Belgiýa we Türkiye Goranmak hyzmatdaşlygynda täze ädimler ätdi

Belgiýanyň Goranmak ministri Teo Francken Belgiýanyň Ykdysady wekilhanasynyň çäginde Ankara eden sapary wagtynda iki ýurduň arasyndaky goranyş we ykdysady hyzmatdaşlyga baha berdi. Francken, köp telekeçi bilen duşuşandyklaryny we Türkiýede bolan wagtlary möhüm aragatnaşyklarynyň bardygyny aýtdy. Bu duşuşyklaryň ähmiýetine ünsi çeken Francken, Türkiýede myhmansöýerlik bilen garşylanandyklaryny we gaýdyp gelenlerinde iýmitlenmek barada degişme edýändiklerini aýtdy.

Belgiýa wekiliýetiniň Türkiýä sapary wagtynda Baýkar ýaly öňdebaryjy türk goranyş kompaniýalary bilen duşuşyklar geçirendigini aýtdy. Baýkardan başga-da beýleki kompaniýalar bilen hem aragatnaşyk saklandyklaryny we gämi abatlaýyş kärhanalaryna baryp görendiklerini aýtdy.

Türkiýe-Belgiýa Goranmak Senagaty Hyzmatdaşlygy

Milli Goranmak ministri araşar Güler we Goranmak Senagatynyň Prezidentiniň prezidenti Haluk Görgün, Ankara, Türkiýe, Fransiýa ýurtlary. Bu çäräniň çäginde köp telekeçiniň şertnamalaryň üstünde işlemek we aragatnaşyk gurmak üçin bir ýere jemlenendigini mälim etdi.

Frankken Türkiýanyň goranyş pudagynda innowasiýa çemeleşmelerine ünsi çekdi we NATO-nyň söweş doktrinasyny üýtgeden iki ýurduň Türkiýe we Ukraina bolandygyny aýtdy. Türkiye Ylmy barlaglar, emeli intellekt we pilotsyz tehnologiýalar ýaly ugurlarda möhüm öňegidişlik edendigini mälim etdi we Baýkaryň bu ugurda öňdebaryjy kompaniýalardan biridigini aýtdy. Bu iki ýurduň beýleki ýurtlar üçin görelde bolandygyny aýtdy. Pilotsyz integrasiýany çaltlaşdyrmak üçin jogapkär täze general bellänligini belläp, pilotsyz tehnologiýanyň garşy çykan ýyllarynda ahlaksyzdygy sebäpli öwrenilmeýändigini, ýöne häzirki wagtda bu ugurda öňegidişligiň bolmalydygyny aýtdy.

Frankken dünýädäki häzirki ýagdaýyň aladalydygyny we taýýarlanmagyň möhümdigini aýtdy. Şu nukdaýnazardan, öz ýurdunyň pilotsyz tehnologiýa pudagynda iki sany uly taslamasynyň bardygyny we bu taslamalaryň gaty köp çykdajy edýändigini aýtdy. Bu taslamalaryň biriniň pilotsyz uçar tehnologiýasydygyny we bu ugurda türk kompaniýalary bilen hyzmatdaşlyk etmek üçin mümkinçilikleriň bardygyny aýtdy.

Türkiýe bilen strategiki hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri

Francken Türkiýe bilen Belgiýanyň goranyş pudagynda bilelikde işleşip biljekdigini we Türkiýanyň Belgiýada gämi dwigatellerini öndürýän ABC kompaniýasy bilen hyzmatdaşlygyny ýatlatdy. Şeýle hem, hyzmatdaşlygynyň Türkiye täze söweş tanky taslamasynyň çäginde dowam edýändigini aýtdy. Saparyň dowamynda köp niýet hatlaryna we düşünişmek memorandumlaryna gol çekendiklerini we bu resminamalaryň anyk hyzmatdaşlyga ýol açandygyny aýtdy.

Lommel şäherinde takmynan 750 million ýewro bahasy bolan aýna gaplaýyş fabriginiň maýa goýumlaryny mysal hökmünde Francken geljekde täze maýa goýumlarynyň meýilleşdirilýändigini aýtdy. Türkiýe bilen Belgiýanyň arasynda gol çekilen niýet hatynda geljekde amaly okuw we Hormuz bogazynda minalary arassalamak ýaly hyzmatdaşlygy öz içine alýandygyna ünsi çekdi. Şeýle-de bolsa, Kipr ýaly käbir syýasy päsgelçilikleriň bu prosesi kynlaşdyrýandygyny aýtdy. Belgiýanyň bu mesele boýunça çözgüdiň tarapdarydygyny we Türkiye Europeanewropa Howpsuzlyk Hereketiniň (SAFE) karz mehanizmine goşulmalydygyny öňe sürdi.

Türkiye 2026-njy ýylda Ankarada geçiriljek NATO sammitini kabul etjekdigini ýatlatmak bilen, Frankken bu sammitiň çäginde senagat önümçiligi we goranyş hyzmatdaşlygy meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylmagyna garaşýandyklaryny aýtdy. Europeanewropa ýurtlarynyň goranyş çykdajylaryny artdyrandygyny we Belgiýanyň hem bu ugurda möhüm ädimleri ädendigini aýtdy.

Diplomatik tagallalar we geljekdäki garaşyşlar

Frankken NATO-nyň agzybirlik habarynyň ähmiýetini belläp, Türkiýäniň diplomatik tagallalarynyň ýaranlykdaky konfliktleri azaldyp biljekdigine umyt edýändigini aýtdy. Agzybirlik habary berilse, has güýçlenjekdigini we bölünişigiň gowşaklyga sebäp boljakdygyny aýtdy.

Francken Bosfor kenaryndaky syýahatynyň iň ýatdan çykmajak pursatlarynyň biridigini we bu saparda delfinleri görendiklerini we Belgiýanyň şa zenany Matilde bilen geçiren wagtlaryny diýseň hezil edendigini aýtdy. Ol şa aýalynyň ilkinji gezek ykdysady missiýa ýolbaşçylyk edendigini we munuň özi üçin täze tejribe bolandygyny aýtdy.