişleriň ýakylyp bilinjekdigini we damar arkaly çişiň iýmitlenmeginiň öňüni alyp boljakdygyny mälim eden hünärmen, blokirlenen damarlary açyp, operasiýa zerurlygy bolmazdan içki gan akmagy bes edip boljakdygyny aýtdy.

Prof. Doktor Çengiz Erol, 2026-njy ýylyň 8-nji noýabrynda eden çykyşynda diagnoz we bejeriş işlerinde radiologiýanyň üýtgemegi barada pikir alyşdy we emeli intellektiň müňlerçe suraty çalt seljerjekdigini we lukmanlara has takyk diagnoz goýmagyna kömek etjekdigini aýtdy. Bu tehnologiki üstünlikler, synag amallaryny çaltlaşdyrmak arkaly saglygy goraýyş hyzmatlarynyň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Radiologiýa pudagyndaky ösüşler hassahanalaryň şekillendiriş bölümleriniň üsti bilen amala aşyrylýar we interwensiýa radiologiýa goşundylary üçin hünärmen lukmanlaryň ýolbaşçylygynda bellemeler we bejeriş amallary meýilleşdirilýär. Näsaglar radiologiki gözden geçirmek we interwensiýa çäreleri barada jikme-jik maglumat almak üçin degişli hassahanalaryň radiologiýa bölümlerine ýüz tutmalydyrlar.

Netije

Radiologiýa adaty diagnoz gönükdirilen gurluşyndan aýryldy we häzirki zaman lukmançylygynyň bejeriş düzümine öwrüldi. Gatnaşykly radiologiýa amallary hassalar üçin az invaziv (hirurgiki däl) bejeriş usullaryny hödürläp, bejeriş amallaryny ýeňilleşdirýär.

Tehnologiki integrasiýa we emeli intellektiň ulanylmagy radiologlar tarapyndan diagnozyň tizligini we takyklygyny ýokarlandyrar. Bu, saglygy goraýyş ulgamynda diagnoz we bejeriş amallaryny has netijeli dolandyrmaga mümkinçilik berýän möhüm ösüş hasaplanýar.

Mümkin täsirler

interwensiýa radiologiýa usullarynyň giňden ulanylmagy, hirurgiki operasiýalara mätäç hassalaryň köpüsi üçin has amatly bejeriş usullaryny döredip biler. Hususan-da, çiş bejergisinde we damar kesellerinde bu usullaryň ulanylmagy sebäpli hassahanada bolmagyň gysgalmagyna garaşylýar.

Diagnostiki proseslere emeli intellektiň goşulmagy radiologlaryň iş ýüküni ýeňilleşdirip biler we gözden salnan ownuk jikme-jiklikleri has çalt tapmaga mümkinçilik berer. Bu uzak möhletleýin irki diagnoz derejesini ýokarlandyrmak arkaly bejerginiň üstünliklerine oňyn täsir edip biler.